Kehf 60-82 ayetinin Terzibaba'ya göre amelî yansıması nedir?

Kehf Sûresi'nin 60-82. ayetleri, Mûsâ (a.s.) ile Hızır (a.s.) arasındaki yolculuğu ve bu yolculukta yaşanan olayları anlatır. Bu kıssa, Terzibaba'nın tasavvufî öğretisinde, sâlikin mânevî yolculuğunda karşılaşacağı durumları ve bu durumlar karşısında takınması gereken tavrı temsil eder. Hızır'ın gemiyi delmesi, çocuğu öldürmesi ve yıkılmaya yüz tutmuş duvarı onarması gibi zahiren yanlış görünen fiiller, bâtında ilâhî bir hikmet taşır. Hızır'ın "Ben bunu kendi emrimle yapmadım" (Kehf, 18/82) ifadesi, bu fiillerin aslında ilâhî bir emirle gerçekleştiğini ve Hızır'ın kendi nefsî arzusundan değil, Hak'tan gelen bir iradeyle hareket ettiğini gösterir¹. Bu durum, sâlik için önemli bir amelî yansımadır: sâlikin kendi fiillerini nefsine isnat etmekten vazgeçip, her fiilin ardındaki ilâhî iradeyi görmesi ve teslimiyet göstermesi gerekir.

Terzibaba'ya göre, bu kıssa aynı zamanda ilm-i ledün ve rûh mertebesindeki tecellîlerle de ilişkilidir. Mûsâ'nın Hızır'dan öğrendiği bilgiler, rûhta tezâhür eden ledünnî bilgiye örnektir. Sâlikin, zahirî bilginin ötesine geçerek, olayların iç yüzündeki hikmeti keşfetmesi, rûhâniyet seviyesinde bir ilerlemedir. Ayrıca, Kehf Sûresi'nin 94. ayetinde geçen Ye'cüc ve Me'cüc kıssası da, amel-i salih kavminin hayal ve vehimden gelen zararlara karşı set çekme çabasını anlatır²·³. Bu da sâlikin, mânevî amellerini nefsânî vesveselerden koruması gerektiği amelî bir dersi içerir. Sonuç olarak, Kehf 60-82. ayetleri, sâlikin ilâhî iradeye teslimiyetini, ledünnî bilgiyi talep etmesini ve amellerini nefsânî etkilerden arındırmasını öğütleyen derin bir tasavvufî rehberlik sunar.