Necm 8-9 ayeti Muhammediyye Fassı'nda nasıl yorumlanır?

Necm Sûresi'nin 8. ve 9. ayetleri, Hz. Peygamber'in mîrâcında Allah'a en yakın olduğu anı tasvir eder ve tasavvufta Kâb-ı Kavseyn olarak bilinen bu mertebe, Muhammediyye Fassı'nın temelini oluşturur. Bu mertebe, Hz. Peygamber'in Hak ile arasındaki mesafenin "iki yay kadar, yahut daha az" olduğunu ifade eder²·³·⁴.

Muhammediyye Fassı'nda bu ayetler, Hz. Peygamber'in mahbûbiyyet ve ferdiyyet makamını işaret eder. "İki yay" tasavvufî yorumda, bir yayı vücud-ı vâcib (Allah'ın zorunlu varlığı), diğer yayı ise vücud-ı mümkin (yaratılmış varlık) olarak açıklar. Hz. Peygamber'in mertebesi, bu iki vücudun tam ortasında, bir kavşak noktasıdır.

Özellikle "ev ednâ" (veya daha yakın) ifadesi, bu yakınlığın tâ'rîf edilemez olduğunu ve Hak ile Hz. Peygamber arasında mesâfe olmadığını vurgular. Bu, klasik tasavvuf tabiriyle "mesâfesizliğin mesâfesi"dir. Hz. Peygamber'in namaz kıldırdığı mihrap, "Makam-ı Muhammedî" olarak tüm âlemlerin ve varlıkların durduğu makamdır ve "Hakîkat-i Muhammediyye"nin bugünkü zahiri ve vekâlet yeridir¹. Bu ayetler, Hz. Muhammed'in temsil ettiği kemalat mertebesini ve tevhidin en üst zuhurunu ifade eden Mertebe-i Muhammediyye ile de ilişkilendirilir (Mertebe-i Muhammediyye).