Yûsuf Sûresi "Yûsuf Sûresi" kitabının merkez teması ve asîl dayanağı nedir?

Yûsufiyyet mertebesi, Hazret-i Ahadiyyet'in yeryüzünde, Hazret-i Şehadet'te "Hazret-i Yûsuf" ismiyle zuhur etmeye başlaması olarak tanımlanır. Bu mertebe, şeriat, tarikat, hakikat ve marifet mertebeleri düzeyinde izah edilir ve her düzeyde geçerliliğini korur. Yûsuf sûresi, Kur'ân-ı Kerîm'de bir hikâyeyi bütün olarak ele alan tek sûredir ve bu sûrenin en belirgin özelliklerinden biri rüyâlarla ilgili olmasıdır. Sûre, rüyâlara dayanarak hareket edilmesini vurgular; zira rüyâlar, bâtınî bir işaret olup hem görene hem de sâlike yol gösterir. Ancak bu rüyâlar, nefsî, hayalî veya şeytanî değil, Rahmânî olanlardır ve iyi yorumlanmaları gerekir.

Yûsuf (a.s.)'ın rüyâları te'vil etme özelliği, sülûk yolunda rüyâların önemini gösterir. Şeyh ve üstadın 32 şartından biri, rüyâ te'vilini bilmesidir. Âlem bütünüyle bir rüyâdır ve sâlik, te'vil yoluyla asıl mânâya ulaşır. Hayâl, mârifetin kapısıdır. Yûsuf (a.s.)'ın rüyâsında gördüğü 11 yıldız, ay ve güneşin kendisine secde etmesi, onun kemâlât mertebesini ve gönül hükmünü temsil eder. Güneş babayı (akl-ı kül), ay anneyi (nefs-i kül) temsil ederken, Yûsuf (a.s.) gönlü ve daha sonra oluşacak olan akl-ı evvel'i temsil eder. Bu durum, peygamberlerin babalarından daha üstün olabileceği hakikatini de ortaya koyar. Yûsuf (a.s.)'ın güzelliği ve kemâlâtı, Hz. Muhammed (s.a.v.)'in kemâlâtının bir tezâhürüdür. Yûsuf kıssası, sâlikin hayatında karşılaşacağı durumları kıssa yoluyla bildiren, kader bahsiyle de bağlantılı olan bir irşad yoludur. Bu kıssa, geçmiş bir hâdiseyi anlatmaktan ziyade, bizlerle ilgili hâlleri ortaya çıkarmayı hedefler. Zira Kur'ân, sadece geçmiş hikâyeleri anlatan bir kitap değil, hakikatini yaşayabilmek için özüne intikal edilmesi gereken bir rehberdir.