İçeriğe atla

Esmâ'ül Hüsnâ niçin Âdemiyye Fassı'nda anlaşılır kılınır?

Kavram-Fass Eşleşmesi3 görüntülenme5 kaynak
Kısa cevap

Esmâ'ül Hüsnâ, Âdemiyye Fassı'nda anlaşılır kılınır çünkü Âdem'e öğretilen isimler (Bakara 31) Hak'ın zâtının bilinme yolları ve sâlikin Hak'a teveccüh kapılarıdır. Bu fass, esmâ ilminin menşei olup, her bir ismin bir tecellî mertebesi ve bir 'rab' (rabb-i hâs) olduğu idrâkini sağlar¹. Âdem, bu isimleri öğrenmekle eşyanın hakikatini kavramış ve ilâhî isimlerin zuhur yeri olmuştur; böylece her fiilin Allah'ın güzel isimlerinden birinin zuhur yeri olduğu kavranır².

Detaylı cevap

Esmâ'ül Hüsnâ, tasavvufta Allah'ın en güzel isimleri anlamına gelir ve A'râf 180'deki "velillâhi'l-esmâ'ü'l-hüsnâ fed'ûhu bihâ" ayetiyle temellendirilir. Âdemiyye Fassı, bu isimlerin insan için neden bu kadar merkezi olduğunu açıklar. Bakara 31'deki "allemehu'l-esmâ" (Allah Âdem'e isimleri öğretti) bahsi, esmâ ilminin başlangıç noktasıdır. Bu öğretim, Âdem'in eşyanın hakikatini ve ilâhî isimlerin tecellîlerini idrâk etmesini sağlamıştır. Her bir isim, Hak'ın zâtının bilinmesine açılan bir kapı ve bir tecellî mertebesidir.

İnsan, esmâ'ül Hüsnâ'nın zuhur yeri olarak, her fiilin Allah'ın güzel isimlerinden birinin tecellîsi olduğunu kavrar². Bu durum, her bir ismin bir 'rab' (rabb-i hâs) konumunda olduğunu gösterir¹. Örneğin, "Hâkim" ve "Habir" isimleri bilgiyle ilgili olup, ilâhî ilmin farklı vechelerini temsil eder³. Sâlik, esmâ'ül Hüsnâ ile geldiğini, mi'raca çıktığını ve bekâbillah olduğunu ifade ederken, bu isimlerin kendi varlığının ve hakikatinin bir parçası olduğunu belirtir⁴. Tasavvufî ekollerde esmâ'ül Hüsnâ'nın beş hazret mertebeleri içinde önemli bir saha teşkil etmesi de bu bağlamda Âdemiyye Fassı'nın önemini vurgular⁵. Bu fass, esmâ'ül Hüsnâ'nın sadece zikir ve ahlâkî birer vasıf olmaktan öte, mârifet ve zâtî idrâkin anahtarı olduğunu gösterir.

Kaynaklar

Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — her biri kitabın tam sayfasına götürür.

  1. 1İnşikâk Sûresi · s.64“Sûre ve âyet sayısal değerinin toplamında (84+15= 99 ) Esmâ’ül Hüsnâ sayısal değeri göze çarpmaktadır. Cenâb-ı Hakk’ın İlâhi sayı sisteminin ne kadar muhteşem i”Oku
  2. 2Zuhruf Sûresi · s.22“Âyeti kerimesi ile Her fiilin (ESMÂ’ÜL HÜSNÂ) ALLAH’ ın güzel isimlerinden birinin zuhur yeri olduğunu kavrar. KİM ’lik veren İSİM ’ lerde görüp (ESMÂ’ÜL HÜSNÂ)”Oku
  3. 3Hûd Sûresi · s.4“Ayette Hâkim ve Habir esma’ul Hüsna’sı verilmiş. Her iki esma’ul Hüsna bilgiyle ilgilidir.”Oku
  4. 4Esmâü'l-Hüsnâ (Cilt 2) · s.59“Soru: A’yânı sâbite, sabit bir varlığım var, esmâ’ül Hüsnâ hamdedilmiş yüklenilmiş dünyaya geldik rabbime kavuştum onu aldım mi’raca çıktım bekâbillah oldum esm”Oku
  5. 5Esmâü'l-Hüsnâ (Cilt 1) · s.3“Esmâ’ül Hüsna kitabı word dosyası üzerine aktarımı ve düzenlemesi konusu hakkında Efendi Babam ile istişareye geçmeden kendisinden gelen Esmâ-Mahla (Bâtini takm”Oku
Bu cevap yardımcı oldu mu?

İlgili sorular

Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.