İçeriğe atla

Vahiy ve Cebrâîl eserinde Levh-i Mahfûz kavramı nasıl ele alınır?

Kitap-KonuOrta düzey0 görüntülenme9 kaynak
Kısa cevap

Levh-i Mahfûz, tasavvufî metinlerde ilâhî takdîrin ve kâinatın ezelî programının kaydedildiği, hatadan korunmuş ilâhî bir levha olarak ele alınır. Burûc Sûresi'ndeki "Bel hüve kur'ânun mecîd; Fî levhin mahfûz"¹ ayetiyle temellendirilen bu kavram, Hakk'ın ilminden bir nebze olup, mevcûdların hakîkatlerinin ilâhî kanun hikmeti üzere kaydedildiği bir nûrdur²·³. Levh-i Mahfûz, aynı zamanda a'yân-ı sâbitenin yansıması ve Hakk'ın ilminin mücessem hâli olarak kabul edilir. Kâmil velîlerin keşifleri bu levhadan meydana geldiğinde hatadan korunmuş olur⁴.

Detaylı cevap

Levh-i Mahfûz, "korunmuş levha" anlamına gelir ve tasavvufta Allah'ın takdîr ettiği her şeyin yazılı olduğu, kâinatın ezelî programının kaydedildiği bir levhadır. Bu levha, halka dönük müşâhede yerlerinde tecellî eden Hakk'a dönük ilâhî bir nûrdan ibarettir²·³. Mevcûdlar, bu levhada aslî tâb' edilmişlikle kaydedilmiştir ve heyûlanın aslı olarak kabul edilir; zira heyûlanın gerektirdiği her sûret, levh-i mahfûzda tâb' edilmiştir²·³. Kalem-i a'lâ, levh-i mahfûzda sûretin vücûda gelmesiyle cereyân etmiş ve heyûla da bunu gerektirmiştir²·³.

Levh-i Mahfûz'daki ilim, ilâhî ilimden bir nebzedir ve Cenâb-ı Hak onu, halka dönük mevcûdların hakîkatlerinin gereğine göre ilâhî kanun hikmeti üzere levhada icrâ etmiştir⁵·⁶. Bu levha, hatadan korunmuştur; zira âlem-i sûrette zuhuru lâzım gelen şeylerin hepsi onda münderiçtir ve kayıtları hatadan mahfûzdur⁴. Bu sebeple, kâmil velîlerin keşifleri levh-i mahfûzdan meydana geldiğinde hata içermez⁴.

İnsanî vücutta Cebrâîl mesâbesinde olan akıl, Cebrâîl'in levh-i mahfûzdan aldığı ma'nâları âlem-i sûrete indirdiği gibi, her günün dersini, yani akvâl ve ef'âlden kendisine lâyık ve münâsib olan şeyleri levh-i mahfûzdan alıp îfâ eder⁷. Bu, o kimsenin levh-i mahfûzu görmesine hâcet olmaksızın gerçekleşir⁷. Akıl, tefekkür ile levhden ma'lûmu olan bir gayb tarafına nazar eder ve bu, Cebrâîl'in levhe nazarı ve ondan anlaması gibidir⁸. Levh-i Mahfûz, ilâhî kazânın ayrıntısını içeren kader levhasıdır ve melekler bu levhaya göre faaliyette bulunurlar⁹.

Kaynaklar

Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — her biri kitabın tam sayfasına götürür.

  1. 1Bürûc Sûresi · s.127Bilinsin ki, "levh-i mahfûz" olarak ta'bîr edilen ilâhî nûr; İlâhî zâtın nûrundan; İlâhî zâtın nûru da, ilâhî zâtın aynından ibârettir. Çünkü Hakk'a nisbetle böOku
  2. 2Bürûc Sûresi · s.122Ma'lûmun olsun ve Cenâb-ı Hak seni hakikâte hidâyet buyursun! Levh-i mahfûz, halka dönük müşâhede yerlerinde tecellî eden Hakk’a dönük ilâhî nûrdan ibârettir. MOku
  3. 3Hac Sûresi · s.207Ma'lûmun olsun ve Cenâb-ı Hak seni hakikâte hidâyet buyursun! Levh-i mahfûz, halka dönük müşâhede yerlerinde tecellî eden Hakk’a dönük ilâhî nûrdan ibârettir. MOku
  4. 4Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 7 · s.1828Eğer keşifleri levh-i mahfûzdan meydana gelirse, o zaman hata olmaz.” Şimdi nazarları levh-i mahfûza denk gelenler ancak evliyanın kâmilleridir ve onların keşifOku
  5. 5Bürûc Sûresi · s.124Kalem ile kastedilenin ne olduğunu, levh-i mahfûz ile kastedilenin ne olduğunu, kazâ ile kastedilenin ne olduğunu, kader ya’nî takdîr ile kastedilenin ne olduğuOku
  6. 6Hac Sûresi · s.209Kalem ile kastedilenin ne olduğunu, levh-i mahfûz ile kastedilenin ne olduğunu, kazâ ile kastedilenin ne olduğunu, kader ya’nî takdîr ile kastedilenin ne olduğuOku
  7. 7Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9 · s.360Vücûd-i insânîde Cibrîl mesâbesinde olan âkıl Cebrâîl (a.s.)ın levh-i mahfûzdan aldığı ma'nâları âlem-i sûrete indirdiği gibi her bir sabah her günün dersini yaOku
  8. 8Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9 · s.357Levh-i mahfûzun ve her bir kimsenin aklının o levhden idrâkinin temsili. ... Akıl Cebrâil misâlidir; ve onun tefekkür ile levhden onun ma'lûmu olan bir gayb tarOku
  9. 9Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 12 · s.1206Levh-i mahfüz onların nazarından uzak oldu. &10024; 3024. Levh-i Mahfûz onların görüşünden uzak oldu. 3024. Levh-i mahfuz onların bakışından uzak oldu. &10024; Oku
Bu cevap yardımcı oldu mu?

İlgili sorular

Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.