Bekâ billâh niçin Muhammediyye Fassı'nda anlaşılır kılınır?

Bekâ billâh, tasavvufta sâlikin fenâ fillâh mertebesinden sonra ulaştığı, Allah ile bâkî olma hâlidir. Bu mertebede sâlik, kendi varlık iddiâsından tamamen fânî olur ve Hak'ın varlığıyla varlığını sürdürür. Fenânın da fenâsı olarak tanımlanan bu hâl, sülûkun vâsıllık makâmıdır. Bekâ billâh'a eren kimse, mânen görevli olarak dünyaya döner ve çevresindeki taliplileri Hak'ka doğru yolculuğa çıkarır, onların da kemâle ermelerine vesile olur²·³. Bu dönüş, Hz. Peygamber'in mîrâc sonrası halka dönerek irşad görevini sürdürmesi gibi, Hak'la kâim olarak halk içinde bulunma hâlidir.

Muhammediyye Fassı'nda bekâ billâh'ın anlaşılır kılınmasının temel sebebi, bu makâmın Hz. Muhammed'in temsil ettiği kemâlât mertebesi olan Mertebe-i Muhammediyye ile olan derin bağıdır⁴. Bekâ yakutu olarak ifâde edilen ruhun, ilâhî oluşa ve Hakîkat-i Muhammediyye'ye ait olması, bekâ hâlinin bu yüce hakikatle ilişkisini gösterir¹·⁵. Hz. Peygamber, bekâ billâh'ın kâmil örneğidir; o, fenâda kalmamış, halkı Hak'a çağırmak için dönmüştür ve bu dönüş onun mahbûbiyyet makâmının bir ifâdesidir. Dolayısıyla, bekâ billâh, sâlikin Hak'la kâim olarak halka dönmesi ve bu dönüşün Hz. Peygamber'in kemâlâtını yansıtması sebebiyle Muhammediyye Fassı'nda ele alınır. Bu makâm, aynı zamanda "cem'ü'l-cem" olarak da adlandırılan, tüm zıtlıkların birleştiği bir makâm olup, ümmetin büyüklerinin bu mertebede sabit bulunduğu belirtilir⁶.