Lübbü'l-Lübb (İngilizce) "Lübbü'l-Lübb" kitabının merkez teması ve asîl dayanağı nedir?

"Lübbü'l-Lübb ve Sırrü's-Sırrı", tasavvufî sülûkun temel prensiplerini ve edep kurallarını açıklayan bir eserdir. Kitabın merkez teması, sâlikin Hakk'a vuslat yolculuğunda izlemesi gereken usûl ve ahlâktır. Bu bağlamda, mürşid-mürîd ilişkisi büyük önem taşır; zira hakîkat bilgisi, "tatmayan bilmez" ilkesi gereği, ancak kâmil bir mürşidin rehberliğinde ve yaşanarak elde edilebilir. Kitapta, İbn Arabî'nin "Fütûhât-ı Mekkiyye"sindeki mârifet sırları, İsmail Hakkı Bursevî'nin şerhleri aracılığıyla açıklanır. Bu şerhler, tasavvufî kavramların derinliğini ve sülûkî tatbîkatını vurgular.

Eser, sâlikin kalbini mâsivâdan arındırması gerektiğini özellikle belirtir. Kalp, Hakk'ın hazinesi ve kütüphanesidir; bu nedenle, Hakk'tan başka düşüncelerin kalbe girmesine izin verilmemelidir. Zira "müminin kalbi Hakk'ın evidir." Kalbe giren her nefes, Hakk'tan alınmalı ve yine Hakk'a döndürülmelidir. Bu, nefes kontrolü ve murâkabe ile sağlanır. Sâlik, her nefeste Hakk ile beraber olma şuurunu idâme ettirmeli, kalbini dünya düşüncelerinden korumalıdır. Aksi takdirde, kalbini mâsivâ ile dolduran kimse, Hakk'ın evini putlarla doldurmuş gibi olur.

Kitapta vurgulanan bir diğer önemli nokta ise ârif-i billah'ın hâlidir. Gerçek ârif, tek bir inançla sınırlanmaz; tüm inançları kabul eden bir "heyûlâ" gibidir. Bu, ârifin Hakk'ın her tecellîsine açık olması ve her zuhurda Hakk'ı görmesi anlamına gelir. Bu hâl, vahdet-i vücud anlayışının bir yansımasıdır. Ârif, kendi hakîkatini bildiği için, hiçbir inancı reddetmez ve tüm inançlara bir mahal olur.

Sonuç olarak, "Lübbü'l-Lübb", sülûk yolundaki mürîde, Hakk'a ulaşmak için gerekli olan içsel arınmayı, mârifetullahı ve kâmil insan olma yolundaki adımları gösteren bir rehberdir. Bu yolculukta, Kur'an ve hadislerin yanı sıra, vehbî bilgi (Hakk'tan ihsan edilen bilgi) ve keşfî müşahedeler de önemli bir yer tutar.