İzmir İrfan Sohbetleri CD 1 (1998-2000) "İzmir İrfan Sohbetleri CD 1" kitabının merkez teması ve asîl dayanağı nedir?

Kitap, tasavvufî sülûkun iki ana kısmını ele alır: "ettur’u seb’a" (yedi tur veya yedi nefs mertebesi) ve "Hazarât-ı Hamse" (beş hazret mertebesi). İlk kısım, kişinin kendini tanıması için içe dönük çalışmaları kapsar ve yedi merhaleden oluşur: Nefs-i Emmâre, Levvâme, Mülhime, Mutmeinne, Râdiye, Merdiyye ve Sâfiye. Bu mertebeler, her insanda mevcut olan ahlâkî vasıfları temsil eder ve sâlikin bu hasletleri arındırma sürecini ifade eder. Özellikle Nefs-i Emmâre, kişinin kendini haklı çıkarma ve pişmanlık duymama hali olarak tanımlanırken, Nefs-i Levvâme'ye ulaşan sâlikin yanlışlarının farkına varmaya başlamasıyla bir ilerleme kaydedilir. Bu içsel yolculuk, "kendini tanımadan Allah’ı tanımak mümkün olmaz" ilkesiyle vurgulanır.

İkinci kısım olan Hazarât-ı Hamse ise, kişinin dışsal âlemleri idrak etme ve vücudî hakikatleri keşfetme sürecini anlatır. Bu mertebeler sırasıyla Ef'âl âlemi (fiiller âlemi), Esmâ âlemi (Cenâb-ı Hakk'ın isimlerinin yaşandığı âlem), Sıfat âlemi (güçler âlemi), Zât âlemi ve İnsân-ı Kâmil mertebesidir. İnsân-ı Kâmil, tüm bu mertebeleri ihata eden en yüksek mertebe olarak belirtilir. Kitap, bu mertebelerin yanı sıra, mutlak gayb ve Âmaiyet gibi vücudî kavramları da açıklar. Âmaiyet, henüz hiçbir tecellî ve zuhurun olmadığı, dışarıya kapalı, bilinmezlik hali olarak tarif edilir ve "Küntü kenzen mahfiyyen" (Ben gizli bir hazine idim, bilinmekliğimi sevdim) hadîs-i kudsîsiyle ilişkilendirilir. Bu bağlamda, irfan yolculuğu, sâlikin hem kendi iç dünyasındaki nefs mertebelerini arındırması hem de Hakk'ın tecellî ettiği âlemleri ve nihayetinde Zât-ı Mutlak'ı idrak etmesiyle kemâle erer.