Kehf 60-82 ayeti hangi Fass ile bağlanır ve neden?

Kehf Sûresi'nin 60. ayetinden itibaren başlayan ve 82. ayetine kadar devam eden Hz. Musa ile Hızır kıssası, tasavvufî açıdan derin anlamlar taşır¹. Bu kıssada Hızır'ın gerçekleştirdiği ve Hz. Musa'nın zahiren hikmetini anlayamadığı fiiller (çocuğu öldürmesi, gemiyi delmesi, duvarı onarması)², Hızır'ın "Ben bunları kendi emrimden yapmadım!" (Kehf, 18/82) ifadesiyle ilahî bir emre dayandırılır³. Bu durum, Fusûsu'l-Hikem'deki Mûseviyye Fassı'nın temel konularından biri olan mu'cize kavramıyla örtüşür. Tasavvufta mu'cize, peygamberlerin nübüvvet iddialarını ispatlayan olağanüstü hâller olmanın ötesinde, peygamberin mahalliyet-i ulûhiyyesinin zorunlu bir tezahürü olarak görülür. Hızır'ın fiilleri de bu bağlamda, Hak'ın peygamber mahallinde doğrudan tasarrufunun bir adı olarak kabul edilir. Mûseviyye Fassı, bu ilahî tasarrufun tahkik edildiği yerdir. Hızır'ın "Ben o fiili kendi emrimden işlemedim" (Kehf, 18/82) sözü, fiillerin aslında ilahî bir iradeyle gerçekleştiğini ve peygamberin bu fiillerde bir araç olduğunu vurgular⁴. Bu, aynı zamanda "Attığınız vakit siz atmadınız, velâkin Allah attı" (Enfâl, 8/17) ayet-i kerimesinde ifade edilen fenâ hâli içinde Hakk'ın fiilinin peygamberin fiili gibi tecelli etmesi anlayışıyla da ilişkilidir⁴.