Nübüvvet'i yaşamak için günlük amelî tertîb nasıl olmalıdır?

Nübüvvet, akâidde Hak'tan kuluna özel haber verme ve vahy iletilme makâmı olup, Hz. Muhammed ile hatm-i nübüvvet gerçekleştiğinden, tasavvufta nübüvvet kapısı kapalıdır. Ancak velâyet kapısı açıktır ve sâlik, velâyet yoluyla nübüvvetin getirdiği hakikatlere vâsıl olabilir. Bu vâsıl olma hâli, günlük amelî bir tertip ile mümkündür. Bu tertibin temelinde, mürşid tarafından sâlike verilen düzenli okunan dua ve zikir listesi olan vird³ bulunur. Bu vird, sâlikin nefs mertebelerini aşmasında önemli bir rol oynar.

Günlük amelî tertip, öncelikle zâhirî namazın Cibrîl hadîsindeki şartlara uygun olarak edâ edilmesiyle başlar. Bu, "İslâm'ın temelidir". Ardından, Bakara 45-46'daki "isti'înû bi's-sabri ve's-salâh" ayetinde belirtildiği gibi, namazın huşû ile kılınması, kalbin Hak ile birlikte olma hâline ulaşılması hedeflenir. Bu, namazın bedenle değil, kalple kılındığı ikinci katmandır. Tâhâ 14'teki "akimi's-salâte li-zikrî" ayeti gereğince, namazın bizzat zikir olduğu idrâk edilerek, sâlikin her sözünde Hak'ı zikrettiği zikir namazı mertebesine ulaşılır. Bu mertebeler, sâlikin nefs-i emmâreden nefs-i levvâmeye, oradan da nefs-i mülhime ve mutmainneye doğru ilerlemesini sağlar.

Bu amelî tertipte, Kur'ân-ı Kerim'in meal ile birlikte sesli okunması ve tefekkür edilmesi de önemlidir⁴. Bu okumalar sırasında dikkati çeken ayetlerin not alınması, sâlikin mânevî yolculuğunda rehberlik eder. Mürşid-i kâmilin tertibiyle yapılan amel ve mücâhede, sâlikin haddinden fazla veya eksik olan çabasını itidalli kılar². Bu sayede, sâlikin amelleri ihlas ile gerçekleşir, zira Allah'ın nazargâhı kalpler ve amellerdir⁵. Nihayetinde, bu tertip, sâlikin "es-salâtu mi'râcü'l-mü'min" hadisinde belirtilen mîrâc namazına ulaşmasını, yani Hak ile dikey bir buluşma yaşamasını mümkün kılar.