İçeriğe atla

Emir Alemi

İlahi emirlerin alemi. Ruhani varlıklar alemi.

Tanım

Emir Âlemi (âlem-i emr), Allah'ın "Kün!" (Ol!) emriyle sebepsiz, zamansız, vasıtasız meydana gelen ruhanî, latîf varlıklar âlemidir. Halk âleminin karşıtı olarak konumlandırılır. Akıl, ruh, nefs, levh-i mahfuz ve kalem bu âlemin mertebeleridir.

Kur'an Referansı

  • A'râf 7:54 — "Dikkat edin! Yaratmak (halk) da emir (emr) de yalnız O'nundur."
  • İsrâ 17:85 — "De ki: Ruh, Rabbimin emrindendir." (Tasavvuf kâinat nizamı emir âlemi tasnifinin ana nass'ı)
  • Yâsîn 36:82 — "Emri, bir şeyi dilediği zaman ona yalnız 'Ol!' demektir."

Ruh'un Emir Âleminden Olması

İsrâ 85 âyeti, ruhun mahiyetinin insana verilmediğini bildirmekle beraber onun emir âleminden olduğunu açıkça söyler. Bu yüzden ruh:

  • Zamansızdır (ezelî-ebedî bir yönü vardır)
  • Mekânsızdır (cismânî değildir)
  • Bölünmez, parçalanmaz
  • Doğrudan ilahî nefhanın eseridir (Hicr 15:29)

Emir Âleminin Mertebeleri

Klasik tasavvuf kâinat nizamı emir âlemi şu mertebelerden oluşur:

  1. Akl-ı Evvel / Hakikat-i Muhammediyye — İlk yaratılan, taayyünatın başı
  2. Nefs-i Külliye / Levh-i Mahfûz — Bilgi, mukadderât, kader levhası
  3. Kalem-i A'lâ — İlahî ilmin levhe yazılış vasıtası
  4. Arş, Kürsî (bazı tasniflerde)
  5. Melekler âlemi (âlem-i melekût)

Sadreddin Konevî ve İbn Arabi

Sadreddin Konevî Miftâhu'l-Gayb'da emir âlemini "mümkin âlemlerin en latifi ve en yakını" olarak tanımlar. İbn Arabi Fütûhât'ta emir âlemini "âlem-i gayb", halk âlemini "âlem-i şehâdet" olarak kavramlarla eşleştirir. Rahman sûresi 19-20'deki "iki deniz" mecazını bu iki âlemin kesişimi olarak yorumlar.

Bedene Nispeten

Halk âleminden beden, emir âleminden ruh... İnsan bu iki âlemin birleşim noktasıdır ve berzah konumundadır. Gazâlî'ye göre kalp (kalb-i latif), emir âleminden olan ruhun insandaki mazharıdır.

İlgili Kavramlar

Kaynaklar

  • Kur'an, İsrâ 17:85, A'râf 7:54
  • Sadreddin Konevî, Miftâhu'l-Gayb
  • Gazâlî, İhyâü Ulûmi'd-Dîn (Acâibü'l-Kalb)
  • İbn Arabi, el-Fütûhâtü'l-Mekkiyye

Bu Kavram'in Gectigi Eserler

Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5
Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5

Ahmed Avni Konuk

4x

în, “âlem-i emr” ve siccîn “âlem-i halk”tır. Ve âlem-i emr âlem-i şe'nden ibâret olup latîftir ve âlem-i siccîn âlem-i zuhûrdan ibâret olup kesîftir. Ervâh-ı ebrâr, şerîatin hükmüne göre amelleri sebe

Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5

Gülşen-i Râz ve Şerhi (2)
Gülşen-i Râz ve Şerhi (2)

Terzibaba - Necdet Ardıç

2x

...k Alemi de o bir nefesten varoldu, Emir âlemi de. Çünkü aslına giden o nefes yok mu? Gelen de oydu işte. Fakat burada hakikatte ne gelmek var, ne gitmek. İyi­ce bir baksa...

123 GÜLŞEN-İ RÂZ ve ŞERHİ

Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 13
Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 13

Ahmed Avni Konuk

2x

âlem-i fikir C. 11 290 âlem-i gayb ©. 1 87, 109, 274, 476, 496; C.Il 38, 49, 56, 96, 432, 344, 432, 462, 468;C. 111 278, 387; C.IV 51, 370, 371, 372, 419, 451, 502, 507; C. V 138, 150, 276, 327, 485;C

Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 13

İzmir İrfan Sohbetleri CD 1 (1998-2000)
İzmir İrfan Sohbetleri CD 1 (1998-2000)

Terzibaba - Necdet Ardıç

2x

...endir, yani madde kaynaklı bir varlık değildir, onu evvela anlatmak istiyor ve devam ediyor ki Yahudi alimlerine size bunun ilminden az verildi, az bir şey verildi, biz de zannediyoruz ki “size” diye ümmet-i Mu...

133 1 1998 2000 1 zmir rfan Sohbetleri CD 1

Mutaffifîn Sûresi
Mutaffifîn Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

2x

...dan ibâret olup kesiftir. Ervâh-ı ebrâr, şerîatin hükmüne göre amelleri sebe­biyle ahkâm-ı tabîatten halâs olduklarından lllîyyîn’e urûc ederler. Ervâh-ı füssâk ve füccâr ahkâm-ı şer’iyyeyi terk ve huzûzât-ı ne...

174 11 Ku Ker Yol Mutaffifin Suresi

Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 11
Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 11

Ahmed Avni Konuk

2x

dır. Bu beyt-i şerifte süre-i A'râf'ta olan 7154) ya'ni “Âlem-i halk ve âlem-i emr Allâh'ındır ki, onun şânı müteâlidir” âyet-i kerimesine işâret buyurulur. Ya'ni, bizim bu sözlerimizden Hak Teâlâ'nın

Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 11

Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 12
Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 12

Ahmed Avni Konuk

2x

hâlde rühun ta'rifi böyle olur: Rüh cevherdir. Mertebe-i nebâtta bittabi' ve mertebe-i hayvânda bi'l-ihtiyâr ve mertebe-i insânda bilfiil cismin muharriki ve mükemmilidir. Beyt-i şerifin izâhan ma'nâs

Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 12

TB. Fusûs Mukaddimesi
TB. Fusûs Mukaddimesi

Terzibaba - Necdet Ardıç

...Rahmânî, âlem-i emr, kenzü’l-ervâh, mübîn-i sıfât, ahadiyyet-i kesret, müntehâ’l-âbidîn, vücûd-ı müfâz, âlem-i sânî, ma’den-i ervâh, ayne’l-yakîn. Suver-i ilmiyyeden ibâr...

Fusûsul Hikem Mukaddime

Kelime-i Nûhiyye
Kelime-i Nûhiyye

Muhyiddin İbnü'l-Arabi

...bdâıdır. Ve âlem-i emr ve ibdâ’ dahi bize izâfetle gayb ve karanlık olduğu için gecedir. Ve gayb-ı hakîkî olan zât-ı mutlaka ve âlem-i maânî olan hakāyık-ı esmâ-i zâtiyye...

Kelime-i Nûhiyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Subbûhiyye

Kelime-i Ya'kûbiyye
Kelime-i Ya'kûbiyye

Muhyiddin İbnü'l-Arabi

...una âlem-i emr de denir. Fakat bu tenezzülât-ı vücûddan maksad, kemâl-i zuhûr ve izhâr olduğundan, bu mertebe-i tenezzül ile iktifâ, münâfî-i gāye idi. Binâenaleyh zât-ı...

Kelime-i Ya'kûbiyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Rûhiyye

Kelime-i Âdemiyye
Kelime-i Âdemiyye

Muhyiddin İbnü'l-Arabi

...e Teâlâ hazretlerini müdriktir. Bu âleme “âlem-i emr”, “âlem-i gayb”, “âlem-i ulvî” ve “âlem-i melekût” derler. Bu mertebe zât-ı mutlakın ayrılık ve gayriyet nev’i üzere...

Kelime-i Âdemiyye'de Mündemic Olan Hikmet-i İlâhiyye

Vahiy ve Cebrâîl
Vahiy ve Cebrâîl

...-dana getiren rûh’tur. Daha evvelce de belirtildiği gibi, bütün kevn mertebe-leri kendinde mevcuttur, en üst mertebesi Âdem’e üflenmiş-tir. ( “Rûh-ul Sultâni” ) (Yeri geldiğinde inceleyeceğiz.) Şimdi şurada müh...

Vahiy ve Cebrâîl

TB. Kelime-i İdrîsiyye & İbrâhîmiyye
TB. Kelime-i İdrîsiyye & İbrâhîmiyye

Terzibaba - Necdet Ardıç

...ediği üzere emrin hakikati budur ki yani bu alemdeki emirlerin, işlerin hakikati budur ki halik mahluktur , onun aksi olmak üzere de mahluk haliktir . Aklımıza gelecek ki peki o mahluk hakikatte haliksa o zaman...

122 Fusûsu’l-Hi̇kem

TB. Kelime-i Nûhiyye
TB. Kelime-i Nûhiyye

Terzibaba - Necdet Ardıç

...yetiyle alem-i gayba ve kudret-i beşeriyeden tecerrüde ve ahkam-ı imkaniyeden insilaha idi. Bu ise onların istidatlarının gereğine muhalif olmakta icabet etmediler . Bundan sonra mukteza-ı istidatları olan şeye...

121 Fu Hi 03 NUH FASSI

Nûr Sûresi
Nûr Sûresi

...venatı) mey-dana getiren rûh’tur. “Rûh-ul a’zam” ve “rûh’ul kuds” , Allah’ın (c.c.) mahlûk olmayan zâtî rûh mertebeleri iken;, Râhmaniyyet mertebesinden üflenen, halkiyyete dönük mahlûk rûhtur, ki “hâlik” ten m...

236 24 24 Kur Ker Yol Nûr Sûresi Murat Deruni

Namaz Sûreleri (Cilt 2)
Namaz Sûreleri (Cilt 2)

Terzibaba - Necdet Ardıç

...allidir. Gece, tecellinin zamanıdır. Ortada senin heykelinden başka bir şey olmadığına göre, heykelin karanlık gecedir ve Allah tecellisiyle onu aydınlatmaktadır. Ayrıca Kadir Gecesi olan insan, Kur’an’ın kendi...

69 2 Namaz-Sûreleri̇

Kelime-i Hûdiyye
Kelime-i Hûdiyye

Muhyiddin İbnü'l-Arabi

...emrden olduğu cihetle haddi mechûldür; ya’ni halk onun haddini bilmez. Hâlbuki cisim mahdûddur; ona şu kadar arşın diye ta’yîn ve tahdîd etmek mümkindir; ve rûhdan eb’addir. Çünkü havâss ve kuvâ-yı cismâniyye,...

Kelime-i Hûdiyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Ehâdiyye

Târık Sûresi
Târık Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

...da seyri sulûk gören bir insanın sadrındaki letaifin zikrullahla mezmun sıfatlardan temizlenip nurlanmasına tasfiye denir. Letaifin beşi de âlem-i halktandır. Bunlar anâsır-ı erbâa (dört unsur) olan toprak, su,...

Tarık Suresi

Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 1
Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 1

Ahmed Avni Konuk

errüdü hâlinde kendisinden bir fiil sâdır olmaz; fiil sâdır olmak için, âlem-i halkdan bir kesif âlet ve cisim lâzımdır. Ma'lüm olsun ki, rüh hakkında zâhir ve bâtın ulemâsının birçok sözleri ve Aziz

Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 1

Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3
Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3

Ahmed Avni Konuk

'da bozuk olduğu için 752'ye iliştirilmiştir.] Bir cevheri görmek nedir? Sen kendin bir derya olursun, feleği döndüren bir güneş olursun. Bu zâhiri renklerden başka, ma'nevi olan letâifin renklerini g

Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3

TB. Fusûs — Ayniyyet/Gayriyyet
TB. Fusûs — Ayniyyet/Gayriyyet

Terzibaba - Necdet Ardıç

...la birlikte kendini mahluk olarak bildiğinden kendindeki bilgiden kendindeki bilgi değerlendirmesi nerede ise onun mertebesi orasıdır. Yani bu meratib-i alemde kim kendini nerede biliyorsa mertebesi oradadır. A...

181 Fusûsu’l-Hi̇kem

İnci Tezgâhı (1)
İnci Tezgâhı (1)

Terzibaba - Necdet Ardıç

...tinde halk yoktur. her varlığa sûret getiren bir sıfattır. RUBUBİYYET: Bu âlemin bekasını ister. Bu tecelli yönünden Hak ve halk vardır. ULÛHİYYET: Bu âlemin fenâ bulmasını gerektirir. Ama kendi bekâ gözünde. B...

41 (İnci tezgâh-ı)

Aşk ve Muhabbet Yolu
Aşk ve Muhabbet Yolu

Terzibaba - Necdet Ardıç

...ı bildirmek için beğendiği, lâyık ve müstaid ağızlardan söyler, konuşur, ruhundan nefheder. Bu sözler gönülden gönle harfsiz ve sessiz zuhur eder. Göz pencelerinden güneş gibi parlar. Ağızdan da Kelâm-ı Kadim g...

77 Aşk VE Muhabbet Yolu

Dur Rabbın Namazda (Cilt 1)
Dur Rabbın Namazda (Cilt 1)

Terzibaba - Necdet Ardıç

...Nuru namaz" olur. Bu hale ulaşmak için seyr-i sülükden başka yol yoktur. " Namaz mü'minin miracıdır" sözü ile namaza bir üstünlük verilir. Namaz soyut bir kavram, kendi bedensiz ama bedenliyle olan bir ibadet....

Dur Rabbın Namazda Cilt 1