Mu'cize'yi yaşamak için günlük amelî tertîb nasıl olmalıdır?

Mu'cizeyi yaşamak, tasavvufta peygamberlerin nübüvvet iddialarını ispat eden harikulade olayların ötesinde, irfânî bir idrak ve yaşantı biçimidir. Bu idrak, sâlikin günlük hayatında belirli bir amelî tertîbe uymasıyla mümkün olur. Öncelikle, Hakikat talibinin kendi fikriyle yaptığı amel ve mücâhedeler ya haddinden fazla ya da eksik olacağından, onu itidalli kılmak için mürşid-i kâmilin tertibi esastır³. Bu tertîb, mürşid tarafından sâlike verilen düzenli okunan dua ve zikir listesi olan virdi içerir (Vird).

Günlük amelî tertîbin temelinde, her gün en az bir yaprak Kur'ân-ı Kerim'i meal ile birlikte sesli okumak ve dikkati çeken ayetleri not almak yer alır². Bu okuma, tefekkürü gözeterek yapılmalı ve hatim tamamlandığında mürşide haber verilmelidir. Bu düzenli okuma, sâlikin manen daha dayanıklı ve muhabbetli olmasına yardımcı olur⁴.

Mu'cizeyi yaşamak, aynı zamanda hadiselerin içinde ilmi ve şuursal olarak yaşamayı gerektirir. Fiziksel olarak geçmiş devirleri yaşamak mümkün olmasa da, o devirlerin dinamikleri nefsin içinde mevcuttur ve günlük işlerde yaşanır⁵. Bu durum, sâlikin kalbinin Hak ile halk arasındaki dengeyi (mîzân) korumasıyla ilişkilidir. Zira kâinatın kendisi de Hak'ın "el-Adl" isminin tecellisiyle bir denge üzere kurulmuştur. Bu tertîb ve düzen, Hak'ın kitabında hiçbir şeyin tertipsiz ve düzensiz yazılmadığı hakikatine uygun bir yaşantıdır¹. Bu sayede sâlik, Hakikat'in ta kendisiyle yaşama mertebesi olan Hakkel Yakin'e ulaşabilir (Hakkel Yakin).