Fecr 27-30 ayetinin Terzibaba'ya göre amelî yansıması nedir?

Fecr Sûresi'nin 27-30. ayetleri, "Ey mutmain olan nefs! Rabbine dön (Allah’tan) razı olarak ve Allah’ın rızasını kazanmış olarak! O zaman, kullarımın arasına gir. Ve cennetime gir."¹·²·³·⁴ şeklinde buyurmaktadır. Bu ayetler, tasavvufî sülûkun önemli bir aşaması olan Nefs-i Mutmeinne mertebesine ulaşmış sâlikin durumunu anlatır⁵. Terzibaba'nın tasavvuf anlayışında bu ayetlerin amelî yansıması, sâlikin kendi nefsini tezkiye etmesi ve ruhunu Allah'a ulaştırmasıyla gerçekleşir¹.

Bu tezkiye süreci, sâlikin kendi nefsinin hilâfet iddiâsından soyutlanmasını ve Hak'ın hilâfet emanetini izhâra mahal olmasını içerir. Halîfe, Hak'tan aldığı emaneti taşıma vasfına sahip olan ve Hak'ın zuhûruna ayna olan bir mahaldir; kendi başına müstakil bir vücud iddiâ etmez. Bu durum, fenâ mertebeleriyle yakından ilişkilidir. Fenâ, sâlikin nefsinin sıfat ve vasıflarının Hak'ın sıfat-ı zâtiyyesi karşısında perdesizleşmesi, kendi vücud iddiâsından soyunmasıdır. Fenâ-yı ef'âl, fenâ-yı sıfât ve fenâ-yı zât mertebelerinde sâlik, kendi fiillerinin, sıfatlarının ve zâtının müstakil olmadığını, varlığın Hak'tan ibaret olduğunu idrak eder. Bu idrak, "ölmeden önce ölünüz" (mevt-i irâdî) emrinin yaşanmasıyla ve nefsin pasından arınmasıyla (tathîr) gerçekleşir. Böylece sâlik, Fecr Sûresi'nde bahsedilen "kullarımın arasına gir" hitabına layık bir kul haline gelir ve "cennetime gir" müjdesine nail olur⁴.