Hâl'ın Şuaybiyye Fassı'ndaki dayanağı nedir?

Hâl, tasavvufta sâlikin sülûku esnasında tecrübe ettiği, Hak'tan gelen ve geçici olan mânevî bir durumdur. Bu durum, sâlikin iradesiyle kazanılan bir mertebe olan makâmdan farklıdır; hâl mevhibe-i ilâhiyyedir, yani Allah'ın bir hediyesidir. Şuaybiyye Fassı'nın hâl ile olan bağlantısı, kalbin "tahavvülü" yani sürekli değişimi üzerinden kurulur. Kalbin bu tahavvülü, hâllerin fıtrî akışını ifade eder ve sâlikin mânevî yolculuğundaki dinamikliği gösterir.

Hâller, sâlikin mânevî hayatını canlı tutan, sürekli değişen tezahürlerdir. Örneğin, havf (korku), recâ (ümit), şevk (özlem), üns (ülfet), kabz (sıkıntı) ve bast (genişleme) gibi hâller, kalbin farklı zamanlarda yaşadığı tecrübelerdir. Şuaybiyye Fassı, bu hâllerin kalpteki yerini ve kalbin bu hâller arasındaki geçişkenliğini vurgular. Bu durum, "mü'minin kalbi Rahmân'ın iki parmağı arasındadır" hadisiyle de desteklenir; bu, hâlin Hak'ın iradesiyle geldiğini ve kalbin sürekli bir değişim içinde olduğunu gösterir. Dolayısıyla, Şuaybiyye Fassı, hâllerin kalpteki bu dinamik ve sürekli değişen varlığını "kalbin tahavvülü" olarak ele alarak, hâlin tasavvufî sülûktaki önemini ortaya koyar.