Nübüvvet kavramının sâlik için pratik yansıması nedir?

Nübüvvet, lugatte 'peygamberlik, haber alma' anlamına gelirken, tasavvufta sâlikin kalbinde doğan hikmeti ve Hak'tan ilham alma kabiliyetini ifade eder¹. Bu, sâlikin hak ile batılı birbirinden ayırma (furkân) ve zahirî ile bâtınî işleri dengeyle yürütebilme kudretini kazanmasıyla tezahür eder. Böylece sâlik, kendi nefsî arzularına değil, Hakk'ın hükmüne göre hareket etme yeteneğine kavuşur¹. Nübüvvetin bu pratik yansıması, sâlikin içsel yolculuğunda mâsivâdan (Allah dışındaki her şeyden) yüz çevirerek gönlünü yalnızca Allah'a yöneltmesini gerektirir. Bu yöneliş, sâlikin nefsin esaretinden kurtulup fenâya ermesine ve ardından Hakk'ın nurunda bekâ bulmasına olanak tanır².

Nübüvvet her ne kadar Hz. Muhammed ile sona ermiş ve kapalı bir makam olsa da, velâyet kapısı sâlikler için açıktır. Bu durum, sâlikin Hakîkat-i Muhammediyye'den yansıyan ilim ve ışığı almasıyla gerçekleşir³. Uluhiyet mertebesinden (Lâm) alınan ilim, Mürşid-i Kâmil'in gönül aynasına yansır ve buradan Nefs-i Küll mertebesinden sohbetler aracılığıyla sâliklere aktarılır⁴·⁵·⁶·⁷·⁸·⁹. Bu risâlet ilminin sâlikte yansımasıyla, mürşidinin ilgilendiği konu doğrultusunda ilmi açılımlar meydana gelir ve bu açılımlar sâlikin çalışmalarına yansır⁴. Bu süreç, sâlikin hakikat ilmini önce öğrenip sonra kendi benliğinde tatbik etmesiyle kuvvetlenir ve belirli bir süre sonra faydalı sonuçlar verir¹⁰. Ancak bu yolda, sâlikin kendi hayalinin yansıması olan "mütehayyile hevâsı" tuzağına düşmemesi, yani kendi ilah tasavvuruna değil, Hakk'a yönelmesi büyük önem taşır¹¹.