TB. Kelime-i Şîsiyye "TB. Kelime-i Şîsiyye" kitabının merkez teması ve asîl dayanağı nedir?

İbn Arabî'nin Fusûsu'l-Hikem'inde her peygamber, bir hikmetin temsîlcisi olarak ele alınır ve onun nübüvvet hakîkatinde tezâhür eden mârifet sırrı "Fass" olarak sunulur. Şît (a.s)'in Fass'ı, vehb-i ilâhî sırrını taşır. Vehb, Hakk'ın hibe yoluyla verdiği ilimdir. Bu, çalışılarak kazanılan (kesbî) ilmin aksine, doğrudan ilâhî lütufla elde edilen bir mârifettir. Kitapta belirtildiği gibi, "Hakk'ın vechi kendi varlığında olduğundan Hakk'ın Âlimi, Hakk'ın Ârifi olmasına sebep oluyor kendi cehlinin olması." Bu ifade, vehbî bilginin, kişinin kendi cehâletini idrak etmesiyle ve Hakk'ın tecellîsine tam bir ayna olmasıyla ortaya çıktığını gösterir.

Şît Fassı, Âdem (a.s)'den sonra gelen ilk peygamber olması hasebiyle, Âdem'in halîfelik ve esmâ talimi hakîkatinden sonra, ilâhî lütfun ve nefes-i Rahmânî'nin tezahürünü vurgular. "Oğul babanın sırrıdır" ifadesiyle, Şît'in Âdem'in hakîkatini taşıdığı ve ilâhî emaneti devam ettirdiği belirtilir. Bu, ilâhî isimlerin zuhurunun ve ilâhî sûretin Âdem'de tecellî etmesinin ardından, bu hakîkatlerin nesiller boyu aktarılmasının vehbî yönünü açıklar.

Sâlik için bu Fass, Hakk'ın lütfunu ve ihsanını anlamanın, kendi varlığındaki ilâhî tecellîleri idrak etmenin ve bu tecellîler aracılığıyla Hakk'a yönelmenin önemini ortaya koyar. İbadet ve ubudiyetin gerçek mânâsı, irfaniyetten sonra yapılan ibadettir ki bu da ancak Hakk'ın tek vücuduna yönelmekle hâsıl olur. Bu yöneliş, vehbî bir idrak ve tahakkuk gerektirir. Kitapta ayrıca, tahkîk ehli ve tevhid ehli için ilâhî kelamın çok veçheli ve müteaddid mânâları olduğu vurgulanır; bu da vehbî ilmin, şeriat ehlinin ilk duyduğu mânâlarla sınırlı olmadığını, daha derin ve özel idrakleri içerdiğini gösterir.