Sohbet Arası Sohbetler CD 14 (2003) "Sohbet Arası Sohbetler CD 14" kitabının merkez teması ve asîl dayanağı nedir?

Kitap, Necdet Ardıç'ın "Gönülden Esintiler" serisinin bir parçası olup, farklı zamanlarda ve farklı dinleyicilere yönelik yapılan sohbetlerin bir araya getirilmesiyle meydana gelmiştir. Bu sohbetler, tasavvufî bir eğitim metodu olarak "sohbet"in önemini ortaya koyar. Sohbet, sadece bilgi aktarımı değil, aynı zamanda kalpten kalbe feyiz aktarımı ve manevî hâl paylaşımıdır. Eserde, şeriat, tarikat, hakikat ve marifet mertebeleri, kişinin manevî gelişimindeki aşamalar olarak açıklanır. Yazar, bu mertebeleri bir "füze ile gitmeye" benzeterek, Hakk yolunda mümkün olduğu kadar süratli vasıtalarla ilerlemenin gerekliliğini vurgular. Bu süratli vasıta, kişinin gönlünde oluşturması gereken "hız"dır.

Kitapta, tarikat mertebesinin bir yol olduğu ve bu yolun boş durmaması, üzerinde gidenlerin olması gerektiği belirtilir. Tarikatın, duyguları açığa çıkarma ve arttırma özelliği olduğu, ancak bu duyguların "gerçek bilgi" yani tevhid ilmi ile desteklenmesi gerektiği ifade edilir. Aksi takdirde muhabbetin söneceği ve tükeneceği uyarısı yapılır. Bu durum, ateşin altının beslenmemesi durumunda sönmesine benzetilir. İlim, muhabbetin yakıtı olarak tanımlanır ve bu yakıtın belirli bir sistem içinde yürütülmesi gerektiği belirtilir. Aşırıya kaçmanın veya az vermenin zararlı olduğu, orta yolun takip edilmesi gerektiği vurgulanır.

Kitapta ayrıca, Hz. Musa'nın hayatının tarikatı, Hz. İsa'nın hayatının hakikati ve Hz. Muhammed'in hayatının marifeti temsil ettiği belirtilerek, peygamber kıssaları üzerinden bu mertebeler açıklanır. Kur'an'ın bir bütün olduğu ancak katları itibarıyla Furkan, İncil gibi ifadelerle belirtildiği, her mertebenin Hakk'ıyla ayrıldığı ancak aynı zamanda cem'de olduğu ifade edilir. Dervişlerin "Allah der döneriz" sözüyle devran yapmaları ve bu dönüşün sırrı, yani küçük bir alanda büyük şeylerin sığması da eserde yer alan önemli motiflerdendir. Ancak bu dönüşün "su arkına bağlanmış dolap beygiri gibi" olmaması, yani şartlanmış ve hep aynı dairede dönen bir eylem olmaması gerektiği, her dönüşte yeni bir bilgi kaydetmenin ve ileriye doğru yol almanın önemi vurgulanır. Bu, dervişin boyunduruğa koşulmamış ve şartlanmamış olması gerektiği anlamına gelir.