Enbiyâ 87 ayeti sâlik için ne anlama gelir?

Enbiyâ Sûresi 89. ayet, Hz. Zekeriyâ'nın evlat talebi üzerine yaptığı bir duadır. Tasavvufî açıdan bu ayet, sâlikin manevî yolculuğunda karşılaştığı yalnızlık ve eksiklik hislerine bir çözüm arayışını sembolize eder. Cenâb-ı Pîr efendimiz bu ayeti, kabirdeki ölünün dilinden çıkan bir niyaz olarak yorumlar: "Yâ Rab, beni amel yönünden kısır bırakıp berzahta yalnız bırakma, hayırlı amellerimin suretlerini bana arkadaş eyle!"¹. Bu yorum, sâlikin dünya hayatında işlediği salih amellerin ahiret hayatındaki önemine ve bu amellerin manevî birer yoldaş olacağına işaret eder. Sâlik, bu dua ile Nefs-i Mülhime mertebesinde ilham almaya başladığı (Nefs-i Mülhime) ve kendi nefsiyle sürekli bir iç savaş hâlinde olduğu (Mücâhede) bir süreçte, amellerinin Hak katında kabul görmesini ve kendisine manevî bir destek olmasını diler. Bu, aynı zamanda sâlikin Hak'tan gelen "Selâm" tecellîleri ile amellerinin boşa gitmediğini hissetmesi² ve nihayetinde Hakk'a kavuşma (Vuslat) arzusunun bir yansımasıdır. Enbiyâ ve evliyaların şahsiyetlerine tecelli eden Hakk'ın kemâlinden, cemâlinden ve kudretinden dolayı sâliklerin onlardan yardım bulması³·⁴ da bu manevî destek arayışının bir parçasıdır. Bu bağlamda, peygamber varisi olan insan-ı kâmillerin gönüllerini kazanmak, sâlikler için en birinci vazifedir, çünkü onlardan gelen ilahi varidatlar sâlikin manevî gelişimine katkıda bulunur⁵.