Ahadiyyet kalpte mi rûhta mı sırda mı tecellî eder?

Ahadiyyet, tasavvufî vücud bahsinde Hazerât-ı Hamse sıralamasında lâ-taayyün mertebesinden sonra gelen ikinci mertebedir. Bu, Zât'ın hiçbir isim ve sıfat ile taayyün etmediği en yüce mertebedir⁴. Ahadiyyet mertebesinde, yüce Zât'ın tecellisi söz konusudur; ancak burada isimlerin ve sıfatların tesir sahası yoktur, geçerli değildir⁵. Bu mertebede iki esas, yani inniyyet ve hüviyyet ortaya çıkar⁵. Ahadiyyet, İhlâs Sûresi'ndeki "kul hüvallâhu ehad" ayetinin asıl menşeidir ve Hak'ın çoğalmaz tekliğine vurgu yapar. Vahidiyyet mertebesi, ahadiyyetten sonra gelir ve ulûhiyyet ile rahmâniyyet mertebelerinin zuhuruna zemin hazırlar⁶. Kalp, ruh ve sır gibi latîfeler ise, ahadiyyet gibi ilâhî bir mertebenin kendisi değil, ilâhî tecellilerin sâlik üzerinde zuhur ettiği mahallerdir. Kalp, esmânın tecelli alanı olup⁷, ilham, irfânî sezgi ve bâtınî işaretlerin zuhur ettiği yerdir⁸. Ruh, nûr, hayât ve ilm-i ledün ile irtibatlıyken, sır ise Hak ile abd arasındaki mahrem olarak en derin tecellîlerin mahallidir. Ahadiyyet ise, bu latîfelerin ötesinde, tüm varoluşun kapalı kaynağı olan ilâhî bir mertebedir².