İçeriğe atla

Nisâ 125 ayeti Terzibaba çizgisinde nasıl şerh edilir?

Ayet-TasavvufOrta düzey0 görüntülenme12 kaynak
Kısa cevap

Nisâ Sûresi 125. ayeti olan "Allah, İbrahim'i dost edindi" (وَاتَّخَذَ اللّٰهُ اِبْرٰه۪يمَ خَل۪يلً) ifadesi, Terzibaba çizgisinde halîfelik ve teslimiyet kavramları üzerinden şerh edilir. Bu ayet, İbrahim (a.s.)'ın Allah'a tam teslimiyetini ve bu teslimiyetin neticesinde ulaştığı "halîl" (dost) mertebesini vurgular. Terzibaba ekolünde halîfelik, insanın Hak'tan aldığı emaneti taşıma vasfı olarak tanımlanır ve Bakara 30'daki "yeryüzünde bir halîfe yaratacağım" ayetiyle ilişkilendirilir. İbrahim (a.s.)'ın bu dostluk mertebesine erişmesi, yüzünü tamamen Allah'a teslim etmesiyle açıklanır ki bu durum, "Ve din itibariyle daha güzel kimdir, o kimseden ki, muhsin olduğu halde yüzünü Allah'a teslim etmiştir" (Nisâ 4/125) ayetinin devamında da belirtilir. Bu teslimiyet, sâlikin nefsini Hak'a teslim etmesi ve Hak'tan başka kimse olmadığını idrak etmesiyle gerçekleşen halîfelik mertebesinin bir tezahürüdür.

Detaylı cevap

Terzibaba çizgisinde Nisâ Sûresi 125. ayet, "Allah, İbrahim'i dost edindi" ifadesiyle, insanın Allah ile kurabileceği en yüce ilişki biçimlerinden biri olan hullet mertebesini açıklar. Bu mertebe, İbrahim (a.s.)'ın Allah'a tam bir teslimiyetle yönelmesiyle elde edilmiştir. Ayetin devamında yer alan "Ve din itibariyle daha güzel kimdir, o kimseden ki, muhsin olduğu halde yüzünü Allah'a teslim etmiştir" ifadesi, bu teslimiyetin niteliğini ortaya koyar. Buradaki "esleme" kelimesi, kişinin tüm varlığını, iradesini ve yönelişini Allah'a bırakmasını ifade eder.

Bu teslimiyet hali, tasavvuftaki halîfelik kavramıyla doğrudan ilişkilidir. Halîfelik, insanın Hak'tan aldığı emaneti taşıma vasfıdır ve Bakara 30'daki "yeryüzünde bir halîfe yaratacağım" ayetinde belirtildiği gibi, Esmâ-i İlâhiyye'nin Âdem'de tecellî etmesiyle açıklanır. İbrahim (a.s.)'ın hullet mertebesine ulaşması, onun bu halîfelik emanetini en kâmil şekilde yerine getirmesi, yani nefsinin hilâfet iddiâsından soyutlanarak (tezkiye) Hak'ın hilâfet emanetini izhâra mahal olmasıyla gerçekleşir. Bu durum, halîfenin kendi başına müstakil bir vücud sahibi olmayıp, Halîk'ın zuhûruna ayna olan bir mahal olması prensibiyle örtüşür. İbrahim (a.s.)'ın dostluk mertebesi, onun bu aynalık vasfını en üst düzeyde taşıdığını ve Hak'tan başka kimse olmadığını ayân ettiğini gösterir. Bu şerh, Terzibaba'nın İbn Arabî'nin Fusûsu'l-Hikem şerhi gibi eserlerle tasavvufî irfan geleneğini günümüze taşıma çabasının bir parçasıdır.

Kaynaklar

Bu cevap kütüphanedeki 9 eserden derlendi — her biri kitabın tam sayfasına götürür.

  1. 1Secde Sûresi · s.154“Bugün İz-Terzibaba Uşşâki geleneğinden yetişen bir Pir olmasına karşın sadece Uşşâki yolunu yaşatmıyor. İbni Arabi nin Fusüs-ül Hikem eserini, Mevlana’nın Mesne”Oku
  2. 2İbretlik Bir Hikâye — Ustadan Uranos'a Tavsiyeler · s.148“14 Nisan 2017 - Bir goril yavrusuyla boğuşuyoruz. Sonra usanıp söz dinliyor. 20 Nisan 2017 - Terzibabayı görüyorum. 21 Nisan 2017 - Bir meclise giriyorum. Terzi”Oku
  3. 3Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 1 · s.453“Hüd (a.s.)ın ahdinde Âd kavmini helâk eden rüzgârın kıssası 867. lüd, mü'minlerin etrâfına bir çizgi çekti; rüzgâr oraya erişirdi, latif olurdu. &10024; 867. Hû”Oku
  4. 4Sohbet Arası Sohbetler CD 18 · s.49“Mevzuumuz la ilgili bir kaç Âyet-i Kerime ile yolumuza devam edelim. Kûr’ân- Keriym; Nisâ Sûresi; (4/125) Âyetinde şöyle ifade edilmiştir. وَمَنْ اَحْسَنُ دِينً”Oku
  5. 5Terzi, Elif, Terâzî, Teradî — İrfan Mektebi, Kırk Seyir · s.102“Nisâ sûresi 125. Âyette Cenâb-ı Hakk şöyle buyurmuştur. وَاتَّخَذَ اللّٰهُ اِبْرٰه۪يمَ خَل۪يلً (vettehaza Allâhu ibrâhîme halîlâ”) Allah, İbrahim’i dost edindi.”Oku
  6. 6Secde Sûresi · s.110“Bu ayeti kerimenin işaret ettiği hakikatleri ile ile ilgili biligi için İz-Terzibaba Fussielet Suresi kitabına bakmaları yerinde olacaktır. Kaldığımız yerden de”Oku
  7. 713 ve Hakîkat-i İlâhiyye · s.72“Kûr’ân-ı Keriym Nisa Sûresi (4/125) Âyetinde:   (Ve men ahsenü dinen mimmen”Oku
  8. 8Bir Ressam Hikâyesi · s.47“(5) - Ressamın mertebesinin nerede olduğu değişebilir, resim ve renklerin olduğu esmâ mertebesidir. (6) - Eğer kişi rengi ve kokusu olmayan mertebelerden, çizgi”Oku
  9. 9Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 12 · s.1351“Ehl-i hey'et ıstılâhında “usturlâbın üzerinde örümcek ağı gibi yapılan çizgilere ve hâneler”e derler, Ya'ni, insân-ı kâmilin usturlâb mesâbesinde olan vücüdunda”Oku
  10. 10Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 12 · s.1350“Astronomi bilginlerinin teriminde ise "usturlâbın üzerinde örümcek ağı gibi yapılan çizgilere ve hânelere" denir. Yani, insân-ı kâmilin usturlâb hükmünde olan v”Oku
  11. 11Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 1 · s.454“hiçbir kurt o hattın içine gilmezdi; bir koyun da o nişandan dönmezdi. Evliyâullâhdan Şeybân hazretleri İmâm-ı Şâfii hazretlerinin asrında Mı- sır'da çobanlık e”Oku
  12. 12Kelime-i Îseviyye · s.22“Şerh-i Fusûs’ta beyân olunmuştur. 15/7 Tafsîlât-ı mezkûre ondan bi’l-ik431Peygamber Efendimiz’in doğum târihi, umûmiyetle, milâdî 571 veyâ 570 senesinde kabul e”Oku
Bu cevap yardımcı oldu mu?

İlgili sorular

Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.