İçeriğe atla

Gülşen-i Râz ve Şerhi (2) "Gülşen-i Râz ve Şerhi" kitabının merkez teması ve asîl dayanağı nedir?

Kitap Soruları4 görüntülenme6 kaynak
Kısa cevap

"Gülşen-i Râz ve Şerhi" kitabının merkez teması, Şebüsterî'nin Gülşen-i Râz mesnevîsinin şerhi üzerinden tasavvufun nazm hâlinde takdîmidir. Kitap, vahdet-i vücûd, fenâ, bekâ ve mârifet gibi temel tasavvufî kavramları beyit-beyit şerh ederek açıklar. Bu eser, tasavvufun şiirsel dilini tahlil etmeyi amaçlar ve sâlike bu derin mânaları idrak etme yolunu gösterir. Asîl dayanağı, Mahmûd-i Şebusterî'nin 1000 beyitlik Farsça manzûm eseri olan Gülşen-i Râz'dır; bu eser, Tebrizli bir sûfînin 17 sorusuna cevap olarak yazılmış olup, vahdet-i vücud doktrininin özlü ve şiirsel bir ifâdesidir.

Detaylı cevap

Gülşen-i Râz, "sırların gülbahçesi" anlamına gelir ve tasavvuf metafiziğinin özlü bir ifâdesidir. Eserin yazılış sebebi, Şebusterî'nin Emir Hüseyin Herevî'nin "Ben kimim?", "Tefekkür nedir?", "Vahdet ile kesret nedir?", "Vasıl olmak nedir?" gibi tasavvufun ana mevzûlarını kapsayan 17 sorusuna cevap vermesidir. Bu yapı, eseri bir tasavvuf "el kitabı" hâline getirir. Kitapta, İrfan mektebi, Hakk yolu'nun seyr defteri ve şerhi gibi bölümlerle tasavvufî seyr-i sülûk mertebeleri açıklanır. "İnsân-ı Kâmil" kavramı, âlemlerin gözbebeği, ayniyetin gayr eli ve Hakikat-i Muhammedi'nin zuhur mahalli olarak ele alınır. İnsân-ı Kâmil'in 19 sayısı üzerine bina edildiği, bu sayının nefis mertebeleri (7), unsurlar (4), mevalid (3) ve Arş, Kürsi, Akl-ı Küll, Nefs-i Küll ile 17'ye ulaştığı, 18000 âlemi (18) ve bu âlemlerin gözbebeği olan İnsân-ı Kâmil'i (19) temsil ettiği belirtilir. "Gönül Kâ'besi" ise Hakikat-i Muhammedi Kâ'besi olarak ifade edilir ve bu âlemleri kapsayan Hakikat-i Muhammediye'nin yansımasıdır. Kitapta ayrıca Vehb (Hakk'ın hibe yoluyla verdiği ilim), Kesb (çalışılarak kazanılan ilim) ve Nakil (eserlerden ve sohbetlerden müşahede ile toplanan ilim) gibi ilim çeşitleri de açıklanır. Bu kavramlar, sâlikin mârifetullah yolunda ilerlemesi için gerekli olan bilgi ve idrak mertebelerini gösterir.</blockquote>

Kaynaklar

Bu cevabın dayandığı eser — kitabın tam sayfasına götürür.

  1. 1Kaynak · s.265“İslâm’da Mübarek Geceler, bayramlar ve hakikatleri: 14. İrfan mektebi, “Hakk yolu”nun seyr defteri. 15. 6 Pey- (1) Hz. Âdem-safiyeti. Safiyyullah. (a.s.) 88- Nu”Oku
  2. 2Kaynak · s.235“Seslerinizi Peygamber'in sesinden fazla yükseltmeyin. Birbirinize bağırdığınız gibi, Peygamber'e yüksek sesle bağırmayın. Öyle yaparsanız, siz farkına varmadan ”Oku
  3. 3Kaynak · s.283“(14) Terzi Baba İrfan Mektebi kitabından geniş mâlûmât vardır. ↑ Kevser sûresi 108/1 ↑ “Allahu Ahad” Kûrb’an bayram’ının 4. Gününe işârettir. Bu gün Kûrb’an kes”Oku
  4. 4Kaynak · s.1“GÖNÜLDEN ESİNTİLER: “BEN”DEKİ TERZİ BABAM ∞ Birinci Bölüm LÂ İLÂHE İLLÂ ALLAH MUHAMMEDER RASÛLÜLLAH YAZAN TERZİOĞLU M.C. İRFAN SOFRASI NECDET ARDIÇ TASAVVUF SER”Oku
  5. 5Kaynak · s.85“olduğunu, (20) Aziz’in, “Mudil” esmâsına bağlı olduğunu ve bunun da şeytâna bağlı olduğu, Rasûlüllah efendimizin “ben şeytânımı müslüman ettim” dediği gibi nefi”Oku
  6. 6Kaynak · s.271“taşımakla görevli olan kişidir. İrfan ehli de ma’nâ hacılarının gönüllerine ma’nevi hayat olan zemzem ve Kevser’den, su, süt, şarâb ve bal taşır. ↑ Mearic/23 – ”Oku
Bu cevap yardımcı oldu mu?

İlgili sorular

Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.