TB. Kelime-i Lûtiyye & Üzeyriyye kitabına göre Kurbiyet ne anlam taşır?

Kurbiyet, tasavvufî yolculukta Hakk'a ulaşmanın ve O'na yakınlaşmanın anahtarıdır. Murat Derûni, Allah'ın kullarından kurbiyet talep ettiğini ve Resûlullah (s.a.v.) Efendimiz'in de bu işin karşılığının kurbiyet olduğunu bildirdiğini belirtir¹. Bu manevî yakınlık, yakîn hâlinin oluşması için zaruridir¹.

Kurbiyet, "mukarrebunluk" kavramıyla da yakından ilişkilidir. "Kurb'an" ifadesi, "kurbiyeti/mukarrebunluğu an/zikret" anlamına gelir ve Makam-ı Kurbiyet'e, yani mukarrebunluk zikir irfaniyetine işaret eder². Mukarrebler, Hakk'ın varlığı olduğunu idrak eden, ancak henüz bu idraki yaşamlarına tam olarak geçirememiş ve tekliğe ermemiş kişilerdir³.

Kurbiyetin farklı mertebeleri vardır. Bir yanda şeriatı iyi yaşayan, ibadetlerini eksiksiz yerine getiren ve etrafına faydalı olan "sevap ehli" bulunur. Diğer yanda ise "kurb ehli" olarak adlandırılan, yakınlık ve irfan yoluyla Hakk'a yaklaşanlar vardır. Bu kişiler, kendi varlıklarının ne olduğunu şuur yoluyla idrak etmişlerdir³.

Kurbiyet, bazen bir hâl olarak yaşanırken, bazen de uzaklaşma olarak algılanabilir. Cenâb-ı Hakk'a yakınlık hâlinde olan bir kişi, bu hâli idrak etmesiyle bir hicap yaşayabilir ve bu da bir bu'd (uzaklık) olarak tecrübe edilebilir. Aynı hadiseye farklı yönlerden bakıldığında, bir durum hem kurbiyet hem de uzaklaşma olarak görülebilir⁴.

Zikir de kurbiyetin önemli bir veçhesidir. Farz, fazilet, kurbiyet, temizlik ve hakikat olan zikirden bahsedildiği gibi, zikirde zikir, şükürde zikir ve gaflet hâlinde zikirden de söz edilir⁵·⁶. Bu durum, kurbiyetin farklı tezahürlerini ve zikirle olan derin bağını gösterir.