Hased

Tanım

Hased (الحسد), tasavvuf ahlâkının en şiddetle uyardığı kalp hastalıklarından biridir — başkasındaki nimetin yok olmasını ya da kendine geçmesini istemek. Hadis-i şerifte ateşin odunu yiyip bitirmesine benzetilmiştir: "Hasedden sakının; çünkü ateş odunu yiyip bitirdiği gibi, hased de iyilikleri yer bitirir" (Ebû Dâvûd).

Hasedin İki Türü

Klasik ahlâk literatürü hasedi iki ayrı duruma ayırır:

İlk Hased: İblîs'in Hasedi

Klasik kaynaklar hasedin tarihteki ilk örneğini İblîs'in Hz. Âdem'e karşı duyduğu hased olarak gösterir. Allah Âdem'i yaratıp meleklere secdesini emrettiğinde İblîs reddetti: "Ben ondan hayırlıyım" (A'râf 7/12).

Hasedin Ardındaki Beş Sebep

İmam Gazzâlî İhyâ'da hasedin beş ana sebebini sıralar:

1. Düşmanlık ve kin — bir kimseye olan eski husûmetten kaynaklanır.
2. Kendini büyük görme — başkasının üstüne çıkma korkusu.
3. Ucüb — kendi nimetini abartma; başkasının nimetini görünce sarsılma.