Rızâ hâline ulaşmak için hangi nefs mertebesi aşılmalıdır?
Rızâ hâline ulaşmak için sâlikin Nefs-i Mutmainne mertebesini aşması gerekmektedir. Nefs-i Râdıye, yedi nefs mertebesinin beşinci basamağı olup, Mutmainne'den sonra gelir ve sâlikin Hak'tan gelen her şeye kalben râzı olduğu bir hâli ifade eder. Bu mertebede sâlik, başına gelen sıkıntı veya rahatlık fark etmeksizin, Hak'ın takdirine tam bir rıza gösterir ve şikâyet etmez¹. Nefs-i Mutmainne'de sâkinleşen kalp, Râdıye mertebesinde rızâ ile kemâle erer ve bu, Hakk'ın rızasını kazanma yolunda önemli bir adımdır².
Detaylı cevap
Tasavvufî sülûkta rızâ hâline ulaşmak, nefs mertebelerinin aşamalı olarak kat edilmesiyle mümkündür. Bu yolculukta Nefs-i Râdıye, sâlikin Hak'tan râzı olduğu, yedi nefs mertebesinin beşinci basamağını teşkil eder. Bu mertebeye ulaşmadan önce, sâlikin Nefs-i Mutmainne mertebesini idrâk etmesi şarttır. Nefs-i Mutmainne, kalbin sâkinleştiği ve Hak'la huzur bulduğu dördüncü basamaktır. Mutmainne mertebesinde sâlik, dünyevî olaylar karşısında panik yapmaz, ibadetlerden zevk alır ve Hakk'a karşı derin bir sevgi besler.
Nefs-i Râdıye'ye geçiş, Mutmainne'nin bir üst mertebesi olarak, sâlikin "Mutmein olarak Rabb'ına dön" hitabına mazhar olmasının ardından, "ey Mutmeinne nefs RÂZI olarak Rabb'ına dön" hitabına muhatap olmasıyla gerçekleşir². Bu mertebede sâlikin belirgin ahlâk ve sıfatları arasında hoşgörü, tevekkül, sabır, teslimiyet ve rıza hâli bulunur¹. Sâlik, başına gelen her hâle rıza göstermeye çalışır ve Hakk'ın rızasını kazanamamaktan korkar¹. Nefs-i Râdıye'nin iki yüzü vardır; biri Mutmainne'ye, diğeri ise Nefs-i Merdıyye'ye bakar¹. Bu durum, sâlikin kendi rızasını sunmasının ardından, Hakk'ın da kendisinden râzı olduğu Merdıyye mertebesine doğru ilerlediğini gösterir. Bu süreçte sâlik, süflî nefsinden tamamen kurtulur ve kalbi daimî zikirle meşgul olur.
Kaynaklar
Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — her biri kitabın tam sayfasına götürür.
- 1İrfan Mektebi ve Hakk Yolu · s.39“Yaşantısı: Nefs-i Râdiyenin iki yüzü vardır. Biri Mutmeinneye, diğeri Merdiyye ye bakar. Başına gelen her hâle rıza göstermeye çalışır. Büyük cehd içinde olur. ”Oku
- 2İrfan Mektebi ve Hakk Yolu · s.40“Tarikat mertebesi nin devamıdır. Bu hususta kısa bilgi sunmağa çalışalım. Daha evvelki çalışmaları ile sâlik, “ Mutmein olarak Rabb’ına dön” hitabına mazhar olm”Oku
İlgili sorular
Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.