Vird nedir?
Vird, tasavvufta sâlikin mürşidinden aldığı ve günlük olarak okuduğu zikir, dua, nafile namaz ve Kur'ân-ı Kerim tilavetinden oluşan manevî vazifesidir¹. Bu, sâlikin ruhsal gıdası olup, terk edildiğinde kalpte sıkıntı ve bedende cismanî elemler meydana getirebilir². Vird, belirli periyodik aralıklarla, belli sayıda yapılan esmâ ve duaların tekrar edilmesidir³. Fusûsu'l-Hikem'de Davud Fassı, vird kavramının birincil dayanağı olarak gösterilir⁴.
Detaylı cevap
Vird, sâlikin manevî sülûkunda kendisine tayin edilen bir nevi "manevî rejim"dir⁴. Bu rejim, fizikî bedenin gıdaya ihtiyacı olduğu gibi, ruhun da virde ihtiyacı olduğu düşüncesine dayanır⁴. Virdin içeriği genellikle Kelime-i Tevhid, esmâ-ül Hüsna, salavat-ı şerife ve belirli ayetlerden oluşabilir⁴. Tarikat ehlinin belirli zamanlarda okudukları dua olarak da tanımlanır⁵.
Virdin terk edilmesi durumunda sâlikin kalbinde bir inkıbaz, yani daralma ve sıkıntı hissedilir. Bunun neticesinde vücutta cismanî elemler ve sıtmalar dahi meydana gelebilir². Bu durum, virdin sâlikin manevî dengesi için ne kadar önemli olduğunu gösterir. Vird, "vazife-i diniyye" olarak da ifade edilir; yani dini bir görevdir⁶. Abdestte her uzuv için ayrı bir virdin (Allah'ı anma ve dua) bulunması, virdin ibadetlerin her aşamasına nüfuz eden geniş bir kavram olduğunu gösterir⁷. Bu virdler, hadis-i şeriflerde dua olarak öğretilmiştir⁷. "Evrad" kelimesi ise virdlerin çoğulu olup, okunması adet olan duaları ifade eder⁸.
Kaynaklar
Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — her biri kitabın tam sayfasına götürür.
- 1Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5 · s.318““Vird” sâlikin duâlardan ve nâfile namazlardan ve Kur'ân-ı Kerim tilâvetinden her gün kendisine verilmiş olan vazifesinden ibârettir. Ya'ni, “Ey sâlik tarîk-ı H”Oku
- 2Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5 · s.317“"Vird", Hakk yolcusunun dualardan, nafile namazlardan ve Kur'ân-ı Kerim okumaktan her gün kendisine verilmiş olan görevinden ibarettir. Yani, "Ey Hakk yoluna gi”Oku
- 3Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba · s.71“Divri kelimesinin sıralanışı değiştiği zaman Virdi, Vird kelimesi oluşur. Yani burada Vird karışık gizli yazılmıştır. Vird; zikir belirli periyodik aralıklarla ”Oku
- 4Vird
- 5Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 13 · s.4519“Vird: Tarikat ehlinin belirli zamanlarda okudukları dua. Visâl: Vuslat, kavuşma. Vitr: Tek. Vitriyyet: Tek olma.”Oku
- 6Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 12 · s.566““Vird”, vazife-i diniyye demektir. Ya'ni, yüzlerini ve ağızlarını yıkadılar ve her birisi vazife-i diniyyeyi ifâ husüsunda bir başka yol ve bir başka meslek tut”Oku
- 7Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8 · s.395“Abdestte her uzuv için ayrı bir vird vardır. Hadiste dua için gelmiştir. Abdest alınırken her bir uzuv yıkandığı zaman okunacak olan ayrı bir vird vardır ki, bu”Oku
- 8Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 13 · s.4296“Evrâd: Virdler (okunması âdet olan dualar). Evrâk: Yapraklar. Evsa”: Daha vâsi; en geniş, daha geniş. Evsâf: Vasıflar. Evsâl: Mafsallar, oynaklar, eklemler. Evs”Oku
İlgili sorular
Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.