İçeriğe atla

Hakîkat-i Âdemiyye nedir?

Kavram TanımıOrta düzey1 görüntülenme8 kaynak
Kısa cevap

Hakîkat-i Âdemiyye, ezelde ilm-i İlâhîde ilk programı yapılan Hakîkat-i Muhammediyyenin bu âlemdeki nokta zuhur mahalli ve "Halîfe" lakabıyla açılan hakîkî Âdemlik mertebesidir¹. Akıl mertebesinde sâbit küllî bir iş ve yokluk bağıntılarından (niseb-i ademiyye) bir nispet olan insâniyetin özü, hayâl cennetinden beden arzına indirilmedikçe gerçek halîfelik faaliyete geçmez²·³. Bu hakîkatin aktifleşmesi için mutlaka ehil bir mürşid olan "Sultân güç" gereklidir¹·⁴.

Detaylı cevap

Ayrıntı ›

Kelime-i Âdemiyye'de insâniyetin hâriçte müstakil aynî bir varlığı bulunmayıp akıl mertebesinde sâbit küllî bir emir ve niseb-i ademiyyeden bir nispet olduğu belirtilir². Rahmet-i İlâhiyye de bu yokluk nispetlerinin sûretleri olan a'yân-ı sâbitede cârîdir ve kesîf sûretlerde gizlenerek bütün âleme sirâyet eder⁵. Ezelde ilm-i İlâhîde ilk programı yapılan şey Hakîkat-i Muhammediyyedir; bunun âlemdeki ilk zuhur ismi "Âdem", lakabı ise "Halîfe"dir. Hz. Peygamber'in (s.a.v.) "Biz son gelen ilkleriz" buyruğu da bu birliğe işâret eder¹.

Sâlik açısından mesele, bu bilginin nazarî kalmayıp yaşanır hâle gelmesidir: Hakîkat-i Âdemiyyeyi hayâl cennetinden beden arzına indirmeye muvaffak olunduğunda gerçek Âdemlik halîfeliği aktifleşir; ancak bunun için mutlaka bir "Sultân güç"e, yâni ehil bir mürşide ihtiyaç vardır³·⁶.

Mi'râcın başlangıcı da bu mertebeyi idrâk edip şuurca dünyaya inmeye bağlıdır⁷. Sülûkta daha ileri bir terbiye isteyen kimse, Hakîkat-i Âdemiyyenin eğitimini alarak hayâl cennetinden Âdem-i mânâyı beden arzına indirir ve Kur'ân-ı Kerîm'deki "ona rûhumdan üfledim" (Hicr 15/29) hakîkatini bizzat yaşar⁴·⁸.

Kaynaklar

Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — ilgili esere ve bölüme yönlendirir.

  1. 1Aşk ve İrfan Yolunda Bir Ömür (Alıntı)Oku
  2. 2Kelime-i Âdemiyye, s. 503Oku
  3. 3Altı Peygamber — Hz. Âdem, s. 18Oku
  4. 4Feth Sûresi, s. 97Oku
  5. 5Kelime-i Zekeriyyâiyye, s. 42Oku
  6. 6Gökyüzü İnsanları Araştırması (Cilt 2), s. 154Oku
  7. 7Sohbet Arası Sohbetler CD 14 (2003), s. 102Oku
  8. 8Altı Peygamber — Hz. Muhammed (s.a.v.), s. 209Oku

Dayandığı eserler

Bu cevap yardımcı oldu mu?

İlgili sorular

Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.