Kibir
Büyüklenme. Tasavvufta en tehlikeli nefs hastalıklarından biri.
Tanım
Kibir, kişinin kendisini başkalarından üstün görmesi ve hakkı kabul etmekten kaçınmasıdır. Hz. Peygamber'in tanımıyla: "Kibir, hakkı reddetmek ve insanları küçümsemektir" (Müslim, Îmân 147). Tasavvufta nefsin en büyük afeti ve İblîs'in düşüş sebebi olarak zikredilir.
Etimoloji
Kibr (büyüklük) kökünden. "Kibriyâ" yalnızca Allah'a mahsus olan mutlak büyüklüktür; kulda bulunması haddi aşmaktır. Allah hadîs-i kudsîde buyurmuştur: "Kibriyâ ridâm, azamet izârımdır; kim bunlarda benimle çekişirse onu helâk ederim" (Müslim, Birr 136).
Kur'an Referansı
- A'râf 7:12-13 — İblîs'in "Ben ondan hayırlıyım" diyerek secdeden kaçınması.
- Bakara 2:34 — "İblîs kibirlendi (istekbera) ve kâfirlerden oldu."
- Lokmân 31:18 — "İnsanlardan yüz çevirme, yeryüzünde böbürlenerek yürüme."
Hadis
"Kalbinde zerre kadar kibir bulunan cennete giremez" (Müslim, Îmân 147).
Tasavvuf Gelenegi
Gazzâlî kibri yedi helâk edici günahtan (mühlikât) sayar. Mevlânâ Mesnevî'de İblîs'in kıssası üzerinden kibri "ilmin nûrunu söndüren rüzgâr" olarak resmeder. Tevâzu, kibrin panzehiridir.
İlgili Kavramlar
Kaynaklar
- Gazzâlî, İhyâ, Kitâbü zemmi'l-kibr ve'l-ucb
- Muhâsibî, er-Riâye
Bu Kavram'in Gectigi Eserler

Ahmet Avni Konuk
53x“Tuzağın bağından onun rüzgârı kırıldığı zaman, nefs-i levvâme onun üzerine üstün gelir. "Bâd", rüzgâr demektir; burada ise kibir, gurur ve benmerkezcilikten kinayedir. Hırs ile meydana gelen hücumu sonucunda tutulduğu tuzağın bağından, onun benmerkezciliği ve gururu kırıldığı zaman; nefs-i levvâme (kendini kınayan nefis) onun üzerine fırsat bulup içinden konuşmaya başlar.”
Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 10

Ahmed Avni Konuk
48x“Öncelikle aranıza kalp gözü açık olan kâmil bir velîyi getiriniz ve kibir ile benlikten vazgeçip, ona tâbi olunuz. Ey akl-ı maaşlarının gözü, kalblerinin gözüne perde olmuş olan körler tâ-ifesi! Ne yapıyorsunuz, bu körlük ile enbiyâ ve evliyânın ahvâlinden dem vurmak size muvâfık değildir.”
Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2

Terzibaba - Necdet Ardıç
39x“Emmâre mertebesinde yer alan kibir [kendini başkasından üstün görme] sıfatının levvâmedeki uzantısı ucub [kendini, nefsini beğenme] vasfıdır. Kendini üstün görme (kibir) zahire yönelik, kendini beğenme (ucub) ise batına yönelik bir tavırdır.”
Bir Salikin Seyr Yol Hikayesi

Ahmet Avni Konuk
37x“Yani, kazın hırsı yemek ve içmekten ve cinsel ilişki arzusundan kaynaklanır. Riyasette ise bu hırslar mevcut olmakla beraber haset ve kibir ve kendini beğenmişlik ve hodperestlik gibi birçok nefsanî sıfat daha vardır. Bu sebeple o tavusun hırsı kazın hırsından yirmi derece daha fazladır.”
Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9

Ahmet Avni Konuk
35x“Üçüncü engel bizlik ve benliktir. Yani, kendini beğenmişlik ve kibir ve enâniyettir (benlik davası). Bu hal çoğunlukla kendi bilgilerini çok ve akıllarını olgun gören kimselerde olur. İşte bu sebeplerden dolayı zamanın velisine tabi olmaktan çekinip, kendilerini baş ve nefislerini olgun görürler.”
Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8

Ahmet Avni Konuk
27x“Mâdemki o fakîhin cânı harâret-i garîziyyeden mütevellid olan rûh-ı hayvânî mertebesinden henüz nûr-ı ilâhî olan rûh-ı izâfi mertebesine terakkî etmemiştir ve rûh-ı hayvânî ile yakıcı bir ateş mesâbesinde kibir ve hased ve ucüb gibi birtakım sıfât-ı nefsâniyye ile muttasıftır; binâenaleyh ateş cinsinden olan bu rûh-ı hayvânîye kabuklar mesâbesinde olan elfâzdan başkasını hangi ârif tevdî edebilir?”
Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 13

Ahmed Avni Konuk
27x“Aşka bir şahsiyet verilip, felsefede Eflâtûn'a; ve manevî hastalıkları tedavi etmede Câlinos'a benzetilmiştir. "Nahvet" büyüklük ve tekebbür ve kibir. "Eflâtûn" eski Yunan hakîmlerinden birisinin adıdır, felsefesiyle meşhurdur. Ve "Câlinos" kezâlik eski Yunan doktorlarından birinin ismidir.”
Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 1

Ahmet Avni Konuk
18x“Ve hatalı ve çürük olan nâmus ise nefsin kibir ve ucbünden neş'et eden hallerdir. Meselâ bu nâmusun sâhibleri bir mahalle gittiği vakit kendilerine karşı ayağa kalkılmamak veyâhud bir bahs-i ilmîde fikirlerine i'tirâz olunmak veya bir mecliste veyâ sofrada kendilerine aşağı bir mahal tahsîs olunmak gibi hallerden müteessir olurlar ve bunu nefislerinin izzetine tecavüz telakkî ederler.”
Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 11

Ahmed Avni Konuk
18x“Bu şerefli beytin yazılma sebebi hakkında Nefehâtü'l-Üns'de Mevlânâ Câmî hazretleri Çelebi Hüsâmeddîn hazretlerinden naklen şöyle buyururlar: "Cenâb-ı Mevlânâ'nın müridleri Mesnevî-i Şerîfi topluca okudukları zaman, gönül ehli onun nurunda kaybolurlar ve ricâlü'l-gayb (gayb erenleri) ellerinde sopalar ve kılıçlar olduğu halde o mecliste hazır bulunurlar; ve her kim kibir ve benliği ve ihlassızlığı sebebiyle itiraz...”
Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 7

Ahmed Avni Konuk
14x“Eğer rahmet-i ilâhiyyeye mazhar olmak istersen, git nefsinin kibir ve azametini terk et ve mütevâzi' ol; ondan sonra da senin bu tevâzu' ve inkisârına karşı rahmet-i ilâhiyye şarabı ihsân buyurulsun. Ve bu şarabı iç, zevk-i ma'nevînin sarhoşu ol!”
Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 4

Terzibaba - Necdet Ardıç
14x“Seyr ü sülûkta mesâfe kat etmemiş, gaflet hâlindeki nefste güneş, gurûr, kibir ve enâniyete; ay ise hayâl ve vehme işâret eder. " Kullun yecrî li ecelin musemmâ " ( Her biri belirlenmiş bir süreye kadar akıp gider ): "Ecelin müsemmâ" (belirlenmiş süre) ifâdesi, her tecellînin bir sonu olduğuna işâret eder.”
257 39 8 Zümer Sûresi T.O. Cem Cemâlî (1)

Ahmet Avni Konuk
13x“Bize muârız olan âlim-i zâhirî efendiye aşkının şarabı dolu ağır ve okkalı bir kadeh ver de, onu üstâdlık kibir ve gurûrundan ve nâm ve nâmûs da'vâsından kurtar! 2041. Onun nahveti bizim üzerimize bir yol vurur. Fakat sakalını da bizim reşkimizden koparır.”
Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 12

Ahmed Avni Konuk
11x“Ve o vakit kendisinin kötü amellerine vâkıf olup tövbe ederdi ve bu görüşü makbul olurdu. Fakat ne çare ki, kibir ve gururu ve gazabı sebebiyle aklının gözü göremedi. Bu sebeple onun gözünün böyle vakitsiz görmesi, vakitsiz öten kuşa ve horoza benzedi. Ya'nî muhtazırın gözü, kendi hâlini ölürken gördü, gördü ama vakitsiz gördü.”
Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5

Ahmed Avni Konuk
10x“Nefsin sıfatları çoktur ve her sıfatın bir dili vardır ve her dilin de muhtelif beyânları vardır. Meselâ "hased" sıfatının dili ve "kibir" sıfatının dili ve "ucüb" ve "hırs" sıfatlarının dilleri başkadır. Meselâ hased dilini kullandığı vakit, senin ni'metinin zevâlini murâd ederek zâhirde muhikk nasîhatlar eder.”
Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 6

Terzibaba - Necdet Ardıç
9x“Beden ise arz gibidir; hakikatin büyüyüp gelişebilmesi için bu beden toprağının sürülmesi, tava getirilmesi gerekir. İşlenmemiş bir toprak, ne kadar verimli olursa olsun tohum tutmaz. Benlik, kibir, arzular ve dünyevî tutkular bu toprağı sertleştiren unsurlardır. Bu sertlik kırılmadıkça, ilâhî hakikatin tohumları ekilemez.”
255 13 Ku Ke Yol Ra'd Sûresi

Nusret Tura
9x“Ulunay’a Neş’eyi Pîr-i Celâlettin’ime uydum bu gün, Ağzımın her köşesinden fışkırır enhar-ı aşk, Bil nazargâh-ı Celil-i Kibriyâdır gönlümüz, İstemem ifşa-i râz, ama dedirtir emr-i aşk. Aşk-ı buldum, aşka uydum, aşk ile oldum enis, Sûretâ derler, zavallı inliyor, nâlân-ı aşk.”
77 Aşk VE Muhabbet Yolu

Ahmed Avni Konuk
7x“Bu sebeple onun adı kavmi arasında, zekâsı sebebiyle önceden Ebû'l-Hikem iken, onun bu kibir ve hasedi, kendisine Ebû Cehil adını verdirdi. Hey gidi hey!... Akıl ve zekâsı ile ehliyet sahibi olan birçok kimse, nefislerinin haset sıfatından dolayı kendilerini ehil olmayanların derecesine düşürdüler!”
Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3

Terzibaba - Necdet Ardıç
7x“Muhabbet ilmin verdiği benliği giderir, yumuşatır, benlik yapmaz o ilmi ile gururlanmaz, işte içinde yaşanılan hadise budur, ben diyor, ben profösörüm diyor benden başka kimse yok diyor, en kral benim diyor, muhabbet ilmin verdiği gururu kibiri oratadan kaldırır, ilim muhabbetin duygusallığını da ancak ilim aştırırancak, çünkü duygusallık perde olur duygusallık güzel şeydir ama tarikat mertebesinin yaşantısıdır,...”
137 5 2001 3 CD Sohbet Aras Sohbetler

Terzibaba - Necdet Ardıç
7x“Çünkü ilim bizim malımızdır, yitiğimizdir, bu kibir gurur meselesi olacak bir iş değildir. belki başka şeylerde kibir gurur olur olabilir ama eğitimde kibir gurur olmaz. Hz Ali Efendimiz ne diyordu, “Bana bir harf öğretenin kölesi olurum” diyor.”
139 7 4 CD 2001 Sohbet Aras Sohbetler

Terzibaba - Necdet Ardıç
7x“Çünkü ilim bizim malımızdır, yitiğimizdir, bu kibir gurur meselesi olacak bir iş değildir. belki başka şeylerde kibir gurur olur olabilir ama eğitimde kibir gurur olmaz. Hz Ali Efendimiz ne diyordu, “Bana bir harf öğretenin kölesi olurum” diyor.”
138 6 2001 4 CD Sohbet Aras Sohbetler

Terzibaba - Necdet Ardıç
6x“" Nitekim Hak Teâlâ hazretleri bizim mevhum (hayâlî) olan kibirimizi ve enâniyetimizi kırmak için bu evvelki hallerimizi, Kur'ân-ı Kerîm'de gözümüzün önünde tutup, sûre-i Mü'minûn 12-14'de buyurur… ------------------- (Cilt 8, sayfa 215) "Ben bir gizli hazîne idim, bilinmeğe muhabbet ettim" hadîs-i kudsîsinin tefsîridir Bu hadîs-i kudsînin Hak Teâlâ hazretleri tarafından Dâvud (a.”
239 23 7 Mu'minûn Sûresi.T.O.Cem Cemâlî

Terzibaba - Necdet Ardıç
5x“Riya, kibir, ucub, yalan, su-i zan, gıybet ile aldanma sebepleridir. Ne ile imtihan olduğumuzu bilmek için uyanıklık şarttır. Tasavvufun hedefi de imtihan karşısında başarılı olacak insan yetiştirmektir. N.M. ---------------------- 11- Hud Suresi- Ayet 8 ~~11.”
Hud Suresi

Terzibaba - Necdet Ardıç
5x“Çünkü insanın bâtınında da birbirine muhalif çok sayıda “hizip” vardır: Emmâre nefsin hevâsı; arzuları ve şehvetleri, Gazab kuvvesi; öfke ve saldırganlık yönü, Vehim ve hayal; hakikati perdeleyen kuruntular, Benlik gururu ve kibir; Hakk’a karşı direnen taraf. Bunların hepsi, âdeta peygamberlerin çağrılarına ve getirdikleri hakikate karşı birleşen müşrik orduları gibidir. Lâkin hepsi geçici ve darmadağın olmaya...”
248 38 Sâd Sûresi Abdürrezzak tek Muhtefi.

Terzibaba - Necdet Ardıç
5x“Bu deliller karşısında inkâr edenlerin tutumu ise, kalplerinin kibir ve gafletle mühürlenmiş olmasının bir sonucudur. Sûrede özellikle ilâhî mesajın sürekliliği ve peygamberlerin tebliğ görevinin hikmeti hatırlatılır.”
259 45 CÂSİYE SURESİ Abdürrezzak Tek (son)

Nusret Tura
5x“Şundan bundan rivayet rüzgarlarının tarlanıza bıraktığı tohumu da, kibir, gurur, ukalalık azametlerinizle kuruttunuz, sararttınız. Hasat zamanı geldiğinde de ağlayıp yalvarıyorsunuz. Bana göre hava hoş, her yer benim mezram, her nefesim bin tohumdur. Benim dilim ve gözüm tektir. Hep ayni sözü tekrar eder dururum.”
82 Mektuplarda yolculuk M.Nus Tura

Terzibaba - Necdet Ardıç
4x“İkinci grup, kalbiyle İslâm’ın hak din olduğunu bilen ama kibir ve inat yüzünden başkalarının yanında îtiraf etmeyen, Müslümanlara da katılmayan, ancak yalnız kaldığında “keşke Müslüman olsaydım” diye içinden geçirenlerdir. Dünyâda samimi olarak Müslüman olmak isteyenlerin bu sözü söylemesine lüzûm yoktur, çünkü tövbe ve teslîm kapısı son nefese kadar açıktır.”
Hicr Suresi

Terzibaba - Necdet Ardıç
4x“İşte burada iradeyi yönlendirmek “amma hayra amma şerre” (29)- Abdullah o, o zamandı: O, o zamandı derken bile bu lafın altında kibir seziyorum. Hakk’ın ikrâmını anlayamamış nefsinin oyununa geldiği halde satıcının ağzından celal tecellisi ile hem nefsini hem ruhunu, yedi nefis mertebesini sallayıp ateşten kurtaran Hakk’a teşekkür etmesi gerekli iken burada kibirleniyor.”
25 Bi̇r Hi̇kâye Bi̇r Çok Yorum

Terzibaba - Necdet Ardıç
4x“********* Asâ ve tac ve tesbîh ile misvâk; Bunlardan meyhâne mensûbu olur pâk. Bu su ve çamurdadır düşen ve kalkan; Akmada gözden yaş yerine kan. Gâh serkeş olur pür kibir ve nâzlı; Alay çavuşu misâli dik başlı. ********* Beşeriyyet mertebesinde zâhir ehli olarak yaşayanlar için yukarıda bahsedilenler bir değerdir Hakk ehli için ise herhangi bir şeydir.”
75 GÜLŞEN-İ RÂZ ve ŞERHİ

Terzibaba - Necdet Ardıç
4x“...gözlerim Nûr-ı mahz-ı Kibriyâ cânânı gözlerim, gözlerim Rûhuma zevk u safâ cânânı gözlerim, gözlerim Sırrıma cilve-nümâ cânânı gözlerim, gözlerim Kendidir nûr-ı hüdâ...”
16 Divan 3

Terzibaba - Necdet Ardıç
4x““Çim” harfi farisidir. Ama nasıl bir anlam yüklediğine bakarsak… (Nun) “Nûr-u Hayali” ve “Çim” de “Kibir güneşi” dir dir. Okunuşu (نچ) “Neç” dir. Neç-e; Nasıl, ne kadar, kaç… İfadeleridir. Bakara sûresinde 67-74 âyetlerde İnek hikayesinde Mûsâ a.”
Tarık Suresi

Nusret Tura
3x“Bu sonsuz sıfatlar, zatının şehrine açılmış pencerelerdir. Bu azamete bir eş, bir rakip, bir benzer tasavvur edilemez. İnsanların da arasında bazı kibir, azamet sahipleri vardır. Genişliğin verdiği kuvvetle herşeyi yıkarız zannederler. Zenginler ellerindeki parayı bitmeyecek zannederler.”
163 1 Esmâ’ül Hüsnâ

Terzibaba - Necdet Ardıç
3x“Nefes. Soluk. * Körük * An, zaman, vakit, saat. * Zaman, çağ. * Koku. * Nazar. * Âli, yüksek. * Ağız. * Kibir, gurur. * çayda dem (renk ve koku bakımından istenilen), askerde kıdem * Pişirilen yemeklerin yenecek kıvama gelmesi DEM’ : (Demea) Göz yaşı.”
34 Bakara dosyas

Muhyiddin İbnü'l-Arabi
3x“Nitekim Allah Teâlâ insanı, abd halketti. İnsan ise Rabb'i üzerine tekebbür eyledi; ve O'nun üzerine teâlî etti. Halbuki Hak Sübhânehû maahâzâ, kendi nefsine câhil olan bu abdin ulüvvüne nazar ile onu tahtından hifzeder.”
Kelime-i Eyyûbiyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Gaybiyye

Terzibaba - Necdet Ardıç
3x“İşte bu tür edepli olmak hatadır demek istiyor. Çünkü bu genelde tam hakkıyla yaşanmazsa kişiye gurur, kibir ve benlik verir. Ama bak o ne kötülükler işliyor da ben işlemiyorum gibi hâllere sokar. Devam ediyor: ”Buradaki edepten maksat bir nev’i varlık iddiasına geçmek ve kendisini edepli göstermektir.”
65 Reşahat Ayn-EL Hayat

Muhyiddin İbnü'l-Arabi
3x“Zîrâ Kibriyâ Allâh'a mah- sustur; ve bundan dolayı وَاللَّهُ يَعْلَمُ مَا تَصْنَعُونَ (Ankebut 29/45) [Allah Teâlâ sizin işlediğiniz şeyi bilir.] dedi. Ve أَوْ أَلْقَى السَّمْعَ وَهُوَ شَهِيدٌ (Kaf 50/37) [Müşâhid olduğu hâlde o kimse ilkā-yı sem' etti.] buyurdu. Ve abdin vâki' olan hitâba ilkā-yı sem'i Allâh'ın namazda onu zikrin- dendir.”
Kelime-i Muhammediyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Ferdiyye

Terzibaba - Necdet Ardıç
3x“Sen olmasaydın biz kâmil bir davetçiye uyup önce iman ehli sonra da irfan ehli olurduk diye pişmanlığını dile getirmektedir. Kibir ve gurur nefsi emmare benliğine aittir. Kibriya ise, Yüce Allah’ın azamet ve yüceliğidir. Emmare benliklerde ekabir varken, Kâmil insan ve irfan ehlinde ise Kibriya sıfatı vardır.”
246 34 5 Kur Ker yolculuk Sebe Suresi Ç.H.U.

Terzibaba - Necdet Ardıç
3x“Bu 11 kardeşin bizim üzerimizdeki yerleri nelerdir; 1-beden 2-şartlanmış olarak kendini müslim kabul etmesi 3-nefsi emmâre 4-hırs 5-buhul, benlik, gurur 6-gadap, kızgınlık 7-şehvet, bir şeyi ısrarla istemek 8-haset, gurur 9-şirk: babasının rızasını kabul etmemek 10- Gurur, kibir 11-sevgi-bünyamin 12-Yûsuf’un hükmü de; gönüldür. Güneş ve ay ne oluyor? Bütün rollerdeki olan bir “insân-ı kâmildir.” Buradaki gönül tam...”
22 12 Yûsuf Sûresi̇

Terzibaba - Necdet Ardıç
3x“...kadar da devam ettirecektir. Siz onun, benim için neleri ifade ettiğini, ne yazık ki, hiç anlayamamışsınız. Öyle anlaşılıyor ki, (Terzi Baba 1) kitabını okumamışsınız herhalde, eğer okumuş olsaydınız (50,...”
172 6 Ru ya Mana Alemi Tuzak Mekr Hileli Zuhuratlar

Muhyiddin İbnü'l-Arabi
3x“İşte burada akıl, gönül ve irfaniyet devreye girdiği zaman zararlı Rablar yani nefsaniyete yönelik Rablar Aziz, Cebbar, mütekebbir, benlik, kibir, cimrilik gibi olanları yavaş yavaş izole ediliyor onun yerine ne kalıyor, Rahmet, Rahman ismi muhabbet kalıyor. İnsanı iyiye yönelten isimler kalıyor. İşte nefis terbiyesi demek aslında budur, nefsini tezkiye etmek, temizlemek, bu isimlerin hükmü altında olmaktan kendini...”
119 Fu Hi 01 ADEM FASSI

Terzibaba - Necdet Ardıç
3x“Çünkü “kibir” nefsin hâli “Kibriyâ” ise Hakk’ın hâli’dir. “Ve onu tesbîh ederler.” Burada ki, tesbîh, Mâseviyyet mertebesi itibâriyle rukû makamında olan tesbîh’tir. Devâmı ise Îseviyyet mertebesi itibâriyle secde makâmında olan tesbîh’tir.”
28 (tesbîh VE Zi̇ki̇r)

Terzibaba - Necdet Ardıç
2x“Nefs, insanın içinde sürekli kötü, şüpheli, kibirli veya umutsuz düşünceler üretir. "Kötülükle (Bi's-Sûi)": Bu fiil ve sözlerin niteliği, "sû'" dur; yani çirkinlik, şer, fesat ve hüsran. Nefsin yönlendirmesiyle yapılan her şey, sonuçta kişiye ve çevresine kötülük olarak döner.”
266 60 49 Ku Ker Yol Mümtehine Sûresi Murat Derûni

Terzibaba - Necdet Ardıç
2x“...نَ Kuranı Kerim Türkçe okunuş: 68.15 - İzâ tutlâ aleyhi âyâtunâ kâle esâtîrul evvelîn. Elmalılı Hamdi Yazır Meali: 68.15 - Karşısında âyetlerimiz okunurken «eskilerin masalları» dedi ----------------------...”
Kalem Suresi

Muhyiddin İbnü'l-Arabi
2x“Bu sebeble İblîs'in hakîkati olan ism-i Mudill ıdlâl, hîle, küfür, cühûd, hıkd ve hased gibi sıfâtı hâizdir; ve neş'et-i unsuriyyesi olan nâr dahi isti'lâ, kibir, tasallut ve ceberût gibi sıfât-ı kahriyyeyi iktizâ eder. Adem'e gelince onun bâtını “Allah” ism-i şerîfi olduğu ve bu ism-i a'zam Celâl'i ve Cemâl’i bilcümle esmâyı câmi' bulunduğu gibi, onun zâ- hiri olan neş'et-i unsuriyyesi dahi mezâhir-i celâliyyeden...”
Kelime-i Âdemiyye'de Mündemic Olan Hikmet-i İlâhiyye

Terzibaba - Necdet Ardıç
2x“Binâenaleyh ne gibi ma’nâdan kinâye olduğu nazar-ı fakirde lâyıkıyle tavazzuh edemedi. “Bâd” ile “bûd”un ayn ayn ma’nâlan vardır. “Bâd”, nahvet ve gurûr ve kibir ve hod-bînî ma’nâsma da geliyor. “Bûd”, vücûd ve varlık ma’nâsınadır. Eğer bu ayn ma’nâlar birleşirse, “kibir ve varlık” demek olur.”
251 47 28 Kur Ker Yol Muhammed sav Suresi Murat Deruni

Terzibaba - Necdet Ardıç
2x“) ın, halka karşı rubûbiyet da’vâsında bulunan Fir’avn’ı, cemâat-i kesîre huzûrunda da’vet buyurması, onun son derece kibir ve azametine dokunmuş olduğundan, Mûsâ (a.s.)a dedi ki: “Bu kadar kalabalık huzûrunda senin bana karşı böyle serkeşlik ve hakaret etmen ve debdebe ve saltanat ile aydınlık olan günlerimi gönlümde karalık etmen lâyık mı idi? Ve seni terbiye etmem ve yedirmem ve içirmem hakkına karşı böyle mi...”
238 26 39 Ku Ker Yol Şu'ara Sûresi Murat Derûni

Terzibaba - Necdet Ardıç
2x“Zaman gelince tıfıl olması lazım insanın, isterse yaş yetmiş olsun. O dereceye oradan talep etmesi lazım, kibir, gururla olmaz bu ilim işleri… İşte ben şuraya geldim de, bulmuşsan orada bir çeşme koy ağzını altına içebildiğin kadar iç, yahut maşrapanı koy altına çünkü senin malın o başkasının değil.”
153 21 10.cd Sohbet Arasi Sohbetler

Abdulkerim Cili
2x“Bir şeyi bilince, ondan daha fazla malumat edinmek sıfatlar kapısındadır… Sıfatlar senin kimliğindekilerdir... İlim, idrâk, işitmek, görmek, azamet, kahır, kibir ve emsali şeylerdir... Ki bunlar, sıfatlar kapısından idrâk edilip, görülür ve bilinir… ...Ve zata mensup kimselerden, her biri, bu sıfatları kendi azmi, kuvveti ve üstün gayreti ve ilim sıfatına büründüğü miktar idrak eder…”
114 1 İ̇nsân-I Kâmi̇l

Terzibaba - Necdet Ardıç
2x“...kat etmiş, ve bunları aynen devam ettirmekte ve sağlığı el verdiği kadar da devam ettirecektir. Siz onun, benim için neleri ifade ettiğini, ne yazık ki, hiç anlayamamışsınız. Öyle anlaşılıyor ki, (Terzi Ba...”
Kevkeb Yıldız

Terzibaba - Necdet Ardıç
2x“Allah’a karşı doğru olmayanı söylediğiniz ve O’nun âyetlerinden kibirlenerek yüz çevirdiğiniz için bugün aşağılayıcı azap ile cezalandırılacaksınız” diyecekleri zaman hâllerini bir görsen! 94. Andolsun, sizi ilk defa yarattığımız gibi teker teker bize geldiniz.”
En'âm Sûresi

Muhyiddin İbnü'l-Arabi
2x“Daha sonra Belkîs, mektubun manasını beyâna başlayıp: (Neml, 27/30-31) ﴿٣٠﴾ اِنَّهُ مِنْ سُلَيْمَنَ وَاِنَّهُ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ ﴿٣١﴾ اَلا تَعْلُوا عَلَىَّ وَاْتُونِى مُسْلِمِينَ Ya'nî mektubun içinde "Bismillâhi'r - rahmâni'r - rahîm” den sonra benim üzerime kibirlenme ve ululanma etmeyin. Müslimîn olduğunuz halde bana gelin!" denilmiştir, dedi. Bakın burada Müslüman olarak gelin diyor. Bunlar...”
189 Fusûsu’l-Hi̇kem

Terzibaba - Necdet Ardıç
2x“Kadın erkek, her talipli bu ilâca sahip olmak için yıllarca onu duymak ve görmek için meclislerine koşmuşlardır. Ancak burada aslolan sevgi muhabbet ve sadakattır. Kibir ve benlik bu sesi duyamamada o yüzü göreme-mede ki en büyük engeldir. Tarikat-ı Aliyy-i Uşşakînin terzi baba yolunun en açık ve bariz özelliği esası, mürşit ile olan sohbettir.”
39 Terzi Baba 2

Terzibaba - Necdet Ardıç
2x“Mâdemki sen dalkavukların övmeleriyle azdın ve nefsin kibir ve gurûr ve benliğe mübtelâ oldu ve ben herkesten daha hayırlıyım der oldun ve halkı bu benliğinin ve nefsinin hazzı yüzünden incitmeye başladın; artık şeytanın seninle bir işi kalmadı. Bundan dolayı senin yanına gelmez; çünkü sen şeytandan beter oldun. Çünkü şeytan görünür bir mahlûk olmadığından, onun zarârları doğrudan doğruya maddî değildir ve sen ise...”
265 59 48 Ku Ker Yol Haşr Sûresi Murat Derûni

Terzibaba - Necdet Ardıç
2x“Ahlâkı şeytanidir, kibir, kendini beğenme, riya, mekr, huyudur, hâli, hile ve fitnedir, nasın ahlâkı fiilidir. Nefs-i mülhime, hayra ve şerre kabiliyetli, ilham ve evham mertebesi’dir. Rengi: Yeşildir. Bu makamın anahtarı ve yükselticisi HU ismidir.”
Tevbe Suresi

Terzibaba - Necdet Ardıç
2x“Kibirlendin mi, yoksa yücelenlerden mi oldun?' İblis dedi ki: 'Ben ondan hayırlıyım. Beni ateşten yarattın, onu ise çamurdan yarattın.'" Bu ayetler ile ilgili olarak İz-Terzibaba nın Kur’an-ı kerimde yolculuk serisinde ayrıntılı açıklamaları bulunmakta ve ayrıca 6 Peygamber serisi Âdem safiyullah kitabında daha detaylı işlenmiştir, eserin hacmini arttırmamak için oraya iligilisinin o eserlere müracaat etmesi çok...”
256 32 Ku Ke Yol Secde Suresi Muharrem Avan

Muhyiddin İbnü'l-Arabi
2x“Kibirini def eder, Cebbar, Kahhar, isimlerinin faydaları ve görevleri. Onu zillete yani bazen yoksulluğa düşürür bazen zorluğa düşürür o zorlandığı zaman zoraki tedavi, bazen bir yerde mahcup eder bir yerde bir şekilde, onu zillete düşürür oradan çıkmış olur.”
120 Fusûsu’l-Hi̇kem
Terzibaba - Necdet Ardıç
2x“İslâmdır ve teslimiyyettir ki, bu âlemde elde edilir ve yaşanır. Azîz, galip. Bu âlemde zuhûrda olan ve kendilerini Hakk’tan ayrı görüp gurur, kibir, benlik içinde olanların üstünde Azîz ve galiptir, diğer şekli ile esmâlarının üstünde de galiptir. Çünkü onların hepsi zâtına aittir.”
76 5 Do dular ya ad lar hik yesi son hali 1

Terzibaba - Necdet Ardıç
2x“.......(48) Tevazu ve kibir ...................................................(48) Bayezid'i bistami'den nakil ......................................(49) Cüneyd-i bağd...”
08 Tuhfetul Ussaki

Terzibaba - Necdet Ardıç
2x“Kibir başka şeydir kebir başka şeydir. * * * ( Musa Efendinin başını kaldırmadan “ Bu mümkün değil! ”) demesi; doğrudan bir hitap değil de, kendinden kendine bir sesli düşünce olarak görülebilir. Yani bunu Şeyh’ine, Mürşid’ine, muhatab olarak söylemiyor da kendi içinde söylüyor.”
89 6 her ey merkez nde mi hik yesi

Terzibaba - Necdet Ardıç
2x“Ey marifet taliplisi; bu fırsat eline bir defa geçer, (dünya hayatı veya bu sohbetler kastediliyor olabilir) kibir ve gurur ve istila gibi huzuzat-ı nefsaniyeye (nefsani hazlara) tabi olup istidadını zayi etme. İnsanın ayan-ı sabitesinde istidat-ı ezeli var ya işte onu zayi etme! Cenab-ı Hakkın Âdem özelliği ile var ettiği bütün özellik sende mevcuttur.”
Saf Suresi

Terzibaba - Necdet Ardıç
2x“Bunun dışında nefislerini daha iyi tanımaları ve seyirlerinde yardımcı olması için kardeşlerimizden gelen talep üzerine nefsin olumsuz sıfatlarını (kibir, ucub, gazab vb) anlatan sohbetlerim oldu, pandemi sebebiyle sohbet edemediğimizden bunları yazılı olarak kendilerine verdim.”
Bir Salikin Seyr Yol Hikayesi 2

Terzibaba - Necdet Ardıç
“Siz gurur, kibir yaptınız, bu tasavvufta çok mühim bir meseledir, tasavvufta belirli bir yol almış kimseler, biz bu yolları geçtik senelerdir yapıyoruz, bize namaz, oruç lâzım değil geçtik onları dedikleri zaman aynen bu Âyetin hükmü altına giriyorlar işte, ona içinden kalk ezan okunuyor dendiğinde, o biz geçtik onları tekrar ilkokulamı döneceğiz der, İçinizden bir fırka yalanladı, bir fırkada katletti, öldürdü.”
Kur'anı Kerimde Nefs Ayetleri

Terzibaba - Necdet Ardıç
“Ki bu sebepte dikkat edersek bizim irâdemiz dışında bize tesir etmiştir. Bu nedenle kimse diğer kimselere karşı hiçbir şekilde gurur ve kibir yapmamalıdır. Örneklerini çok sık olarak görmekteyiz, kişi yeni namaza başlar başlamaz çevresindekilere hemen telkine başlar “hadi ya, siz daha başlamıyormusunuz” gibilerden.”
Nahl Suresi

Terzibaba - Necdet Ardıç
“" “Ey Fir’avn, senin kibir ve azamet sermâyesi olan enâniyetini tahrîb ederim ve hayâlı olan varlığını yıkanm; fakat bir diken gibi olan nefsini, ma’rifet-i ilâhiyye gülistânı yaparım.” [61] ---------------- وَلَوْ بَسَطَ اللَّهُ الرِّزْقَ لِعِبَادِهِ لَبَغَوْا فِي الْأَرْضِ وَلَكِن يُنَزِّلُ بِقَدَرٍ مَّا يَشَاء إِنَّهُ بِعِبَادِهِ خَبِيرٌ بَصِيرٌ {الشورى/27} (42/27) “Velev besata(A)llâhu-rrizka li’ibâdihi lebegav...”
250 42 38 Ku Ker Yol Şûrâ Sûresi Murat Derûni

Terzibaba - Necdet Ardıç
“Ve o vakit kendisinin sû’-i a’mâline vâkıf olup tövbe ederdi ve bu görüşü makbûl olurdu. Fakat ne çâre ki, kibir ve gurûru ve gazabı sebebiyle aklının gözü göremedi. Binâenaleyh onun gözünün böyle vakitsiz görmesi, vakitsiz öten kuşa ve horoza benzedi.”
254 50 32 Kur Ker Yol Kaf Sûresi ve Mustafa Hilmi Sâfî Hz. Murat Deruni

Terzibaba - Necdet Ardıç
“وَلَا تَمْشِ فِي الْأَرْضِ مَرَحًا إِنَّكَ لَنْ تَخْرِقَ الْأَرْضِ وَلَنْ تَبْلُغَ الْجِبَالَ طُولًا (37) (Ve la temşi fiyl Ardı meraha* inneke len tahrikal Arda ve len teblüğal cibale tûlâ;) “Yeryüzünde kibir ve azametle yürüme! Çünkü sen asla yeri yaramazsın ve boyca da dağlara erişemezsin.” كُلِّ ذَلِكَ كَانَ سَيِّئَهُ عِنْدَ رَبِّكَ مَكْرُوهَا (38) Küllü zâlike kâne seyyiuhu inde Rabbike mekruha;) “Kötü olan...”
38 17 İ̇sra-Sûresi̇

Muhyiddin İbnü'l-Arabi
“...Habîb-i edîb-i Kibriyâ ( ) Efendimiz hazretleriأشْــيَاء َ كَمَــا هِــيالْللّٰهُــم َّ أرِنَــا[Allâh’ım! Bize eşyâyı olduğu gibi göster.] َ buyurmuştur. [14/21] للّٰ...”
Kelime-i Üzeyriyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Kaderiyye

Terzibaba - Necdet Ardıç
“Hakk’ın bir inâyeti senin yüz türlü amelinden ve mücâhedelerinden efdaldir. Zîrâ senin namazlarında ve oruçlarında ve mücâhedelerinde ucüb ve kibir ve riyâ gibi birçok fesâdlara ma’rûz kalmak korkusu vardır. Zîrâ bu tâifeler nefislerinin varlığı ile Hakk’a ibâdet ederler.”
Zekat ve İnfak

Terzibaba - Necdet Ardıç
“" Bu yedi mühlikâtdan her birisi, cehennemin yedi kapısından bir kapısına tekabül eder. Hind şârihlerinden Bahru’l-Ulûm ve İmdâdullah hazretlerinin şerhlerinde nifâkın yedi deliği kibir, hırs, şehvet, hased, gazab, buhül ve hıkd olarak gösterilmiştir. Hulâsa-i ma’nâ “Yâ Resûlallâh, senin ay gibi parlak olan nübüvvetinin nûrunda aslâ hicâb olmayarak, her biri cehennemin bir kapısına mukabil olan nifâk ve muhâlefetin...”
243 33 25 Kur Ker Yol Ahzab Sûresi Murat Deruni

Terzibaba - Necdet Ardıç
“Vehbi Tefsirinden alınan bölümü aktaralım; Vacip Tealâ tekebbür edenlerin kibirlerinin akibetini beyandan sonra Mûsâ Aleyhisselâmın ulüvv-ü kadriyle beraber tekebbür etmeksizin Hz. Hızır'dan bilmediği bazı ledünniyâtı taallüm ettiğini beyan etmek üzere buyuruyor. [Zikret habibim! Şol zamanı ki o zamanda Muûsâ Aleyhisselâm hizmetçisine «İki denizin birleştiği mahalle vasıl olmadıkça veyahut seksen sene yol...”
31 18 Kehf-Mağara-Sûresi̇

Terzibaba - Necdet Ardıç
“Gurur, kibir onun yanında çok üzülüyordur. Boynu bükük kalmışlar. Eşine şefkati, merhameti olağanüstü. Hepimize örnek. Necdet:50+3+4+400=457 / 457=16=7 53-BABAMIN ŞİFRESİ 53=8-MÜHEYMİN ADI -8 CENNET 457: 4- MELİK-ŞERİAT-TARİKAT-HAKİKAT-MARİFET MERTEBELERİN SAHİBİ 5- HAZERATI HAMSE-BEŞ ALEM-KUDDÜS ADI 4+5=9-AZİZ ADI 7- MÜMİN-YEDİ KAT GÖK YEDİ KAT YER 7+5=12-HALİK ADI-ONİKİ İMAM ONİKİ MAKAM 12=3-RAHİM ADI / 1-ALLAH...”
32 Ter Baba 3 sti are dosyas

Terzibaba - Necdet Ardıç
“Doksan dokuz Esmâ-i İlâhiyye’den Aziz, Cebbar, Mütekebbir isimleri bizde de mevcut, Aziz azizlenmek, Cebbar cebren iş yaptırmak, Mütekebbir kibirlenmek gurulanmak, işte bu Esmâ-i İlâhiyye’nin insândaki mevcudiyeti iblislik yönünü ortaya çıkartıyor eğer bu olmazsa insân eksik olur, iblis dışarıda da var, içerdeki iblisle dışardaki iblis buluştuğu zaman iş kötü Allah etmesin, yani dışarıdan o gücü aldığı sürece bizi...”
36 2 Bakara-Sûresi̇

Fahrettin Avan
“Cenâb-ı Hak ezelde bütün bu alemler yok iken, azamet ve kibriyâsıyla kendinde gizli olan cümle varlığın, "a'yân-ı sabitelerini" ferdi/bireysel varlıklar hâlinde âlem sahnesine çıkarmaya 53 Buhârî, “Edeb”,101; “Tefsir”, 45/1; “Tevhid”, 35; Müslim, “Elfâz”, 2-4 şiddetle rağbet etti. Ve varlığı zuhûra çıkardı. Bizlere de bu hakîkati Regâib gecesinin özelliği ve şifresi içerisinde bildirdi.”
Mübarek Geceler Bitirme Tezi

Nusret Tura
“) ---------------------------- Velilerden Yahya diyor ki: (Bence isyanlardan dolayı mahçup ve kırık kalpli olanların müteessir halleri, ibadette olup da Hakka borcum yok diyen kibirli ve azametli kimselerin hallerinden çok üstündür.) ---------------------------- Bu âlem zühdü takva sahiplerinin gurbet yeridir. İrfan sahibi olanların da vuslat ve müşahede yeridir. ---------------------------- ALLAH’ım!”
84 Hikâyeler – Vecizeler – Atalar sözü

Terzibaba - Necdet Ardıç
“İşte bu yüzden meleklere âdeme secde emri verildi, onlarda hemen secde ettiler, ancak iblis kibirlendi ve secde etmedi. Geçmiş sayfalarda kendi bölümünde izahı yapılmıştı. " Onu şekillendirip içine ruhumdan üflediğim zaman onun için saygı ile eğilin." Dikkat ettiğimiz zaman, ayetin zaman bildirimi, gelecek zamana ait olduğu görülüyor, yani gelecek Âdemlerden bahsediyor, onlarıda aynı şekilde halkettiğim zaman onlar...”
Gökyüzü İnsanları Araştırması 1

Terzibaba - Necdet Ardıç
“Nitekim bu hakîkate vâsıl olanlar; Habîb-i Kibriyâ’nın ulvîyetini beyân sadedinde: “Ayinedir bu âlem, her şey HAK ile kâim, Mirât-ı MUHAMMED'den ALLAH görünür dâim" cümlesi ile bu sırrı ifşâ etmişlerdir. [15] (48+48)= 96 dır. Allah, Rahmân, Rahîm esmâları kaynak olup sıraya girmediği için kalan sayı (99-3)= 96 dır. “96” ( سورة العلق ) “Alak Sûresi”dir.”
127 15 2 BEN deki TERZ BABAM Murat Kontrol

Terzibaba - Necdet Ardıç
“Nefsani bir yaşam içinde olursak burada heva yıldızı –nefsi benlik, hayali kamer ve kibir güneşi etkisi hüküm sürer. İrfani bir eğitim sistemi içinde bunların eğitimi alınırsa ilâhi benlik, Nûru Muhammedi ve İlâhiyat güneşi bu gönlü aydınlatır. Mûsâ as. ın doğum zamanı yaklaştığı zaman Firavun bir rüya görmüş.”
Buruc Suresi

Terzibaba - Necdet Ardıç
“Nitekim nefis; hevâ, öfke, kibir ve benlik dikenlerinden arınıp selâmete ulaştığında, artık yaralayıcı değil; meyve veren ve fayda sağlayan bir hâl alır. Sâlik, nefsini yok etmek yerine, tezkiye ve ıslah yoluyla Hakk’a hizmet eden bir latîfeye dönüştürmüş olur.”
262 56 Ku Ker Yol Vâkıa Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç
“Kibirlendirdi de ikram sahibi olan Rabbından sen gaflette kaldın? Cenâb-ı Hakk'ın bilhassa insânlara o kadar büyük ikram, kerîmleri var ki, ikramları var ki bunu sayfalar ve kitâplar dolusu, yazılara döksek yazarak bir sürü kalemleri tüketsek, yine de kayda almamız mümkün değildir.”
68 1 Namaz-Sûreleri̇

Terzibaba - Necdet Ardıç
“Ahlâkı şeytanidir, kibir, kendini beğenme, riya, mekr, huyudur, hâli, hile ve fitnedir, nasın ahlâkı fiilidir. Nefs-i mülhime, hayra ve şerre kabiliyetli, ilham ve evham mertebesi’dir. Rengi: Yeşildir. Bu makamın anahtarı ve yükselticisi HU ismidir. Mürşidinin himmeti irşadı’dır. Tarikat mertebesi’ nin başlangıcıdır, KABZ ve BAST , hali’dir.”
14 rfan mektebi Hakk yolu

Terzibaba - Necdet Ardıç
“” “illâ iblise eba vestekbera” “iblis müstesna, dayat-tı ve kibirlendi.” Kendisine Kûr’ân-ı Keriym A’raf sûresi 7/12. âyetinde “Âdem’e niye secde etmedin” diye sorulduğunda; قَالَ مَا مَنَعَكَ أَلَّا تَسْجُدَ إِذْ أَمَرْتُكَ قَالَ أَنَا خَيْرٌ مِنْهُ خَلَقْتَنِي مِنْ نَارٍ وَخَلَقْتَهُ مِنْ طِينٍ kale ma meneake ella tescüde iz emertüke kale ene hayrün minhü halakteniy min narin ve halaktehü min tıynin Meâlen:...”

Muhyiddin İbnü'l-Arabi
“Demek ki Allah Teâlâ Fahr-i âlem Efendimiz'e, İfrît'te tasarruf için kudret verdiği hâlde, Habîb-i edîb-i Kibriyâ Efendimiz, mahzâ Süleymân (a.s.)a mevhûb olan bu nevi' tasar- rufta iştirâkten teeddüben tevakkî ve ictinâb buyurdular; ve edebe riâyet- ten nâşî, Cenâb-ı Süleymân üzerine galebe edip tasarrufla zâhir olmadılar.”
Kelime-i Süleymâniyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Rahmâniyye

Canan Çalışkan
“[86] D) İbretlik Dosyalar Serisi Necdet Ardıç’a mânen yakınlık göstermiş, ancak sonraki süreçte hayal ve vehmin tesirinde kalıp nefsin oyunlarına aldanarak, bu tasavvufî yolun usulüne uygun olmayarak kibirle ondan ayrılanların ibretlik hikâyelerinin anlatıldığı; “Kevkeb Yıldız Dosyası”, “Değmez Dosyası”, “Hayal Vadisi’nin Çıkmaz Sokakları”, “Mescid-i Dırar Kubbetü’l Kara”, “Solan Bahçe’nin Kuruyan Gülleri”,...”
Terzi Baba’nın Tasavvuf Anlayışında Namaz Kavramı

Muhyiddin İbnü'l-Arabi
“Bu sebebden dolayı şehvet-i nikâh ve gazab ve kibir ve hased gibi ağrâz-ı nefsâniyyenin müteallik olduğu şeye, o hazretin taalluku kalmadı. Zîrâ bunların mahalli taayyün-i kesîfdir; ve mahal kalmayınca bittabi' hâl dahi kalmaz.”
Kelime-i İlyâsiyye'de Mündemic Olan Hikmet-i İnâsiyye

Terzibaba - Necdet Ardıç
“Gurur kibir ile olmaz bu ilim işleri, işte ben şuraya geldim de eğer bir çeşme varsa ağzını koy içebildiğin kadar iç yahut maşrabanı koy altına o senin malın başkası değildir, Efendimiz öyle diyor, “ilim bizim kaybolmuş malımızdır” nerede bulursak alırız, işte ehl-i Beyt hazaratı Hakikat-ı Muhammediyenin beşli zuhurundan başka bir şey değildir.”
140 8 2002 10 CD Sohbet Aras Sohbet

Muhyiddin İbnü'l-Arabi
“) Yani karanlık olur, dünyada insana hangi sıfat galipse alem-i berzahta o sıfata münasib suret peyda olur. Mesela kibir galip olursa bir kişinin hayalinde kaplan ve gazab ve haset galip ise kurt, şehvet ve adem-i hamiyet yani kendi mahremi olan kadınlarına mahremlerle birleşmesine göz yummuş olmak sıfatı galip ise eşek ve domuz, hırs ve emel galip ise fare ve karınca suretleri peyda olur ahirette.”
184 Fusûsu’l-Hi̇kem

Terzibaba - Necdet Ardıç
“Ben ondan daha kıymetli ve yükseğim" diye kibirlenerek, Cenab-ı Hakk'ın emrine karşı gelmiş ve Hazret-i Âdem'e secde etmediğinden, Allah'ın rahmetinden kovulmuştur. (Melâikelere şeytanlar musallat olmadıkları için, terakkiyatları yoktur. Makamları sâbittir, değişmez- tebeddül etmez.”
51 81 Yeni Tekvir suresi

Terzibaba - Necdet Ardıç
“Ve kezâ sûre-i Enfal’de vâki: (Enfâl, 8/47) Ya’ni "Şunlar gibi olmayınız ki, memleketlerinden harbe gidecekleri vakit, kibir ile ve nâsa gösteriş yaparak çıkarlar” âyet-i kerîmesi, hulûs-i kalb ile olmayan a’mâl-i zâhireye i’tibâr olmadığına delildir.”
Enfal Suresi

Muhyiddin İbnü'l-Arabi
“Çünkü nefis, herke- sin kendisine ihtirâm etmesini ister. Aksi hâlde nefis tekebbür ve hiddet edip, o kimseyi zemme başlar. İşte bu gibi zemmler indallah mezmûmdur. Şu hâlde ancak şer'in zemmettiği şeyler mezmûmdur.”
Kelime-i Yûnusiyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Nefsiyye

Muhyiddin İbnü'l-Arabi
“Bu hazret-i şehadetteki ahlâk-ı hamîde ve a'mâl-i sâlihanın âlem-i hayâl-i mutlaktaki misâli bağlar, bostanlar ve çiçekler ve meyveler ve enhâr; ve ahlâk-ı redîe ve a'mâl-i seyyienin misali dahi akrepler, yılanlar ve zulümât olur; ve dünyâda insana hangi sıfat gālib ise âlem-i berzahda, o sıfata münasib bir sûret peydâ olur. Meselâ kibir gālib olursa kaplan; ve gazab ve hased gālib ise kurt; ve şehvet [9/5] ve...”
Kelime-i Yûsufiyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Nûriyye

Muhyiddin İbnü'l-Arabi
“Meselâ abdin kibir ve azameti kendisinin âfetidir; kemâl ise tevâzu'dadır; binâenaleyh onun müstahak olduğu şey, bu mevtında zillettir. İsm-i Ceb- bâr, o abdin dûçâr olduğu âfet-i kibri zilletle cebredip def'eyler. ✨ ✨ Sade Türkçe flash Yahut Yüce Allah, bağışı Cebbâr isminin iki eli üzere verir; ve bu şekilde de Cebbâr ismi, ölümlere ve kulun hak ettiği şeye bakar.”
Kelime-i Şîsiyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Nefsiyye

Ahmet Avni Konuk
“Ma’lûm olsun ki: Ümem-i mâziyeden her birerlerinin helâk ve inkırâzlarına bâdî olan âfât-ı tabîiyye sûretleri onların peygamberlerine karşı olan tekebbür ve serkeşliklerine ve binâenaleyh envâ’-ı maâsîyi irtikâblarına sebeb olan nefs-i emmârelerinin sûretinden başka bir şey değildir.”
Kelimeyi Museviye TB. ŞErhi

Terzibaba - Necdet Ardıç
“Aşk-ı ilâhisiz bir hayât-ı dünya takatsiz yaşamaktır Takatsiz hayat Merhametsizliğin baş tacıdır Anıların ağırlığı Nefsin silahı Kibir, ayrılık, vehim Uzaklaştırır yârı Uzaklıkta aradım durdum dermanı Ahmaklığımın farkındayım Aşık olamadım ki Aslolan dermanıma yaklaşayım Aşk nasip dediler Ya ben kimi suçlayayım?”
169 10 bretlik bir hik ye daha Usta dan ra na tavsiyeler

Muhyiddin İbnü'l-Arabi
“Cenâb-ı Hakk evvelâ Âdem ve meleklerin durumlarını ortaya koyarken kendisi şimdi söze karışıyor, Melekler için şu sözü söyledik ki, İSCUDU Lİ ÂDEME, Âdem’e secde edin. FESECEDU Onlar da secde ettiler. İLLA İLBLÎS. İblis secde etmedi. EBA VESTEKBERE. Tekebbür etti. İmtina etti kaçındı. VE KÂNE MİNEL KAFİYRÎN. Kafirlerden oldu. Şimdi kısaca zâhir yönü ile anlatılan Kuran-ı Kerim’de Ademiyet hükmünün başlangıcı daha...”
111 4 “özün Özü” VE “sirrin Sirri”

Terzibaba - Necdet Ardıç
“Muhl, orada kaynayarak nefsin iç âlemindeki kirleri ortaya çıkarır." [30] "Yağlî, nefsin bâtınındaki 'muhl'ün (kin, kibir) onu içten yakmasıdır. Bu, dış azap değil, içsel ızdırabın ta kendisidir." [31] "Nefs, muhlü kendi butnunda pişirir.”
258 44 45 Ku Ker Yol DUHAN Sûresi Murat Derûni

Terzibaba - Necdet Ardıç
“Ebû Bekir, "Vallahi," dedi, "o söylediyse, şeksiz şüphesiz doğrudur. Siz buna hiç şaşırmayın!" Sonra da, kalkıp doğruca Resûl-i Kibriyâ Efendimizin yanına gitti, "Yâ Resûlallah! Sen, şu halka bu gece, Beytü'l-Makdis'e gittiğini söyledin mi?”
261 54 44 Ku Ker Yol Kamer Sûresi Murat Derûni

Terzibaba - Necdet Ardıç
“Kâfirler ise kendi cinslerinden gelen “Bir peygambere tâbi’ olmaktan ise müeccel olan ateşe tahammül etmek ve yok olmak evlâdır!” dediler. Zîrâ bu tâbiiyet kibir ve enâniyetlerine dokundu ve arlandılar. Nitekim sûre-i Zuhruf ta beyân buyrulduğu üzere (Zuhruf, 43/31) "Kâfirler, ne olaydı; bu Kur’ân Mekke ve Tâif şehirlerinden olan mal ve câh sâhibi büyük kimselere nüzûl ede idi!”
252 43 43 Ku Ker Yol Zuhruf Sûresi Murat Derûni

Terzibaba - Necdet Ardıç
“Ve ikisinin arasına dalga giriverdi de o boğulanlardan oldu.” Burada ki, sığınacağı dağ bir bakıma (azîz-mütekebbir) kibir dağıdır. Ancak Allah’ın “İzzet” Kibriyâ’sı daha büyüktür. Onu alır sellere gark eder. وَقُلْ رَبِّ اَنْزِلْنِي مُنْزَلَا مُبَارَكًا وَأَنْتَ خَيْرُ الْمُنْزَلِينَ (Ve kûl Rabb-î enzilnî münzelen mübâreken ve ente hayrul münzilîne) 23/29.”
21 6 Peygamber (2)

Terzibaba - Necdet Ardıç
“Zaman geliyor birilerine kızıyor muyuz, bu kızma nereden kaynaklanıyor, Celâl isminden, Kahhar isminden eğer bizde celâl, Kahhar, Mütekebbir, gurur kibir isimleri olmasa bunlar bizde olmaz. Ama zaman geliyor cebimizi açıyoruz, birisine bir şeyler veriyoruz, bu da Rahman Rahim isimlerinin bizde olmasındandır.”
78 A’yân-I Sâbi̇te

Muhyiddin İbnü'l-Arabi
“Buna bir delil istenirse, Peygamber Efendimiz Cennet ehli cennete, cehennem ehli cehenneme girdikten sonra cenab-ı Hakk cennet ehline -şurası mühim- cemal ve kemalinden azamet ve kibriya perdesini kaldırarak hitab edecek “ben sizin rabbınızım” diye bakın, rububiyet mertebesinden, “ben sizin Hakk’ınızım, Allah’ınızım” demiyor bakın.”
Fusûsu’l-Hi̇kem

Terzibaba - Necdet Ardıç
“Sûre-i Ankebût’ta (Ankebût, 29/39) ya’ni, “Mûsâ onlara beyyinât ile geldikte, Karûn ve Fir’avn ve Hâmân arz-ı Mısır’da tekebbür ettiler” âyet-i kerîmesinde ismi mezkûrdur. Gâyet zengin bir şahıs imiş; Mûsâ (a.s.)a muhâlefeti yü¬zünden yeve batmıştır.”
237 29 35 Ku Ker Yol Ankebût Sûresi Murat Derûni

Terzibaba - Necdet Ardıç
“Nefs-i mülhimenin öne çıkan ahlâkî özellikleri ve nitelikleri şöyledir: Ahlakı, şeytânîdir. Öne çıkan özellikleri; kibir, kendini beğenme, riya, mekr huyudur. Hali, hile ve fitnedir. Nefs-i mülhime, hayra ve şerre kabiliyetli, ilham ve evham mertebesidir.”
1772747276481 DVT C001.MP3

Abdulkerim Cili
“O kendi âlemindeyken, dışarıdan bakanlar, onu gururlu, kibirli bir insan zannetmişler. Bu, Onun kulağına gidiyor, demiş ki; "Bizdeki kibir değil, kibriyadır." Yani, Allah'ın asaletidir, özüdür, şuunatıdır demiştir. Lübb'ül Lübb'ün başında bir hadis anlatılır: "Allah-ı Teala hazretleri, cemal ve kemalinden azamet ve kibriya perdesini kaldırarak, cennet ehline tecelli edecek.”
115 1 İ̇nsân-I Kâmi̇l

Terzibaba - Necdet Ardıç
“(مُتَكَبِّر) “Mütekebbir” hâli, Şah-ı Nakşibendiye ithâf edilen ne kadar kibirli bir kişi diye kendisi hakkında ki ifâdeye verdiği cevap gibi hâli, bu kibir değil, “Kibriyâ” hâline dönüşür. Sıra olarak “11” kaynak esmâ haricinde “8”dir. Bekābillâh haliyle ef’âl âlemine dönme tecellileri oluşmaya başlar.”
126 14 1 BEN deki TERZ BABAM Murat Kontrol

Terzibaba - Necdet Ardıç
“...alınan ne satılan, gerçek bir mal-meta vardır, hepsi hayaldir. Ve hep birlikte “hayal vadisinin çıkmaz sokakları” nda (81/T.B.) dönüp durulur. [73] ------------------- Şeriatte; İlâhi hüküm ve beşeri yaşa...”
131 Kur n Ker mde yolculuk 53 Ayetleri ve Tezi Baba

Terzibaba - Necdet Ardıç
“Kimimiz potura takılmışız, kimimiz sakala takılmışız, kimimiz sarığa takılmışız, kimimiz cübbeye takılmışız, kimimiz çarşafa takılmışız, bunu da islam adına yapıyoruz, en güzel islamiyeti ben tatbik ediyorum diye bir de guru kibir yapıyoruz kendimize. Tabi konuşmamız kimseyi eleştiri babında değil herkesin hüriyeti kendinedir, kim ne yaparsa yapar bazı tesbitleri anlamak için söylemeye çalışıyoruz.”
133 1 1998 2000 1 zmir rfan Sohbetleri CD 1

Terzibaba - Necdet Ardıç
“Kimimiz potura takılmışız, kimimiz sakala takılmışız, kimimiz sarığa takılmışız, kimimiz cübbeye takılmışız, kimimiz çarşafa takılmışız, bunu da islam adına yapıyoruz, en güzel islamiyeti ben tatbik ediyorum diye bir de guru kibir yapıyoruz kendimize. Tabi konuşmamız kimseyi eleştiri babında değil herkesin hüriyeti kendinedir, kim ne yaparsa yapar bazı tesbitleri anlamak için söylemeye çalışıyoruz.”
135 3 2000 2 zmir rfan Sohbetleri CD 2

Terzibaba - Necdet Ardıç
“Çünkü zatının tecellisi var her birerlerimizde ve o günden bizim vasıflarımızı bize bildiriyor. Bugün biz Tevrat’ta da bizden bahsedilmiş diye şeref duyuyoruz, gurur kibir manasında değil şeref duyuyoruz. O şerefi de Cenab-ı Hakk vermiş. Onların İncil’deki vasıfları ise bir ekin gibidir.”
157 25 sohbet aras sohbetler

Terzibaba - Necdet Ardıç
“Şahı Bahaeddin Nakşibend oluşan bu hâl ve heybet ile etrafında kimseye iltifat etmeden dolaşmaya başlayınca, ne kadar kibirli adam, büyüklenerek dolaşıyor diye hakkında konuşulmaya başlamıştır. O da bu kibir değil, Kibriyadır. Yani Allah (c.c) büyüklüğünün tezahürüdür, demiştir. Bu da Hakk’ın varlığının orada tezahür etmesi ile övülen bir caka satmadır…”
165 9 Kiyâmet Sûresi̇

Terzibaba - Necdet Ardıç
“...ta ayrıca Efendimizin “yedi arz” hadisi vardır bu hadise göre de bizim dünyamız gibi üstünde insan türü gibi yaşayan varlıklar vardır, onlarında peygamberleri ve kitapları vardır. Şu anda bazıları Ademiyet m...”
170 4 Esi̇nti̇ler

Muhyiddin İbnü'l-Arabi
“Biri iki görmek vehimdendir. Kendisini ayrı görmek demektir. Yani “Ben ondan hayırlıyım” demekle kendine bir kibir benlik veriyor. Kendisini ayırıyor. Aslında o da insanın güçlerinden bir güç olduğu halde insana tabi olması gerektiği halde kendisinde bulunan vehim gücüyle, vehim gücü evvela kendisini aldatıyor.”
180 Fusûsu’l-Hi̇kem

Muhyiddin İbnü'l-Arabi
“Binâenaleyh Âdem'e sücûd ve baş eğmeden yüz çeviren İblîs'e hitaben Hak Teâlâ hazretleri: "İki elim ile halk, ya'ni esmâ-i mütekâbile ile îcâdına yönelmiş olduğum Âdem'e secde ve baş eğmeden seni ne şey men' etti. Eğer kibir ettin ise bu kibirlenmen haklı ve vârid değildir. Zîrâ sen bir el ile yaratıldın. Ve sende Âdem gibi, cem'iyyet-i esmâiyyem yoktur.”
188 Fusûsu’l-Hi̇kem

Muhyiddin İbnü'l-Arabi
“Binâenaleyh cenâb-ı ilyâs şehvetsiz akl-ı mücerred oldu. Yani temizlenmiş bir akıl oldu. Bu sebepten dolayı şehvet-i nikâh ve gazab ve kibir ve hased gibi arâz-i nefsâniyyenin müteallik olduğu şeye, o hazretin taalluku kalmadı. Yani nefsaniyeti ilgilendiren bu hallere onun bağlantısı kalmadı.”
191 Fusûsu’l-Hi̇kem

Terzibaba - Necdet Ardıç
“...------- Âyet rububiyet mertebesi âyetlerindendir. ---------------- Yine bu âyette rububiyet mertebesinden dervişlik hakikatlerinden bahsedilmektedir. Derviş bekabillah mertebesine gelene kadar, onun için gece...”
235 25 29 Kur Ker Yol Furkan Sûresi Murat Deruni

Terzibaba - Necdet Ardıç
“Ve verdiği kendi kararlarının en isabetli ve en doğru kararlar olduğu zannıyla başka bir fikri kabul etmez. Böylece tam bir enaniyyet-benlik gurur ve kibir içinde yaşayarak, bu, kendi hükmünün altına girerek, kendi kendini, kendi anlayışına, mahkûm eder, ve sorumlusu da kendisi olmuş olur.”
24 6 Peygamber (3)

Terzibaba - Necdet Ardıç
“İşte burada akıl, gönül ve irfaniyet devreye girdiği zaman zararlı Rablar yani nefsaniyete yönelik Rablar Aziz, Cebbar, mütekebbir, benlik, kibir, cimrilik gibi, olanları yavaş, yavaş izale ediyor, onun yerine ne kalıyor, Rahmet, Rahman ismi muhabbet kalıyor.”
244 35 37 Ku Ker Yol Fatır Sûresi Murat Derûni son

Terzibaba - Necdet Ardıç
“Eğer kötülenirse, bunda nefsin hazzı ve garazı vardır. Çünkü nefis, herkesin kendisine hürmet etmesini ister. Aksi hâlde nefis kibir ve hiddet edip, o kimseyi kötülemeye başlar. İşte bu gibi kötülemeler Allah indinde makbul olmayandır.”
247 37 40 Ku Ker Yol Saffat Sûresi Murat Derûni (1)

Terzibaba - Necdet Ardıç
“Mûsâ da, “Ben, hesap gününe inanmayan her kibirliden, benim de Rabbim sizin de Rabbiniz olan Allah’a sığınırım” dedi. 28. Fir’avun ailesinden, imanını gizlemekte olan mü’min bir adam şöyle dedi: “Rabbim Allah’tır, dediği için bir adamı öldürecek misiniz? Hâlbuki o, size Rabbinizden apaçık mucizeler getirdi.”
249 40 42 Ku Ker Yol MÜ'MİN Sûresi Murat Derûni (2)

Terzibaba - Necdet Ardıç
“) kıssası ile ilgili olarak önce, Konyalı M. Vehbi Tefsirinden alınan bölümü aktaralım; ************* Vacip Tealâ tekebbür edenlerin kibirlerinin akibetini beyandan sonra Mûsâ Aleyhisselâmın ulüvv-ü kadriyle beraber tekebbür etmeksizin Hz.”
59 6 Peygamber (4)

Terzibaba - Necdet Ardıç
“Bu nedenle kimse diğer kimselere karşı hiçbir şekilde gurur ve kibir yapmamalıdır. Örneklerini çok sık olarak görmekteyiz, kişi yeni namaza başlar başlamaz çevresindekilere hemen telkine başlar “hadi ya, siz daha başlamıyormusunuz” gibilerden. Bu konu çok önemli bir konudur, üstünde çok düşünmeliyiz ve ona göre hareket etmeliyiz.”
63 (İnci Tezgâhı)

Nusret Tura
“Ben var isem ilk sâhib olduğum şey benlik, ilim, kibir, gurur, azamet, servet olacak. Değil bana, bütün kullara perde olan bunlardır. ALLAH’da perde yoktur. Kendi, feyzi, rahmeti, gün gibi âşikârdır. Bütün esmâ ve sıfâtı ilâhiyye Hakka yalvarıyorlar. Bize birer vücûd ver de saltanatımızı sürelim diyorlar.”
85 Karagün Dostuyum (ii)

Terzibaba - Necdet Ardıç
“Eğer onlar beşeriyetlerini gerçekten kendilerine ait olarak var sanırlarda, Hakk’ın karşısında tekebbür/büyüklenip gurur kibir taslarlarsa kendileri bilir. Bunula beraber, Hakk ve İrfan sahibi, bazı kimselerde vardırki, fellezîne ınde rabbike , işte onlar teşbih hakikatlerini idrak ettiklerinden, bu suretle Hakk ile Hakk olduklarından, ve kendilerinden kendilerinde, bir varlık kalmadığından, Rablarının...”
96 41 Fussi̇let-Sûresi̇

Ahmet Avni Konuk
“للّٰــه َ عَلَــى كُل ِّ شَــيْء ٍ قَدِيــرأن َّأمْــر ُ بَيْنَهُــن َّ لِتَعْلَمُــوالْمِثْلَهُــن َّ يَتَنَــزَّل(Talâk, 65/12) [Allah, ٌ ُ o (Zât-ı Kibriyâ)dır ki, yedi göğü ve yerden de onların mislini yaratmıştır. Onların aralarında emri cereyân eder.Tâ ki Allâh’ın her şey üzerine kādir olduğunu bilesiniz.”
Fusûsul Hikem Mukaddime

Muhyiddin İbnü'l-Arabi
“Böyle olunca, ona secde etmekten kaçınan kimse için "İki elim ile halkettiğim şeye secde etmekten seni ne şey men'etti? Kibir mi ettin, yoksa" unsurdan "yüce olanlardan mısın?" (Sâd, 38/75) "hâlbuki sen böyle değilsin" dedi. "Yüce olanlar" ile -her ne kadar tabiî olsa da- nuranî yaratılışında unsurî olmaktan zâtıyla yüce olanı kasteder.”
Kelime-i Îseviyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Nebeviyye

Muhyiddin İbnü'l-Arabi
“.... Nitekim ehl-i kemâlden bir zât-ı şerîf Cenâb-ı Kibriyâ’ya hitâben buyurur: Rubâî: در وصف ِ تو کی پیش نهد عقل قَدمز عدمی مبرّی پاك ز نقص و لحان و نغمیا کر ببصر بشنودن...”
Kelime-i İdrîsiyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Kuddûsiyye

Muhyiddin İbnü'l-Arabi
“Nitekim hadîs-i kudside buyurulur ki: العَظَمَةُ إِزَارِي وَالْكِبْرِيَاءُ رِدَائِي فَمَنْ نَازَعَنِي فِيهِمَا أَدْخَلْتُ النَّارَ ya'ni "Azamet benim izârım ve Kibriyâ ise ridâmdır. Kim ki benden bu iki- sini nez' ederse nâra idhâl ederim."258 وَاللَّهُ يَدْعُو إِلَى دَارِ السَّلَامِ (Yûnus, 10/25) [Allah Teâlâ sizi dârü's-selâma davet eder.”
Kelime-i İshâkiyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Hakkiyye