Hûd 87 ayeti hangi Fass ile bağlanır ve neden?

Hûd Sûresi'nin 87. ayeti, tasavvufî metinlerde özellikle İbn Arabî'nin Fusûsu'l-Hikem adlı eserindeki Hûd Fassı ile doğrudan ilişkilendirilir. Bu fass, Hz. Hûd'un "Rabbim sırât-ı müstakîm üzerindedir" beyanı etrafında şekillenir ve Hikmet-i Ehâdiyye ile anılır³. Bu hikmet, Hak'ın ahadiyyet-i rubûbiyye hakikatini idrak etmeye dayanır⁴. Ahadiyyet, Hak'ın sıfat ve esmâdan henüz tafsîl edilmemiş, sırf 'tek' olma kademesidir ve vâhidiyyetten önce gelir. Hûd (a.s.)'ın bu idrâki, her bir varlığın kendi Rabb-ı hâssının sırat-ı müstakîmi üzerinde yürüdüğü hakikatini kapsar². Bu konu, İsmail Fassı'nda da ele alınan Rabb-ı hâss mevzuunun Hûd Fassı'nda daha geniş bir şekilde işlendiğini gösterir¹. Nitekim, her varlığın hakikatinin, mazhar olduğu isim olduğu ve ismin müsemmanın aynısı olduğu belirtilir; bu durumda varlığın şekli yok olsa bile hakikati kalıcıdır⁵. Hûd (a.s.)'ın bu ayetle anılması, Cenâb-ı Hakk'ın onun sözünü doğru ve isabetli olduğu için Kur'ân-ı Kerîm'ine almasından kaynaklanır⁶. Bu durum, Hûd Fassı'nın, ahadiyyet-i zâtiyye ve ahadiyyet-i esmâiyye-i ilâhiyye'den sonra ahadiyyet-i rubûbiyyeti ve ona muhit olan Hikmet-i Hûdiyye'yi beyan etmesiyle de pekişir⁴.