Gülşen-i Râz ve Şerhi (2) Bu kitaptan sâlik için günlük hayatındaki İrfani dersler nelerdir?
Sâlikin günlük hayatındaki irfânî dersler, tasavvufî seyr ü sülûkun farklı mertebelerinde tezahür eden ve kişinin mânevî gelişimini sağlayan uygulamalardır. Bu dersler, nefsin idrâkinden başlayarak ilâhî benliğe ulaşmaya kadar uzanan bir yolculuğu ifade eder. Her mertebede sâlik, farklı bir "benlik" anlayışıyla yüzleşir, Mürşid'inin rehberliğinde ilerler ve Hakîkat'e daha yakîn olur. Bu süreçte ilmî çalışmalar, rüyalar, müşâhedeler ve ilâhî isimlerin tecellîleri önemli rol oynar. Sâlik, her aşamada nefsânî yönlerini arındırarak, Hak ile olan bağını güçlendirir ve nihayetinde kâmil insan olma yolunda ilerler.
Detaylı cevap
Sâlikin günlük hayatındaki irfânî dersler, üç temel seyir mertebesinde ele alınır:
-
Nefsânî Benlik Seyri (İlm'el Yakîn): Bu ilk seyirde sâlik, nefsânî benliği üzerine ilmî çalışmalar yaparak ilerler. Bu aşama "biraz uykulu bir seyirdir" ve sâlik rüyalar aracılığıyla durumunu anlamaya başlar. Kevkeb yıldızı (sayısal değeri 48, toplamı 12) ile nefsi benliğin idrâki sağlanır. Burada sâlik, Mürşid'inin "Risâlet gömleği" giydiğini, yani "Rasûl'ün Rasûlü" olduğunu anlar. Kurbân Bayramı hakîkatleri içinde Mürşid'in de gördüğü mürşidlik yönünü keser ki bu, Ef'âl mertebesi itibarıyla İbrâhîmîyet Kurbânı'dır ve karşılığı "Koç" yani gönül evlâdıdır. Bu mertebede sâlik kendi kendine halîfe olur, nefsini bilerek Rabb'ini tanır ve irfâniyet zevkiyle mârifetine erer. Ancak başkasına eğitim verecek durumda değildir.
-
İzâfî Benlik Seyri (Ayn'el Yakîn): Bu seyir, müşâhede üzeri olan nûrânî bir seyirdir. Sâlik burada izâfî benliğe ulaşır ve hedefine biraz daha yaklaşır. Bu seyir, Necm yıldızının yansımasıyla (sayısal değeri 93, toplamı 12) gerçekleşir ve risâlet seyrini ifade eder. Sâlik, bu izâfî benlik ile Mürşid'in de gördüğü bu yönünü kesebilirse, Kurbân Bayramı'nın ikinci günü olan Mûsevîyet hakîkatlerini yaşar. Buranın kurbânı "İcl" (buzağı) ve "İnek"tir. Bu aşamayı tamamlayan kişi "Marifet-i Mübdi"ye, yani icâd edenine tam bir fakr ve ihtiyâç içinde olur. Bu kişi rehber halîfelik yapabilir ve çevresine ufak çaplı eğitimler verebilir. Zorlandığı noktalarda Mürşid'inden yardım alır.
-
İlâhî Benlik Seyri (Ayn'el Yakîn ve Rûhânî Yaşantı): Daha ileriye gitmek isteyen sâlik, ilâhî benlik denilen noktadan seyrine devam eder. Bu seyirde sâlikin "Işk"ı ve ışığı, Şı'râ yıldızından (Necm Sûresi 49. âyet, sayısal değeri 580, toplamı 13) gelir. Burası ilâhî benlik noktası olduğu için, Mürşid'de görülen hayâlî Hakk muhabbetinin kesilmesi, kişinin "ölmeden önce ölmek" hakîkatine ermesidir. Bu, ilâhî seyir ve İsevîyet ile bağlantılıdır ve kesilmesi gereken havailiği temsil eden "kuş türü" (hayâlî gönül kuşu) kurbânıdır. Bu, Kurbân Bayramı'nın üçüncü günüdür ve zâhirde "Deve" ile remzedilir. Bu aşamada sâlik, Hak ile olan bağını en üst seviyeye taşır.
Bu dersler, sâlikin mânevî yolculuğunda farklı mertebeleri idrâk etmesini, nefsânî ve izâfî benliklerden arınarak ilâhî benliğe ulaşmasını sağlar. Her mertebe, sâlikin Hakîkat'e daha yakîn olmasını ve kâmil insan olma yolunda ilerlemesini temin eder.</blockquote>
Kaynaklar
Bu cevabın dayandığı eser — kitabın tam sayfasına götürür.
- 1Kaynak · s.47“girişten sonra yolumuza devâm edelim. Kitâb başlığımız “Ben” ile başlamaktadır. “aah…!” O “ben” “Bir ben var benden içeri” 42 dedirten, âşıklara yüzde ki ben di”Oku
- 2Kaynak · s.23“ve zamanını ancak sâlikin ârif, ârifibillâh veya Kâmil İnsân olan Mürşid’i bilebilir. İşte bu evlerde yenilen yemekler, yani ma’nevi gıdâlar farklıdır. Nasıl ki”Oku
- 3Kaynak · s.117“Hak varlığı ile gerçek selâmetine ulaşmıştır. İşte o kul görünümündeki “zuhûr” her varlığa selâmet ve huzûr kaynağı olmuştur. Netice itibariyle, olgun bir namaz”Oku
- 4Kaynak · s.271“taşımakla görevli olan kişidir. İrfan ehli de ma’nâ hacılarının gönüllerine ma’nevi hayat olan zemzem ve Kevser’den, su, süt, şarâb ve bal taşır. ↑ Mearic/23 – ”Oku
- 5Kaynak · s.91“ve mâhiyetini bilmediğin böyle vahim mes’uliyetli işlere karışmasan daha iyi olur dedim. Baktım ki, kendisine hiçbir söz para etmiyor. O hâlde size son bir soru”Oku
- 6Kaynak · s.59“Eğer gerçeği açıklamak istiyorsan zarâfeti terziye bırak. Albert Einstein 62 O sensin kendini onun oluğunda ara; onun etrafında güvercin ol “ku ve ku” de! Bilin”Oku
İlgili sorular
- Tûr kavramı tasavvufta hangi mertebe ile ilişkilendirilir?
- Kelime-i Yûnusiyye "Kelime-i Yûnusiyye" kitabının merkez teması ve asîl dayanağı nedir?
- Mü'minûn kavramı tasavvufta hangi mertebe ile ilişkilendirilir?
- Mübârek kavramı tasavvufta hangi mertebe ile ilişkilendirilir?
- Kamer Sûresi Bu kitaptan sâlik için günlük hayatındaki İrfani dersler nelerdir?
Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.