TB. Fusûs Mukaddimesi "TB. Fusûs Mukaddimesi" kitabının merkez teması ve asîl dayanağı nedir?

İbnü'l-Arabî'nin Fusûsu'l-Hikem'i, tasavvuf metafiziğinin en önemli metinlerinden biridir ve 27 Fass (bölüm) içerir. Her Fass, bir peygamberin şahsında tecellî eden özel bir "hikmet"i konu edinir. Bu mukaddime, Fusûs'u okumaya hazırlananlar için bir rehber niteliğindedir. Eserin temel amacı, her müslümanın peygamberlere olan imanını, onların taşıdığı ilâhî hikmetlerin derinlemesine anlaşılmasıyla "mârifet" mertebesine yükseltmektir.

Fass kavramı: Fass, kelime mânâsıyla yüzük taşı demektir. İbnü'l-Arabî, her peygamberi bir "kelime-i hâs" olarak ele alır ve onun nübüvvet hakîkatinde tezâhür eden mârifet sırrını "Fass" olarak takdîm eder. Bu Fass'lar, peygamberlerin ferdiyetinde tecellî eden ilâhî hakîkatlerdir. Örneğin, Hz. Âdem'in Fass'ı "Hikmet-i İlâhî", Hz. Şît'in Fass'ı "Hikmet-i Nefthiyye"dir.

Asıl dayanak: Mukaddime, Fusûs'un dayanağını, peygamberlerin mazhar olduğu ilâhî hikmetlerin, Kur'ân-ı Kerim ve hadis-i şeriflerdeki delâletleri üzerinden açıklamasına bağlar. Bu, sadece bir iman meselesi değil, aynı zamanda bir "ilim" ve "mârifet" meselesidir. İbnü'l-Arabî, Hz. Âdem'den Hz. Muhammed'e (s.a.v.) kadar yirmi yedi nebî ve resuldeki hikmetlerin özlerini, ifâdesi mümkün olduğu ölçüde beyan etmiştir. Bu hikmetler, "ehl-i tahkîk" tarafından keşfen sahih kabul edilen hadisler ve âyetler ışığında yorumlanır. Mukaddime, bu eserin, tasavvufun İslâm ilimleri ve düşüncesindeki merkezi yerini gösterdiğini ve Osmanlı münevverinin bu terkîbi Fusûsu'l-Hikem ve Mesnevî'de bulduğunu ifade eder. Eserin, Kur'ân gibi, okuyanların bir kısmını hidâyete ulaştırırken, bir kısmını da dalâlete düşürebilecek bir "mihek" (ölçü) olduğu belirtilir; bu da onun derinliğini ve ihtiyatla yaklaşılması gerektiğini vurgular.