Sâffât 102-107 ayeti hangi Fass ile bağlanır ve neden?
Sâffât Sûresi'nin 102-107. ayetleri, Hz. İbrahim'in oğlu İsmail'i kurban etme rüyasını ve Allah'ın bu kurbanı büyük bir fidye ile değiştirmesini anlatan kıssayı içerir. Bu ayetler, Fusûsu'l-Hikem'deki İsmail Fassı ile doğrudan ilişkilidir. Zira İsmail Fassı, "Hikmet-i Aliyye" yani yüce hikmet üzerine odaklanır ve Hz. İsmail'in teslimiyetini, Rabb-ı hâs (her kulun özel Rabbi) kavramını, mârifet-i Rabbâniyye'yi ve teslim-rıza eksenini işler (İsmail Fassı). Sâffât 102-107'deki kıssa, Hz. İsmail'in babasına tam bir teslimiyetle "Ey babacığım, sana emrolunanı yap; inşallah beni sabredenlerden bulacaksın" (Sâffât, 37/102) demesiyle bu teslimiyet ve rıza halini somutlaştırır. Allah'ın kurbanı fidye ile değiştirmesi ise ilahi lütuf ve hikmetin bir tecellisidir.
Detaylı cevap
Sâffât Sûresi'nin 102-107. ayetleri, Hz. İbrahim'in rüyasında oğlunu kurban etmesi emrini alması ve bu emre hem kendisinin hem de oğlu İsmail'in tam bir teslimiyetle karşılık vermesi hadisesini anlatır¹·²·³·⁴. Bu kıssa, tasavvufî sülûkta teslimiyet ve rıza makamlarının önemini vurgular. Hz. İsmail'in "Ey babacığım, sana emrolunanı yap; inşallah beni sabredenlerden bulacaksın" (Sâffât, 37/102) sözü, sâlikin Hak'tan gelen her şeye karşı göstermesi gereken tam bir teslimiyet halini temsil eder. Bu teslimiyet, İsmail Fassı'nda ele alınan mârifet-i Rabbâniyyenin bir tezahürüdür; zira Hak'kın iradesine tam teslimiyet, O'nu idrak etmenin ve O'na yaklaşmanın bir yoludur (İsmail Fassı).
Ayetlerin devamında Allah Teâlâ'nın Hz. İsmail'i büyük bir kurbanlık ile fidye ederek kurtarması (Sâffât, 37/107)⁵·⁶·⁷, ilahi hikmetin ve lütfun bir göstergesidir. Bu durum, İsmail Fassı'nda bahsedilen Hikmet-i Aliyyenin, yani yüce hikmetin bir yansımasıdır. Hz. Şeyh'in ifadesiyle, bu yüceltmenin sebebi ve ölçüsü derin bir hikmet taşır⁸. Kıssa, aynı zamanda her kulun kendi Rabb-ı hâssı ile olan özel ilişkisini ve bu ilişkinin getirdiği teslimiyet ve rıza halini de işaret eder. Sâlikin seyr-i sülûk yolunda bu ayetler, Hak'ka kavuşma (vuslat) yolunda sabır, teslimiyet ve rızanın ne denli önemli olduğunu gösteren işaretlerdir⁹.
Kaynaklar
Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — her biri kitabın tam sayfasına götürür.
- 1İrfan Mektebi ve Hakk Yolu · s.42“Kûr’ân-ı Keriym; Sâffât Sûresi; (37/100-111) Âyetlerinde şöyle bildirilmektedir. 100 - (İbrâhim a.s. “ Rabb’im bana sâlihlerden olacak bir çocuk ver,” dedi) 101”Oku
- 2Bakara Dosyası · s.385“Kûr’ân-ı Keriym; Sâffât Sûresi; (37/100-111) Âyetlerinde şöyle bildirilmektedir. 100 - (İbrâhim a.s. “ Rabb’im bana sâlihlerden olacak bir çocuk ver,” dedi) 101”Oku
- 3Fecr Sûresi · s.51“Kûr’ân-ı Keriym; Sâffât Sûresi; (37/100-111) Âyetlerinde şöyle bildirilmektedir. 100 - (İbrâhim a.s. “ Rabb’im bana sâlihlerden olacak bir çocuk ver,” dedi) 101”Oku
- 4Bir Hikâye, Birçok Yorum · s.93“SAFFAT (37)/102 felemma belega me’ahü’s sa’ye kale ya büneyye inniy era fiy’l menami enniy ezbehuke fenzur maza tera kale ya ebetif’al ma tumerü setecidüniy ”Oku
- 5Gökyüzü İnsanları Araştırması (Cilt 1) · s.24“. ---------------------- ----- 37 - Saffat Suresi - Ayet 107 (Mushaf Sırası: 37 - Nüzul Sırası: 56 - Alfabetik: 90) ----- (٣٧.١٠٧) 37.107 وَفَدَيْنَاهُ بِذِبْحٍ”Oku
- 6Sâffât Sûresi · s.81“---------------------- NOT= Bu ayet-i kerime’nin (214-2-Gökyüzü insanları) kitabımızdan küçük bir aktarım alalım. “ İz- -T-B- ” ------------ ----- 37 - Saffat S”Oku
- 7Kelime-i İshâkiyye · s.15“Ya’niوَفَدَيْنَــاه ُ بِذِبْــح ٍ عَظِيــم ٍ(Sâffât, 37/107) Ve ona bir azîm kurbanlık bedel verdik. âyet-i kerîmesinde beyân buyurulduğu üzere nebiyy-i zîşân o”Oku
- 8Kelime-i İshâkiyye · s.17“(Sâffât, 37/107) sözünde azametle vasfetti. Ben bilmem ki bu yüceltme hangi ölçüdedir ve yüceltmenin sebebi olan şey nedir? Hz. Şeyh”Oku
- 9Sâffât Sûresi · s.83“------------------ Sâffât sûresi 100-111. Âyetleri seyr-i Sülûk yolunda salik için önemli işaretlerden olduğu için bu konu hakkında diğer yorumlarıda buraya alm”Oku
İlgili sorular
Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.