İçeriğe atla

Nefs-i Sâfiye kavramı hangi Fass ile ilişkilendirilir?

Kavram-Fass Eşleşmesi7 görüntülenme9 kaynak
Kısa cevap

Nefs-i Sâfiye kavramı, tasavvuftaki yedi nefs mertebesinin yedinci ve son basamağı olup, sâlikin nefsinin kemâle erdiği, bütün gayri-Hak temayüllerden temizlendiği makâmdır. Bu mertebe, İdrîsiyye Fassı'nın 'ayn-ı mutlak' bahsi ile ilişkilendirilir. Nefs-i Sâfiye, sâlikin fenâ makâmından geçip bekâ makâmına ulaştığı, her azasından ebedî hayat ve bekâbillah sırrının zuhur ettiği, Rûh'ül Emin'in idaresinde Nefes-i Kudsî ve Nefes-i Rahmânî'nin tecelligâhı olduğu bir hâldir¹. Bu mertebede sâlik, insân-ı kâmil olup, nefs ile rûh, kalp ile sırr arasında tam denge kurulmuştur.

Detaylı cevap

Nefs-i Sâfiye, tasavvufî sülûkun zirvesini temsil eden bir mertebedir. Bu mertebe, sâlikin nefs-i emmâreden başlayarak nefs-i levvâme, nefs-i mülhime, nefs-i mutmainne, nefs-i râdıye ve nefs-i merdıyye basamaklarını sırasıyla geçerek ulaştığı son duraktır²·³. Her mertebe bir öncekinin tahkîki ile açılır ve sâfiyeye varan sâlik, geçtiği bütün mertebeleri içermiş olur. 'Sâfî' kelimesi, 'safvet' kökünden gelmekte olup, 'arınmış, berrak' anlamına gelir; bu da nefs-i sâfiyenin bütün katışıklardan arınmış olduğunu ifade eder. Bu mertebede sâlik, sonradan arız olanları terk ederek kendi özel hâli ile saf kalır⁴·⁵. Nefs-i Sâfiye, aynı zamanda nefs-i zekiyye, nefs-i tezkiye ve nefs-i kâmile olarak da adlandırılır ve Âdemiyet mertebesi, Safiyullah mertebesi olarak kabul edilir⁶·⁷. Bu mertebeye ulaşan sâlik, evvelce var zannettiği birimsel varlığının aslında hiçbir zaman var olmadığını, bunun bir şartlanma ve hayal mahsulü olduğunu anlar⁸. Nefs-i Sâfiye'nin zikri "Ya KAHHAR"dır⁴·⁵. Bu mertebede akl-ı maaş da akl-ı mead'a dönüşmüştür¹. Nefs-i Sâfiye, nefs-i cüzzün küll olması ve nefsin sâfî hale gelerek nefs-i küll şuuruna varmasıyla, akl-ı küllden gelecek kanal ilminin hayal ve vehim ile bulanmadan, karışmadan sâfî nefse inmesini sağlar⁹.

Kaynaklar

Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — her biri kitabın tam sayfasına götürür.

  1. 1Bakara Dosyası · s.24"Nefs-i emmâre kurban edilince, fenâ makâmından geçip bekâ makâmı-na ulaşan nefs, nefs-i sâfiye adıyla yeniden doğmuş, her azasından ebedi hayat ve bekâbillah sOku
  2. 2Kur'ân-ı Kerîm'de Nefs Âyetleri · s.6Nefs-i levvâme, Nefs-i mülhime, Nefs-i mutmeinne, Nefs-i Râdıye, Nefs-i mârdiyye. Nefs-i sâfiye, diye isimlendirmişlerdir. Bu mertebelerden sonra Hakk’a Mi’râc Oku
  3. 3İrfan Mektebi ve Hakk Yolu · s.4Ârifler bireysel olarak Hakk yolunun seyr-ü seferinde “nefs” -i “yedi” mertebeye ayırmışlardır. YEDİ NEFİS MERTEBESİ 1. Nefs-i emmâre, Nefs-i levvâme, Nefs-i müOku
  4. 4Mü'min (Ğâfir) Sûresi · s.59Mûsâ (a.s.) sohbetin-den.) 29 “ İz- -T-B- ” ----------------- “ NEFS-i SÂFİYE” Nefs-i Sâfiye: Sonradan arız olanları terk etmek, kendi özel hâli ile saf kalan (Oku
  5. 5İrfan Mektebi ve Hakk Yolu · s.48YEDİNCİ BÖLÜM “ NEFS-i SÂFİYE” Nefs-i Sâfiye: Sonradan arız olanları terk etmek, kendi özel hâli ile saf kalan (Nefs) anlamındadır. Zikri: “Ya KAHHAR ” dır. İdrOku
  6. 6A'lâ ve Gâşiye Sûreleri · s.61------------------- NEFSİ ZEKİYYE Dinleyici: Hocam bu nefs-i zekiye hakkında ne dersiniz. Nefs-i zekiyye ona nefs-i tezkiye nefs-i kamile de diyorlar, nefs-i saOku
  7. 7Zekât ve İnfâk · s.47------------------- NEFSİ ZEKİYYE Dinleyici: Hocam bu nefs-i zekiye hakkında ne dersiniz. Nefs-i zekiyye ona nefs-i tezkiye nefs-i kamile de diyorlar, nefs-i saOku
  8. 8İrfan Mektebi ve Hakk Yolu · s.49Seyrine Nefs-i Emmâre den başlayıp devam eden sâlik nihayet Nefs-i Sâfiye mertebesine ulaştığında kendisinde çok büyük değişiklikler olduğunu müşahede eder. EvvOku
  9. 9İbretlik Bir Hikâye — Ustadan Uranos'a Tavsiyeler · s.114Belki yine Akl-ı küll ve Nefs-i küll oluşumu gibi.. Nefs çalışması ile nefs-i cüzzün kül olması ve nefsin Safi hale gelerek Nefs-i küll şuuruna varılması.. BöylOku
Bu cevap yardımcı oldu mu?

İlgili sorular

Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.