Furkân Sûresi hangi Fass ile en yakından ilişkilenir?

Furkan Sûresi, Kur'ân-ı Kerîm'de "Furkân" adıyla anılan ve "hak ile bâtılı ayıran" anlamını taşıyan bir sûredir². Bu sûre, âlemlere bir uyarıcı olarak gönderilen Kur'ân'ın ve insanın bir bâtında doğan ikiz kardeşler olduğunu ifade eder². Fusûsu'l-Hikem'deki İsmail Fassı ise Hikmet-i Aliyye'yi, yani yüce hikmeti temsil eder ve saîd olmanın sırrını, her kulun özel Rabbi olan Rabb-ı hâs kavramını ve mârifet-i Rabbâniyye'yi teslimiyet ve rıza ekseninde işler (İsmail Fassı).

Furkan Sûresi'nin 45 ve 46. âyetleri, gölgelerin ışık olmaksızın bir özü/gözü olmadığını ve Hak Teâlâ'nın gölgeyi kendisine çektiğini belirtir; zira her şey O'ndan zuhur etmiş ve bütün işler O'na döndürülür¹. Bu durum, sâlikin kendi varlık iddiasından soyunup Hak'la kâim olduğu fenâ fillâh makâmına benzer bir teslimiyet ve yok oluş hâlini çağrıştırır. İsmail Fassı'nın da teslim ve rıza kavramları üzerine odaklanması, Furkan Sûresi'nin bu âyetlerinde ifade edilen ilâhî iradeye tam teslimiyetle örtüşmektedir.

Ayrıca, Furkan Sûresi'nin 59. âyetinde "Rahman'ı haberi olan birisinden sor" buyrulması³, mârifet-i Rabbâniyye'nin, yani Allah'ı bilmenin önemini vurgular. Bu da İsmail Fassı'nın temel konularından biri olan mârifet-i Rabbâniyye ile doğrudan bir ilişki kurar. Dolayısıyla, Furkan Sûresi'nin içeriği ve vurguladığı temel kavramlar, Fusûsu'l-Hikem'deki İsmail Fassı'nın işlediği hikmetlerle derin bir uyum içindedir.