Hadîd 4 ayeti hangi Fass ile bağlanır ve neden?

Hadîd Sûresi'nin 4. âyeti, "Nerede olursanız olunuz, O sizinle beraberdir"⁴ buyruğuyla Allah'ın her şeyi kuşatan varlığını ve her an her yerde hazır ve nazır olduğunu ifade eder. Bu ilâhî beraberlik, tasavvufî açıdan kulun Rabb'i ile olan özel ve sürekli ilişkisini vurgular. Bu bağlamda, İbn Arabî'nin Fusûsu'l-Hikem'indeki İsmail Fassı ile güçlü bir bağlantı kurulur. İsmail Fassı, "Hikmet-i Aliyye" başlığı altında, her kulun kendine mahsus bir Rabbi (Rabb-ı hâs) olduğu hakikatini işler ve bu özel Rab ile olan teslimiyet ve rıza eksenindeki mârifet-i Rabbâniyye'yi açıklar¹. Hadîd 4'teki "sizinle beraberdir" ifadesi, bu Rabb-ı hâs kavramının bir tecellisi olarak görülebilir; zira Allah'ın her yerde oluşu, her kulun kendi özel Rabbi ile olan idrakini ve yakınlığını pekiştirir.

Ayrıca, Hadîd Sûresi'nin 3. âyeti olan "O ilktir, sondur, zahirdir, bâtındır"²·³ ifadesi de bu beraberlik hakikatini destekler. Allah'ın hem zâhir hem de bâtın olması, O'nun hem görünen âlemde hem de görünmeyen âlemde her şeyi kuşattığını gösterir. Bu durum, Hadîd 4'teki "nerede olursanız olunuz, O sizinle beraberdir" ifadesinin derinliğini artırır ve Allah'ın varlığının hiçbir mekân veya zamanla sınırlı olmadığını ortaya koyar⁵. Bu âyetler, vâhidiyyet mertebesinde esmâ ve sıfatların tafsilatını ve Allah'ın her tecellide hazır oluşunu işaret eder (K1-168, Vâhidiyyet). Dolayısıyla, Hadîd 4. âyeti, İsmail Fassı'nın vurguladığı mârifet-i Rabbâniyye ve kulun Rabb'i ile olan özel beraberlik hakikatini teyit eden bir zuhûr mahalli olarak değerlendirilebilir.