En'âm Sûresi 111. Âyet

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Nüzûl (نُزُول), yüksek bir yerden alçak bir yere inmek demektir. 'Nezzelnâ' (نَزَّلْنَا) fiili, tedricen indirme, peyderpey gönderme anlamı taşır. Ayette meleklerin indirilmesi, onların gökten yeryüzüne gönderilmesi ve insanlara görünür kılınması ihtimalini ifade eder, ancak bu bile inkarcıları imana getirmeyecektir.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Nezzelnâ (نَزَّلْنَا) kelimesi, burada 'irsâl' (إرسال) yani gönderme anlamında kullanılmıştır. Meleklerin indirilmesi, onların bir mesaj veya bir mucize olarak gönderilmesi demektir. Ayetteki bağlamda, bu tür olağanüstü bir olayın bile imana sebep olmayacağı vurgulanır.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): N-z-l kökü, Kur'an'da genellikle vahyin indirilmesi bağlamında kullanılırken, burada meleklerin indirilmesiyle, ilahi bir müdahalenin somut bir tezahürü kastedilmektedir. Ayet, bu tür bir 'indirme'nin dahi, Allah dilemedikçe, imanı zorunlu kılmayacağını belirtir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Melek (مَلَك), 'elûke' (ألوكة) veya 'me'leke' (مألكة) kökünden türemiştir ve 'risâlet' (رسالة) yani elçilik anlamı taşır. Melekler, Allah'ın elçileri ve emirlerini yerine getiren varlıklardır. Ayette, onların insanlara görünür şekilde indirilmesi, inkarcıların talep ettiği olağanüstü bir delil olarak sunulmuştur.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Melekler, Allah'ın emrine itaat eden, günah işlemeyen, nurdan yaratılmış latif cisimlerdir. Onların indirilmesi, beşerî algının ötesinde bir varlığın somutlaşması anlamına gelir. Ayet, bu denli açık bir delilin bile, Allah'ın iradesi olmadan imana yol açmayacağını ifade eder.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): Mevt (مَوْت), hayatın zıddıdır. 'Mevtâ' (مَوْتَىٰ) kelimesi, ölmüş kimseleri ifade eder. Ayette ölülerin konuşması, akıl ve mantık sınırlarını aşan, mucizevî bir olayı temsil eder. Bu, inkarcıların imana gelmesi için talep ettikleri en büyük delillerden biri olarak zikredilmiştir.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Mevt (مَوْت), ruhun bedenden ayrılmasıdır. 'Mevtâ' (مَوْتَىٰ) ise bu durumu yaşamış olanlardır. Ayetteki 'kelletümül mevtâ' (وكلّمهم الموتى) ifadesi, ölülerin dirilip konuşması gibi akıl almaz bir olayın dahi, Allah dilemedikçe, inkarcıları imana getirmeyeceğini vurgular.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Meşîet (مَشِيئَة), bir şeyi dilemek, istemek demektir. Allah'a nispet edildiğinde, O'nun mutlak iradesini ve kudretini ifade eder. Ayetteki 'illâ en yeşâellâhu' (إِلَّآ أَن يَشَآءَ ٱللَّهُ) ifadesi, imanın ancak Allah'ın dilemesiyle gerçekleşebileceğini, hiçbir harici delilin tek başına yeterli olmadığını gösterir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Ş-y-'- kökü, Kur'an'da Allah'ın mutlak iradesini ve her şeyin O'nun dilemesine bağlı olduğunu ifade etmek için sıkça kullanılır. Bu ayette, en büyük mucizeler dahi olsa, imanın gerçekleşmesinin nihayetinde Allah'ın 'meşîet'ine (dilemesine) bağlı olduğu vurgulanır. İnsan iradesi olsa bile, ilahi irade olmadan iman gerçekleşmez.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Cehl (جَهْل), ilmin zıddıdır. Bazen bir şeyi bilmemek, bazen de bilinen bir şeye aykırı davranmak anlamına gelir. Ayetteki 'yekseruhum yechelûne' (أَكْثَرَهُمْ يَجْهَلُونَ) ifadesi, inkarcıların çoğunun, imanın Allah'ın dilemesine bağlı olduğu gerçeğini idrak edememelerini, bu konuda bilgisiz olmalarını ifade eder.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Cehl (جَهْل), sadece bilgi eksikliği değil, aynı zamanda doğruyu kavrama yeteneğinden yoksunluk veya gerçeği bile bile reddetme anlamlarını da içerebilir. Ayetteki bağlamda, inkarcıların bu büyük gerçeği, yani imanın ilahi bir lütuf olduğunu ve sadece mucizelerle elde edilemeyeceğini anlamamaları, onların cehaletini gösterir.