Kelime-i Süleymâniyye "Kelime-i Süleymâniyye" kitabının merkez teması ve asîl dayanağı nedir?

Kelime-i Süleymâniyye, Hz. Süleyman'ın nübüvvet hakîkatinde tezahür eden "Hikmet-i Rahmâniyye"yi merkeze alır. Bu hikmet, Hakk'ın rahmetinin zâtî ve sıfâtî olmak üzere dört temel üzere tecellî etmesiyle açıklanır. Rahmet-i âmme-i zâtiyye, Hakk'ın kendi zâtında kendi zâtına tecellîsiyle esmâsına ilmî vücûd vermesidir. Rahmet-i hâssa-i zâtiyye, Hakk'ın bazı kullarına muhabbetinden kaynaklanan ezelî inâyetidir ki, enbiyâda görülür. Rahmet-i âmme-i sıfâtiyye, ilmî vücûd bulan a'yân-ı sâbitenin kevniyye sûretleriyle zuhûrudur. Rahmet-i hâssa-i sıfâtiyye ise, ezelî inâyetin şehâdet âleminde zuhûru olup, sâlih kullara mahsustur. Hz. Süleyman, bu dört rahmetin tümüne birden mazhar olması sebebiyle, âlemde geniş bir hüküm ve tasarruf yetkisine sahip kılınmıştır.

Kitapta vurgulanan temel hakîkat, Hz. Süleyman'ın tasarrufunun, sıradan bir himmet veya kalb cem'iyyetiyle değil, mücerred "emr" ile gerçekleşmesidir. Diğer kâmil nefisler himmet ve kalb cem'iyyetiyle tasarruf ederken, Hz. Süleyman'ın tasarrufu doğrudan ilâhî emre dayanır. Bu durum, onun "benden sonra kimseye lâyık olmasın" duasıyla talep ettiği "mülk-i hâs"ın bir tezahürüdür. Bu mülk, sadece zâhirî saltanatı değil, aynı zamanda ilâhî ma'rifeti de kapsar. Zira bâtınî saltanat olan ilâhî ma'rifet olmasaydı, zâhirî saltanatı kâmil olmazdı.

Hz. Süleyman'ın Belkıs'a gönderdiği mektuptaki "Bismillâhi'r-rahmâni'r-rahîm" ifadesi ve Belkıs'ın "âlemlerin Rabbine teslim oldum" demesi, onun tasarrufunun ilâhî bir menşeden geldiğini ve insân-ı kâmil olarak ism-i câmi'in mazharı olduğunu gösterir. Bu, onun sadece bir peygamber değil, aynı zamanda ilâhî hilâfeti en kâmil mânâda temsil eden bir şahsiyet olduğunu ortaya koyar. Bu sebeple, onun tasarrufu, Hakk'ın rahmetinin küllî bir zuhûru olarak "Hikmet-i Rahmâniyye" ile ilişkilendirilir.