Kâf Sûresi "Kâf Sûresi" kitabının merkez teması ve asîl dayanağı nedir?

Eser, Kâf Sûresi'nin tasavvufî idrakini sunarken, sûrenin başında yer alan "Kâf" harfini merkeze alır. Bu harf, Arap alfabesinde 21. sırada bulunması ve küçük ebced hesabında "100" (kesretin başlangıcı), büyük ebced hesabında ise "181" (1+8+1=10, sıfât mertebesi) sayısal değerini almasıyla ilâhî kudretin bir tezahürü olarak yorumlanır. Özellikle "Kâf" harfinin açılımı olan "Kaf-Elif-Fe" harfleri, küllî ve beşerî kuvvetin cem'i olan ilâhî kudret, Ahadiyyet ve ef'âl-i ilâhiyye ile ef'âl-i infialiyye arasındaki ilişkiyi açıklar. Bu, kudretin ilâhî mi yoksa nefsâniyet yönünde mi kullanıldığını belirleyen bir mahal olarak sunulur.

Kitapta, Kâf Sûresi'nin Mustafa Hilmi Sâfî Hz. ile olan bağlantısı da vurgulanır. Mustafa Hilmi Sâfî'nin silsile-i mübarekedeki 50. sırası ile Kâf Sûresi'nin Kur'an'daki 50. sûre olması arasında mânevî bir ilişki kurulur. Sâfî isminin ebced değeri olan 181'in, Kâf harfinin büyük ebced değeriyle aynı olması, bu bağlantının tesadüfî değil, ezelî bir seçilmişlik olduğunu düşündürür. Bu durum, "kurbiyet" kavramıyla da ilişkilendirilebilir; Hak'ın kula yakınlığı her ölçüden ötede olup, sâlikin Hak'ı uzakta değil, kendi dahilinde araması gerektiği vurgulanır.

Kâf Sûresi'nin "Şanlı Kur'an'a andolsun" ifadesiyle başlaması, Kur'an'ın yüceliğine ve mânâsını bilip amel edeni şereflendiren bir kitap olduğuna işaret eder. Kur'an'ın harflerinin tasavvufî çözümlemesi de yapılır: "Kaf" kudret-i ilâhî, "Rı" Rahmâniyet, "Elif" insan-ı kâmil (Hz. Muhammed'in "Kur'an ve İnsan bir batında doğan ikiz kardeştir" sözüne atıfla) ve "Nun" Nûr-u Muhammedî olarak açıklanır. Bu çözümleme, ilâhî kudretin Rahmân aracılığıyla Kur'an'ı talim edip insanı halk etmesi ve ona açıklamayı öğretmesi şeklinde bir sülûk tatbîki sunar.

Sûrenin içeriği, Allah'ın birliğinin delilleri, peygamberlik ve öldükten sonra dirilme gibi temel inanç konularını işlerken, geçmiş kavimlerin (Nuh, Ress, Semud, Ad, Firavun, Lut, Eykeliler, Tübba') inkârları ve uğradıkları azaplar üzerinden ibretler sunar. Ayrıca, "Andolsun, insanı biz yarattık ve nefsinin ona verdiği vesveseyi de biz biliriz. Çünkü biz, ona şah damarından daha yakınız" (Kâf 50/16) âyeti, Allah'ın insana olan mutlak yakınlığını (kurbiyet) ve bâtınî bilgiyi vurgular. Bu yakınlık, sâlikin mâsivâya bakmaktan vazgeçip Hak'ı kendi özünde idrak etmesi gerektiğini gösterir. Sûre, Hz. Peygamber'i ve ashabını sabır ve ibadete teşvik ederek, Kur'an'ın bilgilendirme ve uyarma işlevine dikkat çekerek son bulur.