Yûsuf 4-100 ayetinin Terzibaba'ya göre amelî yansıması nedir?

Yûsuf Sûresi'nin 12/4 ayetinde Hz. Yûsuf'un babasına gördüğü rüyayı anlatması ("Ey babacığım! Muhakkak ben rû'yada on bir yıldız, güneşi ve ayı gördüm; onlar benim için secde edenlerdir")²·³, Terzibaba'nın öğretisinde mânevî bir sembolizm taşır. Bu rüya, sadece bir peygamberin gördüğü bir düş değil, aynı zamanda sâlikin kendi iç dünyasında yaşadığı keşiflerin bir yansımasıdır. Tasavvufta rüya, dış dünyaya yönelik bir ispat aracı olmaktan ziyade, peygamberin mahalliyet-i ulûhiyyesinin zorunlu bir tezâhürü olarak görülür (Mu'cize, K1-14). Bu bağlamda, Hz. Yûsuf'un rüyası, onun mânevî mertebesinin ve gelecekteki hilâfetinin bir işareti olarak kabul edilir. Terzibaba, Yûsuf Sûresi'ni dervişlik ve rüya âlemiyle doğrudan ilişkilendirir¹. Bu, sâlikin kendi nefsindeki hakikatleri, tıpkı Hz. Yûsuf'un rüyasında gördüğü gibi, içsel bir müşâhede ile idrâk etmesi anlamına gelir. Yûsuf Sûresi'nin genelinde işlenen "plan" ve "vahy" kavramları⁴, sâlikin mânevî yolculuğunda ilâhî bir rehberliğin ve kaderin işleyişinin de bir göstergesidir. Hz. Yûsuf'un kardeşlerinin yükünden su kabını çıkarması gibi olaylar, dışsal zorlukların aslında ilâhî bir planın parçası olduğunu ve bu planın sâlikin mânevî tekâmülüne hizmet ettiğini vurgular⁴. Bu amelî yansıma, sâlikin kendi iç âlemindeki "on bir yıldız, güneş ve ay"ı, yani kendi mânevî potansiyelini ve ilâhî tecellîleri keşfetmesi, böylece kendi nefsindeki hilâfet makamını idrâk etmesiyle gerçekleşir (Halîfe, K1-1).