Meryem 56-57 ayeti İdrîsiyye Fassı'nda nasıl yorumlanır?
Meryem Sûresi'nin 56 ve 57. ayetleri, tasavvufta Hz. İdris'in "sıddık bir peygamber" oluşu ve "yüce bir yere yükseltilmesi" bağlamında yorumlanır. Bu ayetler, özellikle "mekânen aliyyen" (yüce bir yer) ifadesiyle Hz. İdris'in ruhanî makamının yüksekliğine işaret eder. Kelime-i İdrîsiyye'de bu yüce mekân, âlemin en yüksek mekânlarından biri olan Güneş feleği olarak açıklanır ve Hz. İdris'in ruhanî makamının orada olduğu belirtilir¹. Bu yorum, sâlikin sülûkunda ulaşabileceği yüksek manevî mertebelere bir örnek teşkil eder.
Detaylı cevap
Meryem Sûresi 19/56-57. ayetleri, "vezkur fiy'l kitabi idriyse innehü kane sıddıykan nebiyyen (56) ve refa'nahü mekânen aliyyen (57)" şeklindedir²·³. Bu ayetler, Hz. Muhammed'e hitaben, kitapta Hz. İdris'ten bahsedilmesini emreder ve onun dosdoğru bir peygamber olduğunu, yüce bir yere yükseltildiğini bildirir². Tasavvufî yorumda, özellikle "mekânen aliyyen" ifadesi üzerinde durulur. Kelime-i İdrîsiyye'de bu "yüksek mekân", âlemin en yüksek mekânları arasında gösterilir ve felekler âleminin değirmeninin üzerinde döndüğü yer olarak tanımlanır¹. Bu bağlamda, Güneş feleği, Hz. İdris'in ruhanî makamının bulunduğu yer olarak zikredilir; bu feleğin altında yedi, üstünde ise yedi felek olduğu belirtilir¹. Bu yorum, Hz. İdris'in manevî derecesinin ve Allah katındaki yüce konumunun bir göstergesi olarak kabul edilir. Zuhruf Sûresi'nin 57. ayetinin İseviyet mertebesiyle ilişkilendirilmesi gibi⁴, Meryem Sûresi'ndeki bu ayetler de peygamberlerin farklı manevî mertebelerini ve sülûk ehlinin bu mertebelerden alacağı dersleri ifade eder.
Kaynaklar
Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — her biri kitabın tam sayfasına götürür.
- 1Kelime-i İdrîsiyye · s.10“Şimdi mekân yüceliği, وَرَفَعْنَــاه ُ مَكَانًــا عَلِيًّــا (Meryem, 19/57) Biz onu yüksek mekâna yükselttik. ayetinde belirtilen ve âlemin en yüksek mekânları”Oku
- 2Dur Rabbın Namazda (Cilt 2) · s.290“(Meryem 19/56-57) vezkur fiyl kitabi idriyse innehü kane sıddıykan nebiyyen (56) ve refa’nahü mekanen aliyyen (57) (56)(57) “Ey Muhammed! kitap’da idris’e dair”Oku
- 3Mübârek Geceler · s.52“(Kur’an-ı Keriym’de Meryem Suresi 19/56-57 ayetlerinde) ”Oku
- 4Zuhruf Sûresi · s.93“----------------- وَلَمَّا ضُرِبَ ابْنُ مَرْيَمَ مَثَلًا إِذَا قَوْمُكَ مِنْهُ يَصِدُّونَ {الزخرف/57} (40/57) “Velemmâ duribe-bnu meryeme meselen izâ kavmuke mi”Oku
İlgili sorular
Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.