Nûr-u Muhammedî kavramı hangi durumlarda bozulur veya gizlenir?

Nûr-u Muhammedî'nin kendisi ilâhî bir hakikat olduğu için bozulmaz; ancak sâlikin bu nûru müşâhede etme veya onunla hemhâl olma hâli, tasavvufî sülûkunda bazı engellerle karşılaşabilir. Bu engeller, tasavvufî bir hâlin bozulmasına veya gizlenmesine yol açan genel prensiplerle açıklanır.

İlk olarak, niyetin bozulması Nûr-u Muhammedî ile olan irtibatı zayıflatır. Amellerin niyetlere göre olduğu (Buhârî, Bed'ü'l-vahy 1) prensibi gereği, sâlikin niyetine riyâ, sum'a veya ucb gibi âfetler karıştığında, amel ve hâl bozulur. Riyâ, amelin ihlâstan sapması ve niyetin Hak yerine halka yönelmesidir. Bu durum, Nûr-u Muhammedî'nin saf idrâkini gölgeler, çünkü kalp Hak'tan halka dönmüştür.

İkinci olarak, şer'î edebin terk edilmesi hâlin istidrâca dönüşmesine neden olabilir. Bir hâl, şer'î ölçülere muvâfık olmadıkça Hak'tan değil, nefisten veya cinden gelir. Nûr-u Muhammedî, Hakîkat-i Muhammediyye'nin bir tezâhürü olduğundan, bu hakikate ulaşma yolunda şer'î edebe riayet etmek esastır. Şer'î ölçülere uymayan bir yaklaşım, Nûr-u Muhammedî'nin gerçek zuhûrunu engeller.

Üçüncü olarak, gaflet ve ülfet hâlin gizlenmesine yol açar. Sâlik, hâlin sahibinden gâfil olup hâle âşık olursa, hâl gizlenir. Nûr-u Muhammedî'nin idrâki, bireylerin kendilerine müstakil birer varlık hissi, hayli ve vehimiyle değil, Rubûbiyyet mertebesine bağlı olarak gerçekleşir²·³. Bu vehimler, Nûr-u Muhammedî'nin zuhûrunu engelleyen bir perdedir. Necm Sûresi'ndeki "hevâ yıldızı"nın sönmesi, yani benlik yıldızının yok olması, Nûr-u Muhammedî'nin doğuşu için bir şarttır⁴. Bu durum, sâlikin kendi benliğinden ve vehimlerinden arınarak Nûr-u Muhammedî'ye yönelmesi gerektiğini gösterir.