İçeriğe atla

Kadiri Tarikatı nedir?

Kavram TanımıTemel düzey23 görüntülenme6 kaynak
Kısa cevap

Kadirî Tarikatı, tasavvuf tarihinin en köklü ve yaygın tarikatlarından biri olup, ismini pîri Abdülkâdir Geylânî'den (ö. 561/1166) almıştır¹. Bağdat merkezli olarak kurulmuş ve zamanla İslam coğrafyasının tamamına yayılmıştır¹. Şeriata sıkı bağlılık, zikir, zühd ve himmet bu tarikatın merkezinde yer alır¹. Abdülkâdir Geylânî, "Gavs-ül A'zam" ve "Sultân-ül Evliyâ" unvanlarıyla anılan Hanbelî bir fakih ve büyük bir sûfîdir¹. Tarikatın silsilesi Hz. Ali'ye ve oradan da Hz. Peygamber'e (s.a.v.) ulaşır²·³·⁴. Kadirîler, Hz. Ali'ye mensup olmaları sebebiyle "Alevî" olarak da nitelendirilirler, ancak bu, bilinen Alevîlikten farklı olarak Hz. Ali'nin kaynağından gelen bir ruhaniyete işaret eder⁵·³·⁴.

Detaylı cevap

Kadirî Tarikatı'nın kurucusu Abdülkâdir Geylânî'nin eserleri olan Gunye, Fütûhu'l-Gayb ve Fethu'r-Rabbânî, tarikatın temel metin kaynaklarını oluşturur¹. Tarikatın temel prensipleri arasında Tevhîd-i Zât (zikirde Lâ ilâhe illallâh'ın yoğunluğu), şerîate sıkı bağlılık (Geylânî'nin "şeriatsız tarikat batıldır" sözüyle vurgulanır), himmet ve teveccüh (Pîr'in manevi desteğine inanç) ve halka zikri gibi unsurlar bulunur¹.

Kadirî Tarikatı, Celâlî bir yol izleyerek yedi nefis mertebesiyle "Lâ İlâhe İllâllah" kelime-i tevhidini bâtınen, "Allah" lafzını ise zâhiren ifade eder⁶. Bu tarikatın önderi Abdülkâdir Geylânî'den manevi yardım alındığı belirtilir⁶. Kadirîlik, ruhani yolculukta "Allah" esması ile beş hazret mertebesi üzere ruhani seyir eğitimi gözükse de, Cemâlî eğitim veren bu tarikatta Celâlî denilen nefs eğitimi eksik olduğu için, çalışmalar bırakıldığında başa dönme tehlikesi olduğu ifade edilir⁶. Bu durum, Şah-ı Nakşibend Hazretleri'nin Celâlî yolu izleyerek Kadirî tarikatı önderi Abdülkâdir Geylânî'den manevi yardım almasını anlamlı kılar⁶. Tarikatın silsilesi, Abdülkâdir Geylânî'den başlayarak Ebû Saîd el-Muharrimî, Ebû'l-Hasan el-Hakkârî gibi isimler üzerinden Hz. Ali'ye ve oradan da Hz. Peygamber'e (s.a.v.) ulaşır¹.

Kaynaklar

Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — ilgili esere ve bölüme yönlendirir.

  1. 1Kadiri Tarikatı
  2. 2Sohbet Arası Sohbetler CD 5 (2001) · s.331“Abdül Kadir Geylani’den almış olduğu bu ruhaniyet ile Abdul Kadir Geylani Hz leri Kadiriler de Alevidir, ama bizim bildiğimiz alevi değil, Âli’ye mensup yani Hz”Oku
  3. 3Sohbet Arası Sohbetler CD 6 (2001), s. 154“Abdül Kadir Geylani’den almış olduğu bu ruhaniyet ile Abdul Kadir Geylani Hz leri Kadiriler de Alevidir, ama bizim bildiğimiz alevi değil, Âli’ye mensup yani Hz”Oku
  4. 4Sohbet Arası Sohbetler CD 7 (2001), s. 154“Abdül Kadir Geylani’den almış olduğu bu ruhaniyet ile Abdul Kadir Geylani Hz leri Kadiriler de Alevidir, ama bizim bildiğimiz alevi değil, Âli’ye mensup yani Hz”Oku
  5. 5Sohbet Arası Sohbetler CD 5 (2001), s. 331“Abdül Kadir Geylani’den almış olduğu bu ruhaniyet ile Abdul Kadir Geylani Hz leri Kadiriler de Alevidir, ama bizim bildiğimiz alevi değil, Âli’ye mensup yani Hz”Oku
  6. 6Ahzâb Sûresi, s. 137“Rûhânî yol izleyip (اَللهُ) “Allah” (c.c) esmâsı ile 5 hazret mertebesi üzere rûhânî seyri eğitimi gözüksede, yolumuz yolların nihâyetidir diye ifâde edilsede, ”Oku

Dayandığı eserler

Bu cevap yardımcı oldu mu?

İlgili sorular

Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.