İçeriğe atla

Bakara 115 ayetinin irfânî yorumu nedir?

Ayet-TasavvufOrta düzey1 görüntülenme7 kaynak
Kısa cevap

Bakara Suresi 115. ayetinin irfânî yorumu, "Nereye dönerseniz dönün, Allah'ın vechi oradadır" (فَأَيْنَمَا تُوَلُّوا فَثَمَّ وَجْهُ اللَّهِ) ifadesiyle, Hakk'ın her yerde hazır ve nazır olduğunu, O'nun varlığının her yönde tecelli ettiğini idrak etmektir. Bu idrak, arifler için tek bir yüzün, yani Hakk'ın vechinin varlığını ve yönlerin O'nun varlığına nispetle izafi olduğunu gösterir. Ayet, sâlikin nereye yönelirse yönelsin, Hak'ka secde etmiş olacağı hakikatini vurgular ve bu durum, özellikle zorunlu hallerde kıble dışındaki yönlere yönelerek namaz kılmaya ruhsat veren bir anlayışın temelini oluşturur.

Detaylı cevap

Bakara Suresi 115. ayetinin irfânî yorumu, "Hangi yöne dönerseniz Allah'ın vechini görürsünüz"¹ ifadesiyle özetlenir. Bu ayet, irfan ehli için Hakk'ın her yerde mevcut ve müşahede edilebilir olduğunu gösterir². Arifler, bu ayetin hakikatini idrak ettiklerinde, nereye dönerlerse dönsünler, nereye secde ederlerse etsinler, Hak'ka secde etmiş olurlar². Çünkü aslında tek bir yüz, yani Hakk'ın vechi vardır ve yönler, O'nun varlığına nispetle izafidir³·⁴. Bu durum, Allah'ın "evvel, ahir, zahir ve batın" olduğu (Hadid Suresi 3. ayet) gibi diğer ayetlerle de desteklenir ve O'nun her şeyi kuşatan varlığını ifade eder¹. Bakara 115. ayet, aynı zamanda, zorunlu hallerde (örneğin araçta yolculuk ederken) kıbleye yönelme imkanı olmadığında, herhangi bir yöne yönelerek namaz kılmaya ruhsat veren bir hükmün de dayanağıdır². İrfan ehli için bu ayet, Hakk'ın bir olan varlığının her yönden tecellisini görmeyi sağlar⁵. Bu idrak, sâlikin daha yüksek mertebelere çıktığında, ilk ayetlerin hükmünün artık o kişi için geçerli olmayacağı, çünkü "Nereye baksan Allah'ın vechini görürsün" ayetinin daha yüksek bir idrak seviyesini ifade ettiği bir irfaniyet anlayışıdır⁶. Bu rü'yet, yani Hakk'ın vechini her yerde görme hali, "ümmet-i Muhammed"e hastır⁷.

Kaynaklar

Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — her biri kitabın tam sayfasına götürür.

  1. 1Bir Ressam Hikâyesi · s.131“Bakara Sûresi 115. Âyette "Başını ne yana çevirirsen çevir Allah'ın vechini görürsün" Hadid Sûresi 3. ... Âyette “O evveldir, ahirdir zâhirdir ve batındır” Âyet”Oku
  2. 2TB. Kelime-i İdrîsiyye & İbrâhîmiyye · s.211“İrfan ehli veya فَاَيْنَمَا تُوَلُّوا فَثَم وَجْهُ اللَّهِ 2/115 ayetinin hakikatini idrak eden kimse nereye dönse nereye secde etse Hakka secde etmiş olur. Çün”Oku
  3. 3Lübbü'l-Lübb (Özün Özü) · s.25“Arife şu Ayeti Kerimenin manası da aşikar olur: Kur’anı Keriym Bakara Suresi 2. sure 115. ayette; feeynema tüvellu fesemme vechullahi “Hangi yöne dönerseniz All”Oku
  4. 4Özün Özü ve Sırrın Sırrı (Cilt 4) · s.25“Arife şu Ayeti Kerimenin manası da aşikar olur: Kur’anı Keriym Bakara Suresi 2. sure 115. ayette; feeynema tüvellu fesemme vechullahi “Hangi yöne dönerseniz All”Oku
  5. 5Kelime-i Nûhiyye · s.412“فَأَيْنَمَا تُوَلُّوا فَثَمَّ وَجْهُ اللَّهِ (Bakara, 115) &10024; فَأَيْنَمَا تُوَلُّوا فَثَمَّ وَجْهُ اللَّهِ (Bakara, 115) (Nereye dönerseniz dönün, Allah'ın”Oku
  6. 6Bakara Sûresi · s.216“224 mertebede onun için o geçerlidir, o daha yukarılara çıktığında o Âyet görevini yapmış olur, mesela daha sonra “feeynema tüvellu fesemme VECHULLAH” (Bakara, ”Oku
  7. 7Er-Rahmân · s.85“Çünkü, Burasını Kur’anı Keriym Bakara Suresi 2. sure 115. ayet anlatır ki;      feeynema tüvellu fesemme vechulla”Oku
Bu cevap yardımcı oldu mu?

İlgili sorular

Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.