Tasavvufta Nefs-i Sâfiye kavramının tanımı nedir?
Nefs-i Sâfiye, tasavvufta yedi nefs mertebesinin yedinci ve son basamağı olup, sâlikin nefsinin kemâle erdiği, bütün gayri-Hak temayüllerden temizlendiği makâmdır. Bu mertebe, nefsin "sonradan arız olanları terk ederek kendi özel hâli ile saf kalması"¹ anlamına gelir ve Şems Sûresi'ndeki "onu (nefsi) tezkiye eden kurtulmuştur" (Şems 9) ayetiyle mesned bulur. Nefs-i Sâfiye'ye ulaşan sâlik, insân-ı kâmil mertebesine erişir, nefs ile rûh arasında tam bir denge kurar ve bu hâl, tasavvufî seyr-i sülûkun büyük bir aşaması olarak kabul edilir².
Detaylı cevap
Nefs-i Sâfiye, tasavvufî sülûkun kemâl mertebesidir ve Nefs-i Emmâre, Nefs-i Levvâme, Nefs-i Mülhime, Nefs-i Mutmainne, Nefs-i Râdıyye ve Nefs-i Merdıyye mertebelerinden sonra gelir. Bu mertebeye ulaşan sâlik, nefsinin tüm katışıklardan arınmış, berrak bir hâle geldiği "renksizlik" makâmına erişir³. Nefs-i Sâfiye'nin idrâki, bu şuur ile ileriye doğru gitmeye gayret etmektir ve zikri "Ya KAHHAR"dır⁴. Bu mertebede sâlik, şerîate, sünnete ve ahlâka eksiksiz uyar, halkla tam bir uyum içinde yaşar ve Hak ile bekâ hâlinde bulunur. Bazı tasavvuf okulları Nefs-i Sâfiye'yi seyr-i sülûkun sonu olarak kabul etse de, bazıları bu mertebeden sonra beş Hazret mertebesinin daha bulunduğunu belirtir⁵·⁶. Nefs-i Sâfiye, aynı zamanda Nefs-i Küllî şuuruna varılmasıyla da ilişkilendirilir; bu sayede Akl-ı Küll'den gelen ilim, vehim ve hayal ile bulanmadan sâfî nefse inebilir⁷. Bu mertebe, insanın aslî hâlinin nefs ile meydana gelebileceğini ve nefsin mertebelerinin insandaki faaliyet sahasını ortaya koyduğunu gösterir⁸.
Kaynaklar
Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — ilgili esere ve bölüme yönlendirir.
- 1İrfan Mektebi ve Hakk Yolu, s. 48“YEDİNCİ BÖLÜM “ NEFS-i SÂFİYE” Nefs-i Sâfiye: Sonradan arız olanları terk etmek, kendi özel hâli ile saf kalan (Nefs) anlamındadır. Zikri: “Ya KAHHAR ” dır. İdr”Oku
- 2Kelime-i Tevhîd, s. 335“Burası seyr-i sülûkun (tasavvuf yolculuğu) yedi nefis mertebesinin sonuncusu olan "Nefs-i Safiye" mertebesidir ve seyr-i sülûk yolunda büyük bir aşamadır. Birço”Oku
- 3Bakara Sûresi, s. 155“İşte bunların içinden. “ Rabbim, dedi, Şöyle buyuruyor: Bir bakare ki sapsarı,” Tasavvufta, renklerin değişik ifade ve mânâları vardır, bizim seyrimizde. Nef-i ”Oku
- 4Mü'min (Ğâfir) Sûresi, s. 59“Mûsâ (a.s.) sohbetin-den.) 29 “ İz- -T-B- ” ----------------- “ NEFS-i SÂFİYE” Nefs-i Sâfiye: Sonradan arız olanları terk etmek, kendi özel hâli ile saf kalan (”Oku
- 5İrfan Mektebi ve Hakk Yolu, s. 50“dini bilme ilmidir Bazı tasavvuf okulları Nefs-i Sâfiye’ de seyr-i sülûku bitirirler ve bu aralara daha başka mertebeler de ilâve ederler. Her okulun sistemi ke”Oku
- 6Terzi, Elif, Terâzî, Teradî — İrfan Mektebi, Kırk Seyir, s. 174“12 ders 7 nefis ve 5 hazret mertebesinden oluşmaktadır. ( 7 Nefis “ Nefs-i Emmare” “Nefs-i Levvame”, “Nefs-i Mülhime”, “Nefs-i Mutmainne”, “Nefs-i Radiye”, “Nef”Oku
- 7İbretlik Bir Hikâye — Ustadan Uranos'a Tavsiyeler, s. 114“Belki yine Akl-ı küll ve Nefs-i küll oluşumu gibi.. Nefs çalışması ile nefs-i cüzzün kül olması ve nefsin Safi hale gelerek Nefs-i küll şuuruna varılması.. Böyl”Oku
- 8Sohbet Arası Sohbetler (24), s. 71“Ancak şartlanılmış bir anlayış seyriyle nefis dendiğinde biz o nefsin merteberlerinden nefs-i emmareyi akla getiriyoruz. Kötü nefs, kötü kötü kötü diye meşhur o”Oku
Dayandığı eserler
İlgili sorular
Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.