Terzi Baba (Cilt 2) "Terzi Baba" kitabının merkez teması ve asîl dayanağı nedir?

"Terzi Baba" kitabı, İnsân-ı Kâmil'in sonsuz âlemleri hüviyetinde toplayan, âlem-i şahâdette bilinir ve tanınır olmasının İlâhî bir lütuf olduğunu belirtir. Kitabın asıl dayanağı, Terzi Baba Necdet Ardıç'ın şahsî maneviyatı ve onun etrafında oluşan manevî tecrübelerdir. Kitap, Terzi Baba'nın isminin ardındaki derin manaları keşfetmeye odaklanır. "Terzi Baba" kelimesi, zahirde bir mesleği ifade etse de, batında birçok hakikati barındırır. Bu isim, Hakk'ın hem zâtını, hem vasıflarını ve sayısız özelliklerini içeren toplayıcı bir isimdir. Tasavvufta âlemlerin zât, sıfat, esmâ ve ef'âl gibi bölümlere ayrıldığı ve bu âlemlerdeki seyr ü sülûkun kâmil bir velinin nezaretinde yapıldığı hatırlatılır. Terzi isminin ebced değeri olan 67'nin, "ALLAH" isminin ebced karşılığına denk gelmesi, Terzi Baba'nın Ulûhiyetin özel ismini lâtif bir görünümle taşıdığına işaret eder.

Kitapta Terzi Baba'nın "Efendi Baba" ve "Terzi Baba" gibi makamsal adları da ele alınır. "Terzi Baba" makamı, tatbikattaki ismini ifade ederken, "Efendi Baba" makamı ise sırrındaki, yani "kenz-i mahfî" (gizli hazine) olan yönünü temsil eder. Terzi Baba'nın "hullet biçen" ve "iki şeyi izi belli olmayan dikişi ile diken" bir manaya sahip olduğu belirtilir ki bu, tevhid üzere vahdet anlayışına imkân verir. Ayrıca, Terzi Baba'ya atfedilen "Baba" vasfı, tasavvufta bir makam olarak ele alınır ve manevî rehber, şeyh, mürşid anlamlarına gelir. Bu vasıf, Peygamberlerin ümmetlerine gösterdiği şefkat ve samimiyet gibi, Terzi Baba'nın da sâliklerine karşı olan manevî ebeveynliğini ifade eder. "Baba" kelimesinin ebced değeri olan 2121'in, dört adet 53'ün toplamı olması ve "Pîr" kelimesinin karşılığına denk gelmesi, Terzi Baba'nın "Pîr" oluşunu sembolize eder. Kitap, Terzi Baba'nın hem "Baba" hem de "Ümm-Anne" vasfını taşıdığını, gönül evlatlarını ilim sütüyle beslediğini ve kendi hakikatinden diğer isimleri var ettiğini vurgular. Bu bağlamda, kitabın asıl dayanağı, Terzi Baba'nın şahsında tecelli eden bu İlâhî ve manevî hakikatlerin, onun müntesipleri tarafından zevkî ve vicdanî olarak kaydedilmesidir.