A'râf 172 ayetinin irfânî yorumu nedir?
A'râf Sûresi'nin 172. ayeti, irfânî açıdan, insanın ezelde Allah ile yaptığı ahdi ve O'nu tanıma kapasitesini ifade eder. Bu ayet, Cenâb-ı Hakk'ın Âdemoğullarının sulplerinden zürriyetlerini alıp kendilerine karşı şahit tutarak "Ben sizin Rabbiniz değil miyim?" diye sorduğunu ve onların da "Evet, şahit olduk (ki Rabbimizsin)" diye cevap verdiklerini bildirir¹. Bu ezelî şahitlik, insanın özünde Allah'ı tanıma yeteneğine sahip olduğunu gösterir ve nefsin dünyevî arzulara yönelmesiyle unutulan bu bağı hatırlatır². Ayette "iman ederler" yerine "şahit olurlar" ifadesinin kullanılması, bu durumun basit bir inançtan öte, ruhî ve ilmî bir idrâk mertebesi olduğunu vurgular³.
Detaylı cevap
A'râf Sûresi 7/172. ayet, irfânî tefsirlerde, insanın halkındaki temel bir hakikate işaret eder. Bu ayet, Allah'ın Âdemoğullarından ezelde aldığı sözü, yani Rabbini tanıma ve O'na şahit olma ahdini anlatır¹. Bu ahit, insanın ruhlar âleminde "Evet, Sen bizim Rabbimizsin" diyerek ilâhî hakikati kabul etmesiyle gerçekleşmiştir². Bu durum, insanın fıtratında Allah'ı bilme ve tanıma yeteneğinin var olduğunu gösterir. Ancak, nefsin dünyevî arzulara kapılması, bu ezelî bağı zayıflatır ve insanın bu ahdi unutmasına yol açar². Ayette geçen "kendi nefisleri üzerine şahit olurlar" ifadesi, bu idrâkin sadece bir iman beyanı olmadığını, aynı zamanda ilmî, ruhî ve nurî bir terbiye mertebesine intikal etmiş varlıkların kendi özlerinde Hakk'ı müşâhede etmeleri anlamına gelir⁴·⁵·⁶. "İman ederler" yerine "şahit olurlar" denilmesi, bu şahitliğin basit bir kabulden öte, kişinin kendi varlığında Hakikat'i deneyimlemesi ve idrâk etmesi olduğunu vurgular. Zira eğer "iman ederler" denseydi, bu, kişinin uzun bir terakki sürecinden sonra yeniden başlangıç seviyesine dönmesi gibi olurdu³·⁷. Bu ezelî şahitlik, kıyamet günü insanların "Biz bundan habersizdik" dememeleri için bir delil olarak sunulmuştur¹. Dolayısıyla, A'râf 172, insanın Hak'la olan ezelî bağını, O'nu tanıma kapasitesini ve bu tanıma halinin bir şahitlik mertebesi olduğunu irfânî bir bakış açısıyla ortaya koyar.
Kaynaklar
Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — her biri kitabın tam sayfasına götürür.
- 1Aşk ve İrfân Yolunda · s.337“Cevap-29: Bu sorunun cevabını A’râf sûresinin 172. âyeti “Hani Rabbin (ezelde) Âdemoğullarının sulplerinden zürriyetlerini almış, onları kendilerine karşı şahit”Oku
- 2Ra'd Sûresi · s.233“İrfanî açıdan bu ayet , Allah’a verilen söz, insanın ezelde Rabbini tanıması ve ruhlar âleminde "Evet, Sen bizim Rabbimizsin" diyerek ilahi hakikati kabul etmes”Oku
- 3İzmir İrfan Sohbetleri CD 1 (1998-2000) · s.253“Ve yine başka bir ayet-i kerime de Kur’anı Keriym A’raf Suresi 7. sure 172. ayette; ve eşhedehüm ala enfüsihim “kendi nefisleri üzerine şahit olurlar” denmekted”Oku
- 4Gökyüzü İnsanları Araştırması (Cilt 2) · s.23“İşte bu “Rûbubiyyet” yani “terbiye eğitim” mertebesine intikal etmiş (ilmî, rûhî, nûrî) varlıklara, Kûr’ân-ı Keriym A’raf Sûresi 7/172. âyetinde ; ”Oku
- 5Fâtır Sûresi · s.69“İşte bu “Rûbubiyyet” yani “terbiye eğitim” mertebesine intikal etmiş (ilmî, rûhî, nûrî) varlıklara Kûr’ân-ı Keriym A’raf Sûresi 7/172. âyetinde ; ”Oku
- 6Vahiy ve Cebrâîl · s.36“İşte bu “Rûbubiyyet” yani “terbiye eğitim” mertebe-sine intikal etmiş (ilmî, rûhî, nûrî) varlıklara Kûr’ân-ı Keriym A’raf Sûresi 7/172. âyetinde ; ”Oku
- 7İzmir İrfan Sohbetleri CD 2 (2000) · s.69“Ve yine başka bir ayet-i kerime de Kur’anı Keriym A’raf Suresi 7. sure 172. ayette; ve eşhedehüm ala enfüsihim “kendi nefisleri üzerine şahit olurlar” denmekted”Oku
İlgili sorular
Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.