Yûsuf Sûresi 19. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

Yûsuf 19Cüz 12 · Sayfa 237

Yûsuf Sûresi 19. Âyet

يوسف

Vecâet seyyâratun feerselû vâridehum feedlâ delveh(u)(s) kâle yâ buşrâ hâżâ ġulâm(un)(c) veeserrûhu bidâ'a(ten)(c) va(A)llâhu ‘alîmun bimâ ya'melûn(e)

Bir kervan gelmiş, sucularını suya göndermişlerdi. Sucu kovasını kuyuya salınca, "Müjde! Müjde! İşte bir oğlan!" dedi. Onu alıp bir ticaret malı olarak sakladılar. Oysa Allah, onların yaptıklarını biliyordu.

Yusuf Suresi'nin 19. ayeti, Hz. Yusuf'un kuyuya atıldıktan sonra bir kervan tarafından bulunmasını ve ticari bir meta olarak saklanmasını anlatır. Ayet, 'seyyâra', 'vârid', 'edlâ', 'ğulâm' ve 'eserrû' gibi anahtar kavramlar üzerinden olayın dramatik akışını ve Allah'ın her şeyi bilici vasfını vurgular.

1سَيَّارَةٌs-y-r

Kök:س ي ر—Yolculuk eden, hareket eden topluluk, kervan.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Seyyâra kelimesi, 'seyir' kökünden türemiş olup, yolculuk eden, hareket eden topluluk anlamına gelir. Ayetteki bağlamda, Hz. Yusuf'u kuyudan çıkaracak olan, belirli bir istikamete doğru hareket eden bir kervanı ifade eder. Bu, olayın tesadüfi değil, ilahi bir planın parçası olduğunu gösterir.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Seyyâra, 'seyir' fiilinden türemiş bir isim olup, yolculuk eden, hareket eden bir grup insanı veya hayvanı ifade eder. Kur'an'da bu kelime, genellikle ticaret amacıyla yolculuk eden kervanlar için kullanılır. Ayetteki kullanımı, Hz. Yusuf'un kaderindeki dönüm noktasını başlatan dış bir gücü temsil eder.

2وَارِدَهُمْv-r-d

Kök:و ر د—Suya gelen, su çeken kişi, sucu.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): Vârid, 'verede' fiilinden türemiş olup, suya gelen, su almak için kuyuya yaklaşan kişi demektir. Ayette kervanın su ihtiyacını karşılamak üzere görevlendirdiği kişiyi ifade eder. Bu kişi, Hz. Yusuf'u bulan ilk şahıs olması hasebiyle ayette önemli bir rol oynar.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Vârid, suya ulaşan, su almak için gelen anlamındadır. Burada kervanın su ihtiyacını karşılamak için gönderdiği kişiyi belirtir. Bu kelime, kervanın rutin bir ihtiyacını karşılarken beklenmedik bir olayla karşılaşmasını anlatır.

3فَأَدْلَىٰd-l-v

Kök:د ل و—Kovayı kuyuya sarkıtmak, indirmek.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Edlâ, 'delv' (kova) kelimesinden türemiş olup, kovayı kuyuya sarkıtmak, indirmek anlamına gelir. Ayette, sucu'nun su çekmek için kovasını kuyuya indirme eylemini ifade eder. Bu eylem, Hz. Yusuf'un kuyudan çıkarılmasının doğrudan sebebidir.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Edlâ fiili, bir şeyi aşağıya doğru sarkıtma, bırakma anlamını taşır. Özellikle kuyuya kova sarkıtma bağlamında kullanılır. Ayetteki kullanımı, sucu'nun rutin eyleminin, Hz. Yusuf'un kurtuluşuna vesile olan kritik anı betimler.

4غُلَـٰمٌğ-l-m

Kök:غ ل م—Erkek çocuk, genç delikanlı.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Ğulâm, ergenlik çağına gelmemiş erkek çocuk veya genç delikanlı anlamına gelir. Ayette, sucu'nun kuyuda bulduğu Hz. Yusuf'u tanımlamak için kullanılmıştır. Bu kelime, Hz. Yusuf'un gençliğini ve masumiyetini vurgular.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Ğulâm, Kur'an'da genellikle genç erkek çocukları ifade etmek için kullanılır. Bu ayetteki kullanımı, Hz. Yusuf'un kuyuya atıldığında henüz çocuk yaşta olduğunu ve bu durumun, onu bulanlar için bir 'müjde' olarak algılanmasının ticari bir değer taşıdığını gösterir.

5وَأَسَرُّوهُs-r-r

Kök:س ر ر—Onu gizlediler, sakladılar.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Eserrû fiili, 'sır' kökünden türemiş olup, bir şeyi gizlemek, saklamak anlamına gelir. Ayette, kervanın Hz. Yusuf'u ticari bir mal olarak başkalarından gizlediğini ifade eder. Bu gizleme eylemi, onların niyetinin ticari kazanç olduğunu ve Hz. Yusuf'un durumunu kendi lehlerine çevirme çabalarını gösterir.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Eserrû, bir şeyi başkalarından gizlemek, saklamak demektir. Ayetteki bağlamda, kervanın Hz. Yusuf'u bulduktan sonra onu bir mal gibi saklayarak, kendi aralarında bir sır olarak tuttuğunu ve bu durumdan faydalanmaya çalıştığını anlatır. Bu, onların ahlaki duruşunu ve Hz. Yusuf'un o anki çaresizliğini vurgular.

Yûsuf Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

12/19. “Ve bir kervan geldi, sucularını gönderdiler hemen kovasını salıverdi. Ey müjde!. Bu genç bir köle dedi ve onu bir sermaye olarak sakladılar. Allah Teâlâ ise onların yapacaklarını tamamen bilicidir.” Bir gezginciler geldi. Sucularını gönderdiler, kovasını saldı. Kuyudan kovayı çekince, baktı ki, bir ağırlık var, bir çocuk çıkıyor. “Müjdeler olsun kuyudan bir çocuk çıkıyor.” Diyerek kervandakilere seslendi. Onu yanlarına alıp sakladılar. Ticâret malı olarak. Allah onların bu yaptıklarını da biliyordu.

Eserin tamamını oku

Bu âyet şu eserlerde de geçiyor(4)

Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 13 Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 7 Her Şey Merkezinde mi? — Hikâye Neml Sûresi