Gaflet'in Şuaybiyye Fassı'ndaki dayanağı nedir?

Gaflet, lugatte farkında olmama, dalgınlık ve unutma anlamlarına gelir. Tasavvufî mânâda ise, kişinin Allah'tan, kendi öz hakîkatinden ve ilâhî tecellîlerden uzaklaşarak kalbinin dünya işleriyle meşgul olması durumudur. Kur'an-ı Kerim'de A'râf Sûresi 179. ayetinde "kalpleri vardır anlamazlar, gözleri vardır görmezler... işte onlar gâfillerdir" buyrularak gafletin mahiyeti açıklanır. Yûnus Sûresi 7. ayetinde geçen "ve ellezîne hum an âyâtinâ gâfilûn" (âyetlerimizden gâfil olanlar) ifadesi, gafletin sülûk yolundaki en büyük engellerden biri olduğunu vurgular. Şuaybiyye Fassı'nda ise bu gaflet hâlinin giderilmesi, yani "tahavvül" bahsinde ele alınır. Bu tahavvül, sâlikin gafletten uyanarak Hak'ka yönelmesi, kalbini mâsivâdan arındırarak ilâhî hakikatlere açması sürecidir. Gafletin dört kademesi bulunur: halk gafleti, havâss gafleti (kalp gafleti), havâss-ı havâss gafleti (mertebede gaflet) ve ehass-ı havâss gafleti (ulvî makâmda Hak'tan başkasını fark etme). Bu kademelerin her biri, sâlikin manevî yolculuğunda farklı düzeylerdeki dalgınlık ve Hak'tan uzaklaşma hâllerini ifade eder.