Mülk 1 ayeti hangi Fass ile bağlanır ve neden?
Mülk Sûresi'nin ilk âyeti olan "Mutlak hükümranlık elinde bulunan Allah yüceler yücesidir ve O'nun her şeye gücü yeter" (Mülk 67/1) ifadesi, tasavvufî metinlerde özellikle Kelime-i Nûhiyye Fassı ile ilişkilendirilir. Bu bağlantı, mülkün asıl sahibinin Allah olduğu ve insanların bu mülkü emaneten kullandığı hakikatine dayanır. Nûh (a.s.) ve Muhammed (s.a.v.) ümmetleri üzerinden halifelik ve vekillik kavramları açıklanırken, mülkün Allah'a ait olduğu ve kulların ancak O'nun vekilliğiyle tasarruf edebileceği vurgulanır¹. Bu Fass, mülk üzerindeki ilahî tasarrufu ve insanın bu mülkteki konumunu derinlemesine ele alır.
Detaylı cevap
Mülk Sûresi'nin ilk âyeti, "Mutlak hükümranlık elinde bulunan Allah yüceler yücesidir ve O'nun her şeye gücü yeter" (Mülk 67/1) buyurarak mülkün yegâne sahibinin Allah olduğunu açıkça ifade eder². Tasavvufî anlayışta bu âyet, özellikle Kelime-i Nûhiyye Fassı ile güçlü bir bağ kurar. Bu Fass, Nûh (a.s.) ve Muhammed (s.a.v.) ümmetlerinin mülk ve halifelikle olan ilişkisini inceler.
Nûh (a.s.) için "Sizi halife kıldığı şeylerde" (Nisa, 4/34) âyeti nazil olmuşken, Muhammed (s.a.v.) ümmeti için "Benden başka vekil edinmeyin" (İsra, 17/2) âyeti nazil olmuştur¹. Bu durum, Allah'ın onlardaki vekilliğini ve mülkün onlara ait olmasını ifade eder. Ancak bu mülkiyet, hakiki bir temlik değil, Allah'ın vekilliğiyle gerçekleşen bir tasarruftur. Mülk aslen Allah'a aittir ve O, onların vekilidir¹.
Süleyman (a.s.) örneğinde de görüldüğü gibi, kendisine bahşedilen zahir ve bâtın mülkü, "malikel mülk olan Allah c.c adına onun için kullanıyordu"³. Bu, "bugün için bu mülk kimindir? Vahid ve kahhar olan Allah'ın dır"³ âyetiyle de pekiştirilir. İnsanlar, Allah'ın mülkünü emaneten kullanırlar ve kendilerine ait gördüklerinde müşriklerden olurlar³. Bu bağlamda, Mülk Sûresi'nin ilk âyeti, Kelime-i Nûhiyye Fassı'nda işlenen halifelik, vekillik ve mülkün asıl sahibi meselesinin temelini oluşturur.
Kaynaklar
Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — ilgili esere ve bölüme yönlendirir.
- 1Kelime-i Nûhiyye, s. 283“Nuh (a.s.) için "Sizi halife kıldığı şeylerde" (Nisa, 4/34) ayeti nazil oldu. Muhammed (a.s.) ümmeti için ise "Benden başka vekil edinmeyin" (İsra, 17/2) ayeti ”Oku
- 2Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba, s. 37“Bunun bir araba camında görülmesi ile Esmâ-i İlâhiyyeden, Efâl-i ilâhiyye ye yansıyarak oluşan bu hayâli mülkün Allah’ın ve Allah için olduğu ifâdesi anlaşılmak”Oku
- 3Sebe' Sûresi, s. 50“Süleyman as kendisine bahşedilen zahir ve bâtın mülkü sahibi adına malikel mülk olan Allah c.c adına onun için kullanıyordu. Limenil mülkül yevm lillâhil vâhidi”Oku
Dayandığı eserler
İlgili sorular
Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.