Sâlik için Bekâ ne anlama gelir?

Sâlikin mânevî yolculuğunda bekâ, fenâ makâmının ardından gelen ve sülûkun kemâl noktası olan bir hâldir². Bu mertebede sâlik, kendi nefsânî arzu ve iddialarından, benliklerinden ve mâsivâdan gelen perdelerden fânî olur². Fenâ, sâlikin kendi yokluğunu tahkîk etmesi, varlığın yalnızca Hak'a âit olduğunu idrâk etmesidir. Bu fenâ hâli tamamlandığında, Hak'ın tecellîsiyle sâlik yeniden varlık kazanır; ancak bu varlık, nefsine nispet edilen bir varlık değil, Hak ile kâim olan bir varlıktır²·³.

Bekâ billâh olarak da bilinen bu mertebede, sâlikin sıfât-ı beşeriyyesi fânî olur ve yerine sıfât-ı ilâhiyye kâim bulunur¹. Bu, "fenâ içinde bekâ" olarak ifâde edilir; yani kulun mecâzî vücudu fânî olduktan sonra Hak ile vuslat hâlidir⁴. Sâlik, zâhiren insanlar arasında yaşasa da kalbi dâima ilâhî huzurdadır ve fiilleri kendi iradesinden doğmuş gibi görünse de gerçekte Hakk'ın fiillerinin bir aynası hâline gelir⁵. Bu hâl, kalbin yalnızca Hak'tan gelen ilâhî hitaba ve rabbânî ilhama açık hâle gelmesiyle belirginleşir³. Bekâ, sâlikin ruhâniyet kazanmasıyla da ilişkilidir, zira ruhun şânı bekâdır ve bekâ zâtın lâ-yenfekk sıfatıdır⁴·⁶. Sâlikin bu mertebede tekrar kendine gelişi, eski hâliyle değil, Hak ile bâkî olarak yeni ve latîf bir hâlde gerçekleşir⁷·⁸.