Meryem 56-57 ayeti hangi Fass ile bağlanır ve neden?
Meryem Sûresi'nin 56-57. âyetleri, Hz. İdris'in yüce bir makama yükseltilmesini konu edinir ve bu durum, Fusûsu'l-Hikem'deki İsmâil Fassı ile ilişkilendirilebilir. Zira İsmâil Fassı, mârifet-i Rabbâniyye, teslimiyet ve rıza ekseninde saîd olmanın sırrını işlerken, Hz. İdris'in "sıddîk bir nebi" olarak yüce bir mekâna yükseltilmesi, Hakk'a tam teslimiyet ve mârifetle ulaşılan yüksek manevî mertebeleri temsil eder. Bu âyetler, felekler âleminin en yüksek mekânı olan Güneş feleği ile de irtibatlandırılır ki bu da manevî yükselişin bir tezahürüdür¹.
Detaylı cevap
Meryem Sûresi'nin 56 ve 57. âyetleri, "vezkur fiyl kitabi idriyse innehü kane sıddıykan nebiyyen (56) ve refa’nahü mekanen aliyyen (57)" şeklinde olup, Hz. İdris'in kitapta anılmasını, onun dosdoğru bir peygamber olduğunu ve yüce bir yere yükseltildiğini ifade eder²·³. Bu yüce mekân, bazı yorumlarda felekler âleminin değirmeninin döndüğü, Güneş feleği olarak belirtilir ve Hz. İdris'in ruhanî makamının orada olduğu düşünülür¹. Bu durum, sâlikin nefs mertebelerini aşarak ulaştığı manevî yükselişi ve Hakk'a vuslatı çağrıştırır. İsmâil Fassı, Fusûsu'l-Hikem'de Hz. İsmâil'e tahsis edilmiş olup, hikmet-i aliyye, saîd olmanın sırrı, Rabb-ı hâs ve mârifet-i Rabbâniyye gibi kavramları teslimiyet ve rıza ekseninde ele alır⁴. Hz. İdris'in "sıddîk" vasfıyla anılması ve yüce bir makama yükseltilmesi, bu fassın işlediği mârifet ve teslimiyetle elde edilen manevî mertebelerle örtüşür. Peygamberlerin mu'cizeleri gibi, onların manevî makamları da Hak'ın doğrudan tasarrufunun bir tezahürüdür (Mu'cize, K1-14). Bu bağlamda, Hz. İdris'in yükseltilmesi, İsmâil Fassı'nın vurguladığı manevî kemâlâtın ve Hakk'a yakınlığın bir göstergesi olarak değerlendirilebilir.
Kaynaklar
Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — her biri kitabın tam sayfasına götürür.
- 1Kelime-i İdrîsiyye · s.10“Şimdi mekân yüceliği, وَرَفَعْنَــاه ُ مَكَانًــا عَلِيًّــا (Meryem, 19/57) Biz onu yüksek mekâna yükselttik. ayetinde belirtilen ve âlemin en yüksek mekânları”Oku
- 2Dur Rabbın Namazda (Cilt 2) · s.290“(Meryem 19/56-57) vezkur fiyl kitabi idriyse innehü kane sıddıykan nebiyyen (56) ve refa’nahü mekanen aliyyen (57) (56)(57) “Ey Muhammed! kitap’da idris’e dair”Oku
- 3Necm (Yıldız) Sûresi · s.68“(Meryem 19/56-57) “vezkur fiyl kitabi i”Oku
- 4İsmail Fassı,
İlgili sorular
Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.